به گزارش بنکر (Banker)، نوسانات پیدرپی نرخ ارز و عبور سریع آن از کانالهای قیمتی نگرانیهای گستردهای ایجاد کرده است؛ بهطوریکه بسیاری از فعالان اقتصادی میپرسند آیا نسخهای قطعی برای کنترل بازار ارز وجود دارد یا خیر.
تحلیلگران اعتقاد دارند تا زمانی که اقتصاد با تورم بالای ۴۵ درصد و فشار کسری بودجه مواجه است، مدیریت پایدار نرخ ارز دشوار خواهد بود. این پیچیدگی زمانی بیشتر میشود که نظام ارزی چند نرخی نیز بر بازار سایه انداخته است.
نقش کسری بودجه در التهاب بازار ارز
افزایش پایه پولی و نقدینگی
سیدکمال سیدعلی، معاون اسبق ارزی بانک مرکزی، معتقد است کسری سنگین بودجه دولت را ناچار میکند حجم نقدینگی را افزایش دهد و پایه پولی را بالا ببرد؛ موضوعی که خود عامل اصلی رشد تقاضا برای ارز است. او تأکید دارد تا زمانی که ریشه کسری بودجه حل نشود، کنترل بازار ارز امکانپذیر نیست.
ثبات ارزی چگونه ایجاد میشود؟
پیشبینیپذیری اقتصاد شرط اصلی مهار نوسان
کارشناسان میگویند ثبات نرخ ارز زمانی پایدار میشود که نقدینگی مهار، بودجه منضبط و بازارها قابل پیشبینی شوند. به اعتقاد آنها، پرشهای ناگهانی قیمت باعث میشود سرمایهگذاران و حتی سپردهگذاران عادی برای حفظ ارزش داراییهای خود به سمت خرید ارز حرکت کنند و تقاضا را تشدید کنند.
محدودیت مداخله بانک مرکزی در بازار
سیدعلی توضیح میدهد که با توجه به محدودیتهای سیاستی مانند مکانیسم ماشه، امکان مداخله گسترده بانک مرکزی در بازار وجود ندارد. به گفته او، ذخایر ارزی به جای مصرف در تأمین کالاهای اساسی نباید صرف مهار مقطعی بازار شود، زیرا این اقدام به تخلیه منابع ارزی منجر خواهد شد.
تناقض تورم بالا و انتظار کنترل نرخ ارز
شکاف قیمتها و چندنرخی بودن ارز
به باور سیدعلی، وقتی تورم ۴۵ تا ۵۰ درصدی پابرجاست، کنترل قیمت دلار تنها در محدودهای محدود امکانپذیر است. او به اختلاف معنادار نرخهای مختلف اشاره میکند:
– ارز ۲۸۵۰۰ تومانی رسمی
– ارز ۷۰ تا ۸۰ هزار تومانی مرکز مبادلات
– دلار آزاد حدود ۱۲۰ هزار تومان
این تفاوت گسترده، خود محرکی برای رشد تقاضا و سفتهبازی است.
افزایش تقاضای احتیاطی و نگرانی تولیدکنندگان
فشار واردات و نیازهای ارزی
سیدعلی میگوید بهدلیل نگرانی تولیدکنندگان از آینده بازار، تقاضای احتیاطی همچنان در حال افزایش است. از سوی دیگر، ورود گسترده کالا و حتی خودرو در دو سال اخیر باعث رشد بیشتر فشار تقاضا در بخش واردات شده است.
ضرورت مدیریت تقاضا در بازار ارز
مقابله با خروج سرمایه و قاچاق
او تأکید میکند که خروج ارز، قاچاق کالا و کمتوجهی به جریانهای غیررسمی از عوامل تشدیدکننده بحران هستند و بانک مرکزی باید نقش فعالتری در مدیریت مصرف ارزی کشور ایفا کند. وی معتقد است کاهش واردات غیرضروری و مسدود کردن مسیر قاچاق باید در اولویت قرار گیرد.
راهی که باید طی شود
سیدعلی در پایان هشدار میدهد که کنترل نرخ ارز بدون مهار تورم، کاهش تقاضای وارداتی و انضباط مالی امکانپذیر نیست. به گفته او، دولت باید تصمیمهای سختگیرانهتری در زمینه مدیریت مصرف ارز اتخاذ کند تا فشار از بازار برداشته شود و مسیر کنترل نوسانات هموار گردد.
منبع: خبرآنلاین
دیدگاهها