اکونومیست از جهان ۲۰۲۷ رونمایی کرد؛ ۱۰ بحران پیش روی

|
مطالعه ۱۳ دقیقه

اکونومیست در گزارش «جهان پیش‌رو ۲۰۲۷» از تشدید پیامدهای جنگ ایران، بحران بدهی دولت‌ها، رقابت بر سر تایوان و گسترش مخاطرات هوش مصنوعی خبر می‌دهد.

خلاصه خبر

  • اکونومیست در گزارش سالانه «جهان پیش‌رو ۲۰۲۷»، ده تحول سیاسی، اقتصادی و فناوری را به‌عنوان مهم‌ترین روندهای سال آینده معرفی کرده است.

  • جنگ ایران، فشار بازار اوراق قرضه، انتخابات فرانسه، رقابت چین و آمریکا بر سر تایوان و افزایش بدهی شرکت‌های هوش مصنوعی از محورهای اصلی این گزارش هستند.

  • به اعتقاد اکونومیست، پیامدهای جنگ ایران می‌تواند از بازار انرژی فراتر برود و با ایجاد اختلال در تأمین کود شیمیایی، امنیت غذایی میلیون‌ها نفر را تهدید کند.

به گزارش بنکر، گزارش سالانه اکونومیست با عنوان «The World Ahead ۲۰۲۷» تصویری از جهانی ارائه می‌دهد که در آن تحولات سیاسی، بحران‌های اقتصادی، رقابت‌های نظامی و فناوری‌های نوظهور بیش از گذشته به یکدیگر وابسته شده‌اند. این گزارش که با دبیری تام استندیج، دبیر پرونده سالانه اکونومیست، منتشر شده، ده موضوع را به‌عنوان محورهای اصلی تحولات سال آینده معرفی می‌کند.

۱. دوران پس از ترامپ؛ رئیس‌جمهوری که به‌آسانی کنار نمی‌رود

از نگاه اکونومیست، جهان به‌تدریج وارد مرحله رقابت برای دوران پس از دونالد ترامپ می‌شود؛ اما این تغییر لزوماً به معنای کاهش تنش‌های سیاسی در آمریکا نیست.

پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر ۲۰۲۶ و به دست گرفتن کنترل هر دو مجلس کنگره، موقعیت سیاسی ترامپ را پیچیده‌تر کرده است. ارزیابی مؤسسه اطلاعات اکونومیست نیز تأیید می‌کند که دموکرات‌ها در این انتخابات هر دو مجلس را از جمهوری‌خواهان گرفتند.

تام استندیج معتقد است ترامپ برای حفظ نفوذ سیاسی و تثبیت میراث خود ممکن است به‌جای عقب‌نشینی، رویکرد تهاجمی‌تری در پیش بگیرد. افزایش فرمان‌های اجرایی، درگیری‌های حقوقی، تغییر نام‌های جغرافیایی، پروژه‌های عمرانی پرهزینه و حتی ماجراجویی‌های نظامی از جمله اقداماتی هستند که اکونومیست احتمال وقوع آن‌ها را مطرح می‌کند.

۲. جنگ ایران؛ بحرانی که به بازار غذا و انرژی جهان سرایت می‌کند

یکی از مهم‌ترین محورهای گزارش، پیامدهای جنگ ایران است. اکونومیست معتقد است آثار این درگیری از مرزهای خاورمیانه فراتر خواهد رفت و می‌تواند بر روابط قدرت‌های جهانی، مسیرهای انتقال انرژی و امنیت غذایی تأثیر بگذارد.

به ارزیابی این مجله، جنگ ایران اعتماد متحدان آمریکا به واشنگتن را تضعیف کرده و هم‌زمان از میزان هراس رقبای این کشور کاسته است. این وضعیت می‌تواند به تغییر آرایش سیاسی منطقه و بازنگری کشورها در مناسبات امنیتی و اقتصادی خود منجر شود.

با این حال، یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها به بازار کود شیمیایی مربوط است. اختلال در تأمین این نهاده کشاورزی می‌تواند هزینه تولید محصولات غذایی را افزایش دهد و در صورت تداوم، امنیت غذایی میلیون‌ها نفر را تحت فشار قرار دهد.

