به گزارش بنکر (Banker)، گزارش تازهای از شاخصهای اجتماعی و اقتصادی خانوارها در زمستان ۱۴۰۴ نشان میدهد ترکیب هزینهای دهکهای درآمدی در حال تغییر است. بر اساس این آمار، سهم دهک دهم که ثروتمندترین بخش جامعه محسوب میشود، از حدود ۳۲ درصد در سال ۱۴۰۲ به کمتر از ۳۱ درصد در سال ۱۴۰۳ رسیده است.
این روند در مورد دهک نهم نیز دیده میشود و سهم آن حدود یک درصد کاهش یافته است. در مقابل، سهم دهکهای پایینتر افزایش پیدا کرده که از نگاه کارشناسان نشانهای از فشار بیشتر بر معیشت خانوارها و افت توان خرید، بهویژه در بازار مسکن است.
تغییر رفتار خریداران در بازار مسکن
کارشناسان اقتصادی معتقدند این جابهجایی در الگوی هزینه خانوارها مستقیماً بر بازار مسکن اثر گذاشته است. در سالهای اخیر، بیشتر معاملات خرید آپارتمان در شهرها به واحدهای کوچکمتراژ اختصاص داشته و بیش از ۶۰ درصد خریدها مربوط به خانههای زیر ۸۵ مترمربع بوده است.
این در حالی است که میانگین مساحت واحدهای مسکونی ساختهشده در شهرهای کشور همچنان بالای ۱۳۰ مترمربع است. فاصله میان متراژ واحدهای عرضهشده و توان مالی خریداران، یکی از دلایل اصلی رکود عمیق و طولانیمدت بازار مسکن به شمار میرود.
لزوم کوچکسازی واحدهای مسکونی
به باور تحلیلگران، با کاهش سهم هزینهای دهکهای بالای جامعه و رشد سهم دهکهای کمدرآمد، صنعت ساختمان ناگزیر به بازنگری در الگوی ساختوساز است. پیشنهاد میشود میانگین مساحت واحدهای جدید دستکم ۲۰ تا ۳۰ مترمربع کاهش یابد تا خرید مسکن برای خانوارها دستیافتنیتر شود.
چنین تغییری میتواند به افزایش تعداد معاملات کمک کند و بخشی از رکود فعلی بازار را کاهش دهد. آمارها نشان میدهد حجم معاملات مسکن در سالهای اخیر نسبت به اوایل دهه ۱۳۹۰ تا حدود ۷۰ درصد افت کرده است.
فشار هزینه ساخت بر سازندگان
کوچکسازی واحدها تنها به نفع خریداران نیست، بلکه برای سازندگان نیز مزیت مالی دارد. افزایش هزینههای ساختوساز در سالهای اخیر، تأمین سرمایه برای پروژههای ساختمانی را دشوارتر کرده است. در سال ۱۴۰۲، هزینه ساخت هر مترمربع بنای مسکونی در شهرهای کشور بین ۱۱ تا ۱۴ میلیون تومان برآورد شده است.
از سوی دیگر، حدود دو سوم پروژههای ساختمانی بدون استفاده از تسهیلات بانکی اجرا میشود. در چنین شرایطی، کاهش متراژ پروژهها میتواند فشار مالی بر سازندگان را کمتر کند و ریسک سرمایهگذاری را کاهش دهد.
آینده بازار مسکن در گرو تطبیق با توان مالی خانوارها
کارشناسان تأکید میکنند ادامه ساخت واحدهای بزرگمتراژ در شرایطی که قدرت خرید مسکن کاهش یافته، میتواند رکود بازار را عمیقتر کند. تطبیق الگوی ساخت با توان مالی خانوارها، یکی از مهمترین پیششرطهای خروج تدریجی بازار مسکن از وضعیت رکودی است.
اگر سازندگان و سیاستگذاران به این تغییرات توجه کنند، امکان شکلگیری بازاری متعادلتر فراهم میشود؛ بازاری که در آن هم خریداران شانس بیشتری برای خانهدار شدن دارند و هم سازندگان با ریسک کمتری فعالیت میکنند.
منبع: بورس 24
دیدگاهها