فرخ‌نژاد: بانک‌ها را فقط با سود و رشد ترازنامه نسنجید

به گزارش بنکر، فرشید فرخ‌نژاد، با تأکید بر ضرورت استقرار حاکمیت شرکتی اثربخش در شبکه بانکی کشور گفت اجرای این نظام نباید به تدوین دستورالعمل، تشکیل کمیته‌های نظارتی و تهیه گزارش‌های دوره‌ای محدود بماند؛ بلکه باید آثار آن در تصمیمات روزمره بانک‌ها و نحوه اداره منابع مالی نمایان شود.

او در همایش ملی حاکمیت شرکتی اظهار کرد که این مفهوم طی سال‌های گذشته در کشور توسعه یافته و از مرحله تدوین دستورالعمل‌ها، ابلاغ بخشنامه‌ها و تشکیل کمیته‌ها فراتر رفته است. با این حال، به گفته او، معیار اصلی موفقیت حاکمیت شرکتی، میزان تأثیرگذاری آن بر فرآیندهای واقعی تصمیم‌گیری و اداره بنگاه‌هاست.

وی تأکید کرد حاکمیت شرکتی زمانی کارکرد واقعی خود را نشان می‌دهد که اصول آن در تصمیمات اعتباری، فرآیندهای تدارکاتی و سایر فعالیت‌های سازمانی رعایت شود. تخصیص منابع و استفاده از ظرفیت‌های موجود نیز باید بر پایه شفافیت، پاسخگویی و معیارهای حرفه‌ای انجام گیرد.

این دیدگاه در صنعت بانکداری اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا کیفیت تصمیمات مدیریتی فقط بر عملکرد مالی یک بانک اثر نمی‌گذارد، بلکه می‌تواند بر نحوه تخصیص تسهیلات، دسترسی بنگاه‌ها به منابع مالی و اعتماد سپرده‌گذاران نیز تأثیر بگذارد.

هر تصمیم ناموفق مدیریتی تخلف نیست

یکی از محورهای مهم سخنان مدیرعامل بانک ملت، ضرورت تفکیک میان تخلف مدیریتی و تصمیم حرفه‌ای ناموفق بود.

فرخ‌نژاد با تأکید بر مسئولیت مدیران در قبال اختیارات و تصمیمات خود گفت باید میان تصمیماتی که با رفتارهای پرریسک، بی‌توجهی به مقررات، تعارض منافع یا فساد همراه هستند و تصمیمات حرفه‌ای مبتنی بر اختیارات مدیریتی تفاوت قائل شد؛ حتی اگر گروه دوم در نهایت به نتایج مورد انتظار نرسند.

به اعتقاد وی، این تفکیک به معنای کاهش مسئولیت مدیران نیست، بلکه می‌تواند همزمان دو هدف را محقق کند: مقابله جدی با تخلفات و ایجاد فضای مناسب برای تصمیم‌گیری حرفه‌ای، نوآوری و استفاده مؤثر از اختیارات مدیریتی.

در نظام بانکی، این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که مدیران اعتباری و اجرایی با تصمیماتی مواجه‌اند که همواره نتیجه آنها از پیش قابل پیش‌بینی نیست. اگر هر تصمیم ناموفق، بدون بررسی ماهیت و فرآیند اتخاذ آن، به‌عنوان تخلف تلقی شود، احتمال شکل‌گیری رفتارهای محافظه‌کارانه و اجتناب از تصمیم‌گیری افزایش می‌یابد. در مقابل، نبود سازوکار پاسخگویی نیز می‌تواند زمینه‌ساز افزایش ریسک و تعارض منافع شود.

مدیرعامل بانک ملت همچنین یادآور شد که حجم منابع و سپرده‌های مردمی در شبکه بانکی، دامنه مسئولیت بانک‌ها را فراتر از یک بنگاه اقتصادی قرار می‌دهد. از همین رو، مدیریت صحیح منابع، کنترل ریسک و صیانت از اعتماد عمومی باید در مرکز تصمیمات مدیریتی بانک‌ها باشد.

وی سودآوری کوتاه‌مدت، افزایش اندازه ترازنامه و رشد سهم بازار را به‌تنهایی معیار موفقیت بانک‌ها ندانست و تأکید کرد عملکرد پایدار باید با مدیریت اثربخش ریسک، رعایت حقوق ذی‌نفعان و حفظ اعتماد عمومی همراه باشد.

پیشگیری از فساد و تقویت شفافیت

فرخ‌نژاد پیشگیری از فساد را یکی از الزامات اصلی حاکمیت شرکتی دانست و بر اصلاح فرآیندهای سازمانی برای کاهش زمینه‌های فسادزا تأکید کرد.

به گفته وی، سازوکارهای کنترلی باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که پیش از تبدیل شدن انحرافات به تخلف، هشدارهای لازم را ارائه دهند. بنابراین، مبارزه با فساد نباید صرفاً به شناسایی و برخورد با تخلفات پس از وقوع محدود شود؛ بلکه اصلاح فرآیندها و حذف نقاط آسیب‌پذیر نیز باید در اولویت نظام مدیریتی سازمان‌ها قرار گیرد.

مدیرعامل بانک ملت شفافیت را از دیگر پایه‌های حاکمیت شرکتی معرفی کرد، اما در عین حال توضیح داد که شفافیت به معنای دسترسی نامحدود همه افراد به تمام اطلاعات و داده‌های سازمان نیست. به اعتقاد او، دسترسی به اطلاعات باید با رعایت قوانین، حفظ حقوق اشخاص و ایجاد سازوکارهای مسئولانه و هدفمند انجام شود.

وی همچنین بر نقش تحول دیجیتال و فناوری‌های نوین در بهبود نظارت بانکی تأکید کرد. استفاده از فناوری و تحلیل داده‌ها می‌تواند شناسایی به‌موقع ریسک‌ها، کنترل فرآیندها، افزایش شفافیت و نظارت بر رعایت الزامات حاکمیت شرکتی را تسهیل کند.

فرخ‌نژاد در بخش پایانی سخنان خود، فراگیر شدن فرهنگ پاسخگویی در تمام سطوح سازمانی را ضروری دانست؛ فرهنگی که باید از شعب و واحدهای اجرایی آغاز شود و تا ارکان عالی بانک ادامه پیدا کند.

وی همچنین بر ضرورت مرزبندی روشن میان مسئولیت‌های سیاست‌گذاری، راهبری، نظارت و اجرا تأکید کرد. از نگاه مدیرعامل بانک ملت، استقرار این ساختار می‌تواند به بهبود عملکرد بانک، حفاظت از منابع و تقویت اعتماد عمومی کمک کند.