اهمیت این موضوع از آن جهت است که شوک عرضه انرژی تنها به افزایش قیمت نفت و گاز محدود نمی‌ماند؛ بلکه می‌تواند از مسیر افزایش هزینه تولید کود، کشاورزی و حمل‌ونقل، به قیمت مواد غذایی و هزینه زندگی خانوارها منتقل شود.

۳. گرمایش زمین؛ احتمال ثبت یک رکورد تازه

اکونومیست انتظار دارد سال ۲۰۲۷ نیز با گرمای شدید، خشکسالی، آتش‌سوزی جنگل‌ها و موج‌های گرما همراه باشد.

این مجله در عین حال به تناقضی در سیاست‌های دونالد ترامپ اشاره می‌کند. سیاست‌های دولت آمریکا در مخالفت با توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، ممکن است برخلاف هدف اولیه، انگیزه سایر کشورها برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی را تقویت کند.

از نگاه اکونومیست، نوسانات بازار انرژی و نگرانی از اختلال در تأمین سوخت، کشورها را به سمت منابعی سوق می‌دهد که وابستگی کمتری به زنجیره‌های تأمین بین‌المللی دارند.

۴. هوش مصنوعی؛ افزایش مخالفت‌ها و خطر شکل‌گیری حباب مالی

گسترش هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۷ احتمالاً با موج تازه‌ای از انتقادها و نگرانی‌ها روبه‌رو خواهد شد. این نگرانی‌ها فقط به حذف مشاغل یا تغییر بازار کار محدود نیستند؛ مخاطرات سیاسی، امنیت سایبری و پیامدهای مالی سرمایه‌گذاری‌های سنگین نیز در مرکز توجه قرار خواهند گرفت.

اکونومیست به ساختار پیچیده قراردادهای مالی شرکت‌های هوش مصنوعی اشاره می‌کند. برخی از این شرکت‌ها با استفاده از توافق‌های چندلایه و کمتر شفاف، تعهدات مالی و بدهی‌های بیشتری ایجاد می‌کنند. اگر درآمد حاصل از این سرمایه‌گذاری‌ها نتواند هزینه‌های سنگین زیرساختی را پوشش دهد، احتمال ترکیدن حباب سرمایه‌گذاری در این صنعت افزایش خواهد یافت.

با این حال، اکونومیست میان خطرات واقعی و نگرانی‌های بزرگ‌نمایی‌شده تفاوت قائل است. به اعتقاد این مجله، بخشی از نگرانی‌ها درباره تأثیر هوش مصنوعی بر اشتغال و محیط زیست بیش از اندازه برجسته شده‌اند.

۵. اروپا؛ انتخابات فرانسه و احتمال تغییر موازنه سیاسی اتحادیه اروپا

انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه در سال ۲۰۲۷ یکی از رویدادهای تعیین‌کننده اروپا خواهد بود. اکونومیست احتمال پیروزی مارین لوپن، چهره راست‌گرای پوپولیست فرانسه، را عاملی برای تغییر جدی معادلات سیاسی اتحادیه اروپا می‌داند.

فرانسه و آلمان دو ستون اصلی همکاری سیاسی و اقتصادی در اتحادیه اروپا هستند. پیروزی لوپن می‌تواند این همکاری را با چالش روبه‌رو کند و بر توانایی اروپا برای اتخاذ تصمیم‌های مشترک اثر بگذارد.

در کنار تحولات سیاسی، وضعیت مالی فرانسه نیز نگران‌کننده است. بدهی عمومی بالا و فشار بر بازار اوراق قرضه می‌تواند هزینه تأمین مالی دولت را افزایش دهد.

۶. بحران بدهی؛ بازار اوراق قرضه در انتظار یک نقطه شکست

نگرانی اکونومیست به فرانسه محدود نمی‌شود. بسیاری از اقتصادهای ثروتمند با هزینه‌های عمومی بالا و بدهی‌های فزاینده روبه‌رو هستند؛ وضعیتی که با افزایش بازده اوراق قرضه دولتی، فشار بیشتری بر بازارهای مالی وارد می‌کند.

