به گزارش بنکر (Banker)، حذف ۱۸ میلیون نفر از فهرست یارانهبگیران و محروم شدن مردم از یارانههای آب، برق، نان، شیر، کره و دارو و درمان، با استدلالهای رسمی و پرزرقوبرق توجیه شده است، اما همچنان این پرسش کلیدی پابرجاست: صدها هزار میلیارد تومان حاصل از یارانهزدایی در سالهای اخیر، بهویژه امسال، کجا خرج میشود؟
«حمایت از اقشار کمدرآمد» و «توزیع کالابرگ برای نیازمندان» کلیدواژههایی است که دولت با اتکا به آنها و با استناد به قانون بودجه، اقدام به قطع یارانه نقدی میلیونها نفر کرده است.
بر اساس دادههای رسمی، از بهمن سال گذشته تاکنون، یارانه نقدی بیش از ۸ میلیون و ۸۸۳ هزار نفر قطع شده و دولت تا پایان سال قصد دارد یارانه ۱۸ میلیون نفر از سه دهک بالای درآمدی را حذف کند. حتی برخی نمایندگان، عدد ۲۷ میلیون نفر را محتمل میدانند.
تعداد یارانهبگیران از ۵۰ میلیون و ۷۲۵ هزار نفر در بهمن سال گذشته، به ۴۱ میلیون و ۸۷۴ هزار نفر در آبان امسال کاهش یافته است.
انتقادها به سازوکار حذف یارانهها
منتقدان میگویند سازوکارهای حذف یارانه نقدی، خشک، غیرمنعطف و برخلاف واقعیت زندگی خانوارهاست.
برای مثال:
-
خانواده سهنفره مزدبگیر با درآمد ۴۵ میلیون تومان و فاقد امنیت شغلی، مشمول قطع یارانه میشود.
-
افرادی که گردش حساب بالا دارند اما درآمد شخصیشان کم است، حذف شدهاند.
اما فراتر از این انتقادات، پرسش اصلی این است: منابع آزادشده از حذف یارانهها کجا مصرف میشود؟
منابع حذف شده چگونه خرج شده است؟
در روزهای نخست آبان، محمدباقری بناب نماینده مجلس پرسید:
«با چه ملاکی خانوادهای با ۳۰ میلیون درآمد از دریافت کالابرگ حذف میشود؟ و منابع حاصل از حذف یارانهها کجا هزینه شده است؟»
از ابتدای سال، منابع سنگینی از محل حذف یارانه بیش از ۸ میلیون نفر آزاد شده، اما هیچ گزارش شفافی درباره نحوه هزینهکرد این پولها منتشر نشده است. قانون بودجه هدف حذف را «حمایت از دهکهای فرودست» و «جبران یارانهزدایی از کالاهای اساسی و دارو» عنوان کرده است، اما هیچگونه افزایش اعتباری برای خانوادههای کمدرآمد، بیماران خاص، سالمندان یا افراد ناتوان مشاهده نشده است.
هیچ بیمار خاصی داروی رایگان دریافت نکرده و هیچ خانوار فقیر، اعتبار کالابرگ بیشتری دریافت نکرده است.
اتهامهای مطرحشده
براساس گفتههای فرشاد مومنی اقتصاددان، لیست مصارف منابع حاصل از قطع یارانهها شامل مواردی از جمله تولیدات فاخر صداوسیما و تقویت مالی برخی نهادهاست.
تاکنون واکنش روشن و رسمی از سوی دولت نسبت به این ادعاها اعلام نشده است.
طبق برآوردها، تنها از محل حذف یارانه نقدی در سال جاری، دهها هزار میلیارد تومان در اختیار دولت قرار گرفته است؛ اما شکاف میان وعدهها و نتیجه نهایی، همچنان محل ابهام جدی است.
۱۳ هزار میلیارد تومان ماهانه از یک درصد مالیات جدید؟
مازیار گیلانینژاد فعال کارگری نیز با انتقاد از شفاف نبودن هزینهکرد منابع گفت:
«یک درصد مالیات بر ارزش افزوده بهعنوان منبع همسانسازی حقوق بازنشستگان اضافه شد، اما هیچ بهبودی در وضعیت بازنشستگان بهخصوص بازنشستگان کارگری دیده نمیشود.»
او میگوید:
اگر از ۹۰ میلیون نفر روزانه فقط ۵ هزار تومان یک درصد ارزش افزوده اضافی کسر شود، رقمی حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان در ماه به دست میآید.
این مبلغ را باید در کنار دهها هزار میلیارد تومان ناشی از حذف یارانه نقدی مردم قرار داد تا دریافت که چه منابع عظیمی در سال جاری نصیب دولت شده است.
بازنشستگان سردرگم و بیپاسخ
در ساعات پایانی تنظیم این گزارش، یک بازنشسته با تماس اعلام کرد که یارانه نقدیاش در آبان قطع شده است.
او گفت:
«درآمدم ۳۲ میلیون تومان است اما نیمی از آن به قسط و داروهای همسر مریضم میرود. چرا بدون توجه به شرایط زندگی، یارانه ما را قطع کردهاند؟»
او نمیدانست باید به کدام نهاد مراجعه کند و چگونه توضیح دهد که «ثروتمند» نیست و همان یارانه ناچیز برای او حیاتی است.
این پرسش همچنان باقی است: یارانه حذفشده این بازنشسته و صدها هزار خانواده مشابه، دقیقاً کجا هزینه میشود؟
منبع: ایلنا
دیدگاهها