کسری ۵۰۰ همتی بودجه؛ پیش‌بینی یک تحلیلگر

به گزارش بنکر، دولت در سال ۱۴۰۵ با کسری حدود ۵۰۰ هزار میلیارد تومانی مواجه است. محمدحسین معماریان، تحلیلگر اقتصاد کلان و مدرس دانشگاه، معتقد است این شکاف را می‌توان با افزایش انتشار اوراق و کاهش یا عدم تخصیص بخشی از بودجه عمرانی مدیریت کرد.

اما سؤال اصلی اینجاست که درآمدهای دولت تا چه اندازه محقق خواهد شد؟ معماریان در گفت‌وگو با خبرآنلاین، تحقق درآمدهای مالیاتی را حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد پیش‌بینی کرده است.

او می‌گوید درآمدهای مالیاتی در سال‌های گذشته تقریباً مطابق پیش‌بینی‌ها وصول می‌شد، اما از اواخر سال ۱۴۰۴ این روند با مشکل مواجه شد.

به گفته معماریان، برای سال ۱۴۰۵ نیز نشانه‌ها از احتمال عدم تحقق قابل توجه درآمدهای مالیاتی حکایت دارد. با این حال، عملکرد سازمان امور مالیاتی می‌تواند مانع افت شدید درآمدهای دولت شود.

مالیات؛ تحقق ۸۰ تا ۹۰ درصدی

معماریان معتقد است سازمان امور مالیاتی با پیگیری پرونده‌ها و وصول مطالبات، بخشی از افت درآمدها را جبران کرده است. به زبان ساده، وصول مطالبات مالیاتی باعث شده کاهش درآمدها به اندازه‌ای که می‌توانست شدید نباشد.

در نتیجه، برآورد این تحلیلگر از وضعیت درآمدهای مالیاتی در سال جاری، تحقق حدود ۸۰ تا ۹۰ درصدی پیش‌بینی بودجه است.

این میزان تحقق به معنای آن است که بخشی از منابع پیش‌بینی‌شده در بودجه ممکن است در عمل به خزانه وارد نشود. در چنین شرایطی، فشار بیشتری بر سایر منابع درآمدی یا شیوه‌های تأمین مالی دولت وارد خواهد شد.

نفت؛ متغیری که به محاصره گره خورده است

بخش دیگری از درآمدهای دولت از محل فروش نفت و گاز تأمین می‌شود. معماریان البته می‌گوید درآمد گاز سهم قابل توجهی ندارد و با توجه به آسیب واردشده به پارس جنوبی، انتظار کاهش درآمدهای صادراتی گاز وجود دارد.

درآمدهای نفتی نیز پیش از شروع محاصره در سطح بالایی قرار داشت. قیمت بالای نفت در آن دوره به افزایش درآمدهای این بخش کمک کرده بود، اما پس از آغاز محاصره، درآمدهای نفتی به شکل چشمگیری تحت تأثیر قرار گرفت.

این تحلیلگر اقتصاد کلان معتقد است وضعیت درآمدهای نفتی تا پایان سال بیش از هر چیز به شدت و استمرار محاصره بستگی دارد.

با این حال، کاهش درآمد نفتی به معنای توقف کامل فروش نیست. معماریان تأکید می‌کند که در تمام روزهای محاصره درآمد نفتی صفر نبوده و ممکن است در برخی روزها فروش نفت به صفر رسیده باشد.

او برآورد می‌کند که در پنج یا شش ماه، میزان فروش نفت معادل حدود چهار ماه فروش بوده است؛ آن هم با قیمت‌های بالاتر. به همین دلیل، از نگاه او تحقق درآمدهای نفتی چندان پایین نبوده و تقریباً در محدوده چهار ماه فروش قرار داشته است.

معماریان همچنین معتقد است درصد تحقق درآمدهای نفتی نسبت به چهار سال گذشته تفاوت چشمگیری نداشته است.