افزایش بازده اوراق قرضه معمولاً به معنای بالا رفتن هزینه استقراض دولت‌هاست. این اتفاق می‌تواند فضای مالی دولت‌ها را برای تأمین هزینه‌های عمومی، سرمایه‌گذاری و حمایت از اقتصاد محدود کند.

اکونومیست هشدار می‌دهد تداوم این روند بدون اصلاحات مالی امکان‌پذیر نیست و در نهایت ممکن است بخشی از ساختار بدهی اقتصادهای بزرگ با بحران روبه‌رو شود.

۷. تایوان؛ نقطه حساس رقابت چین و آمریکا

تایوان یکی دیگر از کانون‌های نگرانی اکونومیست در سال ۲۰۲۷ است.

بر اساس این گزارش، گفته می‌شود شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، سال ۲۰۲۷ را به‌عنوان افق زمانی آماده‌سازی ارتش این کشور برای توانایی تصرف تایوان در نظر گرفته است. البته آماده شدن نظامی به معنای تصمیم قطعی برای آغاز جنگ نیست.

اکونومیست در عین حال به تغییر ماهیت جنگ در نتیجه فناوری‌های جدید اشاره می‌کند. تجربه جنگ اوکراین و ایران نشان داده است تجهیزات نسبتاً ارزان و فناوری‌های نوین می‌توانند توان دفاعی کشورهایی را که از نظر نظامی کوچک‌تر هستند، افزایش دهند.

به همین دلیل، پرسش اصلی این است که آیا پیشرفت فناوری‌های دفاعی می‌تواند محاسبات پکن درباره هزینه و فایده اقدام نظامی علیه تایوان را تغییر دهد یا خیر.

۸. داروهای کاهش وزن؛ تغییری فراتر از صنعت داروسازی

گسترش داروهای کاهش وزن مانند اوزمپیک و ویگووی از دیگر موضوعاتی است که اکونومیست برای سال آینده برجسته کرده است.

این داروها علاوه بر تغییر الگوی درمان چاقی، می‌توانند رفتار مصرف‌کنندگان را در بازارهای مختلف تغییر دهند. کاهش وزن در مقیاس گسترده ممکن است تقاضا برای پوشاک، لوازم آرایشی و خدمات تناسب اندام را تحت تأثیر قرار دهد.

از سوی دیگر، توجه شرکت‌های داروسازی به آثار احتمالی این داروها بر روند پیری و افزایش طول عمر نیز بیشتر شده است. به این ترتیب، رقابت داروسازان ممکن است به حوزه درمان‌های مرتبط با طول عمر گسترش پیدا کند.

تحولات سال ۲۰۲۶ نیز نشانه‌هایی از این تغییر را آشکار کرده است. کمیته دارویی آژانس دارویی اروپا در ماه مه با شکل خوراکی ویگووی موافقت کرد و کمیسیون اروپا در ۱۵ ژوئیه مجوز عرضه این قرص را صادر کرد.

۹. فضا؛ پرتاب‌های منظم‌تر و ورود بخش خصوصی به ساخت ایستگاه فضایی

اکونومیست برای صنعت فضایی نیز سالی متفاوت پیش‌بینی می‌کند. بر اساس این گزارش، پرتاب ماهواره با استفاده از استارشیپ شرکت اسپیس‌ایکس می‌تواند وارد مرحله منظم‌تری شود و نخستین ایستگاه فضایی متعلق به بخش خصوصی به فضا پرتاب شود.

موضوع دیگری که در این گزارش مورد توجه قرار گرفته، احتمال توسعه مراکز داده در مدار زمین است؛ ایده‌ای که تا چند سال پیش بیشتر به طرح‌های آینده‌نگرانه شباهت داشت، اما اکنون می‌تواند به یکی از مسیرهای مورد بررسی شرکت‌های فناوری تبدیل شود.

۱۰. هالیوود؛ رقابت استودیوهای بزرگ با تولیدکنندگان مستقل

آخرین محور گزارش اکونومیست به آینده صنعت سینما مربوط است.

موفقیت فیلم‌های کم‌هزینه تولیدشده توسط یوتیوبرها و تولیدکنندگان مستقل، می‌تواند استودیوهای بزرگ هالیوود را به بازنگری در شیوه تولید، توزیع و جذب مخاطب وادار کند.

اکونومیست در این زمینه به مجموعه «جنگ ستارگان» اشاره می‌کند. از نگاه این مجله، مضمون‌هایی مانند برتری قدرت نظامی، نقش تجهیزات کوچک و ارزان در برابر ارتش‌های بزرگ و ربات‌هایی که از کنترل خارج می‌شوند، ممکن است در فضای فناوری‌محور و پرتنش سال ۲۰۲۷ معنای تازه‌ای پیدا کنند.

اکونومیست در پیش‌بینی‌های سال ۲۰۲۶ چقدر موفق بود؟

برای ارزیابی اعتبار پیش‌بینی‌های اکونومیست، باید به پرونده سالانه این مجله برای سال ۲۰۲۶ بازگشت. بررسی ده محور اصلی آن نشان می‌دهد بخشی از هشدارها با تحولات واقعی سال جاری همخوانی داشته‌اند؛ هرچند در برخی موارد، اتفاقات مسیر متفاوتی از آنچه پیش‌بینی شده بود طی کرده‌اند.

۱. آمریکا؛ تشدید شکاف سیاسی

اکونومیست پیش‌بینی کرده بود دویست‌وپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا به صحنه اختلافات عمیق جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها تبدیل شود. تحولات سیاسی سال ۲۰۲۶، به‌ویژه پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر و کسب کنترل هر دو مجلس کنگره، این ارزیابی را تقویت کرد.

۲. نظم ژئوپلیتیکی؛ پایان قطعیت در روابط قدرت‌ها

این مجله درباره شکل‌گیری نظمی متفاوت از جنگ سرد کلاسیک هشدار داده بود؛ نظمی که در آن روابط کشورها بیش از گذشته تحت تأثیر منافع اقتصادی، توافق‌های مقطعی و ملاحظات امنیتی قرار می‌گیرد. تحولات مربوط به جنگ ایران و رویکرد معامله‌محور دولت ترامپ در سیاست خارجی، با این ارزیابی همخوانی داشت.

۳. جنگ یا صلح؛ گسترش پیامدهای درگیری‌ها

اکونومیست برای سال ۲۰۲۶ عنوان «جنگ یا صلح؟ هر دو» را انتخاب کرده بود. ادامه درگیری‌ها در اوکراین، سودان و میانمار و همچنین وقوع جنگ ایران و آمریکا و اسرائیل، نشان داد نگرانی این مجله درباره گسترش بحران‌های امنیتی بی‌پایه نبوده است. پیامدهای جنگ ایران به بازار انرژی، کشتیرانی و امنیت غذایی نیز سرایت کرد.

۴. اروپا؛ افزایش هزینه‌های دفاعی و فشار مالی

اکونومیست پیش‌بینی کرده بود کشورهای اروپایی هم‌زمان با افزایش هزینه‌های دفاعی، برای حفظ رشد اقتصادی و کنترل کسری بودجه با دشواری روبه‌رو شوند. افزایش هزینه‌های نظامی در اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۶، این نگرانی را تأیید کرد. برآورد آژانس دفاعی اروپا نشان می‌دهد هزینه دفاعی کشورهای عضو این اتحادیه در سال جاری به حدود ۴۵۴ میلیارد یورو رسیده است.

۵. چین؛ بهره‌برداری از اختلافات آمریکا با شرکای تجاری

اکونومیست پیش‌بینی کرده بود سیاست «اول آمریکا»ی ترامپ می‌تواند فرصت‌هایی برای گسترش نفوذ جهانی چین ایجاد کند. تنش‌های تجاری واشنگتن با شرکای خود و رویکرد یک‌جانبه دولت آمریکا، زمینه بیشتری برای معرفی پکن به‌عنوان یک شریک اقتصادی در برخی بازارها فراهم کرد؛ هرچند این فرصت‌ها به معنای رفع مشکلات ساختاری اقتصاد چین نیست.

۶. اقتصاد جهانی؛ افزایش نگرانی درباره بدهی دولت‌ها

هشدار اکونومیست درباره خطر بحران بازار اوراق قرضه در سال ۲۰۲۶ نشانه‌های جدی‌تری پیدا کرد. جنگ ایران، فشارهای تورمی و افزایش هزینه استقراض، نگرانی سرمایه‌گذاران درباره پایداری بدهی دولت‌ها را افزایش داد. با این حال، این نگرانی‌ها هنوز به معنای وقوع یک بحران مالی فراگیر نیستند.

۷. هوش مصنوعی؛ تردید درباره بازده سرمایه‌گذاری‌ها

اکونومیست درباره احتمال شکل‌گیری حباب سرمایه‌گذاری در صنعت هوش مصنوعی هشدار داده بود. تا نیمه نوامبر ۲۰۲۶، سرمایه‌گذاری در این صنعت همچنان ادامه داشت، اما نگرانی درباره بازدهی زیرساخت‌های پرهزینه، تأمین مالی مراکز داده و ارزش‌گذاری شرکت‌های فعال در این حوزه افزایش یافت. بنابراین، هشدار مجله قابل توجه بود، اما نمی‌توان از ترکیدن قطعی حباب هوش مصنوعی سخن گفت.

۸. محیط زیست؛ کاهش انتشار کربن با یک توضیح مهم

یکی از پیش‌بینی‌های قابل توجه اکونومیست درباره تحولات اقلیمی، گسترش فناوری‌های پاک در کنار مقاومت سیاسی در برابر سیاست‌های زیست‌محیطی بود.

بر اساس گزارش منتشرشده در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ از سوی پروژه جهانی کربن، انتشار دی‌اکسیدکربن ناشی از سوخت‌های فسیلی در سال جاری احتمالاً ۰.۴ درصد کاهش می‌یابد. با این حال، بخش مهمی از این کاهش به شوک انرژی ناشی از جنگ ایران مربوط است و نمی‌توان آن را به‌تنهایی نشانه آغاز روند پایدار کاهش انتشار کربن دانست. رشد انرژی خورشیدی، بادی و خودروهای برقی نیز در محدود کردن افزایش انتشار نقش داشته است.

۹. ورزش؛ تداوم برخورد سیاست و رقابت‌های ورزشی

اکونومیست پیش‌بینی کرده بود جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ تحت تأثیر اختلافات سیاسی، مسائل مهاجرتی و محدودیت‌های ویزا قرار بگیرد. بخشی از این نگرانی‌ها در جریان مسابقات مطرح شد، اما پیش‌بینی کاهش استقبال تماشاگران محقق نشد. طبق آمار رسمی فیفا، مجموع تماشاگران حاضر در ورزشگاه‌های جام جهانی به ۶ میلیون و ۸۱۰ هزار و ۹۶۶ نفر رسید و رکورد تازه‌ای ثبت شد.

همچنین برگزاری رقابت‌های موسوم به «بازی‌های تقویت‌شده» (Enhanced Games) در ماه مه ۲۰۲۶ در لاس‌وگاس، بحث درباره استفاده از مواد افزایش‌دهنده عملکرد، مرزهای علم و دوپینگ و اخلاق ورزشی را دوباره مطرح کرد.

۱۰. داروهای کاهش وزن؛ ورود به مرحله تازه رقابت

پیش‌بینی اکونومیست درباره گسترش داروهای کاهش وزن نیز با تحولات بازار همخوانی داشت. تأیید قرص ویگووی شرکت نوو نوردیسک در اتحادیه اروپا در ژوئیه ۲۰۲۶، یکی از نشانه‌های مهم این تحول بود. گسترش شکل خوراکی داروهای کاهش وزن می‌تواند دسترسی بیماران به این درمان‌ها را تغییر دهد و رقابت شرکت‌های داروسازی را وارد مرحله تازه‌ای کند.

مقایسه جلدهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷

مقایسه جلدهای دو شماره سالانه اکونومیست برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، تفاوت‌هایی در شیوه روایت آینده جهان نشان می‌دهد.

در جلد ۲۰۲۶، کره زمین به شکل یک توپ فوتبال در مرکز مجموعه‌ای از نمادهای سیاسی، اقتصادی و نظامی قرار گرفته است. کیک تولد با عدد ۲۵۰ نیز به دویست‌وپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا اشاره دارد. موشک‌ها، کشتی‌ها، تجهیزات نظامی، داروها و نمادهای فناوری در اطراف این تصویر قرار گرفته‌اند؛ ترکیبی که رقابت قدرت‌های بزرگ و نقش محوری تحولات آمریکا در نظم جهانی را برجسته می‌کند.

اما در جلد ۲۰۲۷، تصویر به مجموعه‌ای متراکم‌تر و چندلایه از نمادهای سیاسی، نظامی، اقتصادی، زیست‌محیطی و فناوری تبدیل شده است. در این ترکیب، چهره‌های انسانی، ساختمان‌های حکومتی، پرچم‌ها، نمودارهای اقتصادی، اسناد مالی، شبکه‌های ارتباطی و نمادهای مرتبط با هوش مصنوعی دیده می‌شوند.

بخش نظامی تصویر نیز با حضور موشک‌ها، تانک‌ها، کشتی‌های جنگی، هواپیماها و انفجارها برجسته شده است. در کنار این عناصر، نشانه‌هایی از آتش‌سوزی جنگل‌ها، تخریب محیط زیست و فعالیت‌های صنعتی قرار گرفته‌اند.

این ترکیب را می‌توان بازتابی از نگاه اکونومیست به ارتباط میان بحران‌های جهانی دانست. در چنین برداشتی، جنگ تنها یک مسئله نظامی نیست؛ پیامدهای آن به بازار انرژی، تجارت، تولید مواد غذایی و زندگی روزمره مردم منتقل می‌شود. فناوری نیز صرفاً ابزار پیشرفت اقتصادی نیست و می‌تواند به میدان تازه‌ای برای رقابت قدرت‌های بزرگ تبدیل شود.

تفاوت مهم دو جلد در جایگاه موضوعات است. تصویر سال ۲۰۲۶ بیشتر بر رقابت قدرت‌ها و تحولات ژئوپلیتیکی تأکید دارد، در حالی که جلد ۲۰۲۷ دامنه گسترده‌تری از نگرانی‌ها را در بر می‌گیرد؛ از هوش مصنوعی و بازارهای مالی گرفته تا جنگ، تغییرات اقلیمی و فناوری فضایی.

این تغییر با محتوای دو گزارش نیز همخوانی دارد. در پرونده سال ۲۰۲۶، فرصت‌های چین، آینده خاورمیانه، جنگ اوکراین، اقتصاد جهانی و داروهای کاهش وزن برجسته بودند.

در گزارش جدید، پیامدهای جنگ ایران، دوران پس از ترامپ، خطر بحران بدهی دولت‌ها، آینده تایوان و واکنش منفی به هوش مصنوعی جایگاه پررنگ‌تری دارند.

همچنین در مجموع، مهم‌ترین پیام گزارش «جهان پیش‌رو ۲۰۲۷» این است که آینده اقتصاد و سیاست جهان را نمی‌توان با بررسی جداگانه هر بحران توضیح داد.

جنگ می‌تواند بازار انرژی و غذا را متأثر کند، بدهی دولت‌ها بر ثبات بازارهای مالی فشار بیاورد و رقابت فناوری، موازنه قدرت میان کشورها را تغییر دهد.

اکونومیست با اشاره به شباهت زندگی مدرن به داستان‌های علمی‌تخیلی، می‌گوید برای کامل شدن این تصویر ظاهراً فقط موجودات فضایی کم هستند؛ هرچند به اعتقاد این مجله، احتمال حضور آن‌ها در سال ۲۰۲۷ چندان زیاد نیست.

دیدگاه‌ها


کلیه حقوق مادی و معنوی محفوظ و متعلق به بانکداران ۲۴ می باشد و استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع بلامانع است.