برای دریافت وام بانکی به چه مدارک و شرایطی نیاز داریم؟

 استفاده از این ابزار نیازمند طی کردن مسیری خاص و برخی اقدامات اداری است که گاهی به دلیل نداشتن مدارک کافی یا عدم آگاهی نسبت به شرایط مورد نیاز پیچیده و زمان‌بر می‌شود.

به منظور جلوگیری از این مشکل و اخذ ساده‌تر وام‌های بانکی در مطلب پیش‌رو به بررسی شرایط و مدارکی که برای اخذ تسهیلات از بانک‌ها نیاز است، می‌پردازیم.

انواع مدارک مورد نیاز جهت اخذ وام‌های بانکی

فهرست مدارک مورد نیاز برای استفاده از تسهیلات بانکی، بسته به نوع وام بانکی مانند وام آنی، وام مسکن، ازدواج و… متفاوت است و به دو دسته مدارک عمومی و اختصاصی تقسیم می‌شود که در ادامه به معرفی آن‌ها می‌پردازیم.

مدارک عمومی

باوجود تفاوت وام‌های بانکی، در بیشتر موارد مدارک هویتی، سکونتی و شغلی به‌عنوان مدرک پایه و مشترک ارائه وام، از تمام متقاضیان دریافت می‌شوند که جزئیات آن‌ها عبارتند از:

• مدارک هویتی: اصل و تصویر کارت ملی هوشمند یا رسید تعویض و تمامی صفحات شناسنامه متقاضی.
• مدارک سکونتی: ارائه کد پستی ۱۰ رقمی، نشانی دقیق محل سکونت و در صورت لزوم قبض خدماتی یا سند/اجاره‌نامه برای تایید آدرس.
• مدارک شغلی و درآمدی: اسباتی که نشان‌دهنده جریان درآمدی مستمر متقاضی باشد؛ از جمله فیش حقوقی ۳ ماه اخیر، حکم کارگزینی، گواهی اشتغال به کار، پروانه کسب معتبر، یا پرینت گردش حساب ۳ تا ۶ ماهه.
• اطلاعات حساب و درخواست: فرم تکمیل‌شده درخواست تسهیلات و مشخصات شماره حساب یا شبای فعال در بانک مربوطه.

این مدارک با هدف احراز هویت شخص وام‌گیرنده، اطمینان از محل سکونت و سنجش توان مالی او در بازپرداخت اقساط دریافت می‌شوند و ارائه آن‌ها برای بیشتر انواع وام ضرورت دارد.

مدارک اختصاصی در وام‌های پرمتقاضی

برخی از انواع وام بانکی برای اهداف مشخصی طراحی شده‌اند که برای اخذ آن‌ها علاوه بر مدارک عمومی، ارائه اسناد اختصاصی هم نیاز است. برای مثال:

• وام ازدواج: اخذ این وام نیازمند اصل و تصویر عقدنامه رسمی ثبت شده پس از تاریخ مشخص، مدارک شناسایی زوجین و ثبت‌نام در سامانه تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج بانک مرکزی و دریافت کد رهگیری ۱۰ رقمی است.
• وام مسکن و ودیعه مسکن: برای دریافت وام مسکن باید مدارکی مانند سند مالکیت رسمی، پروانه‌های ساختمانی، اجاره‌نامه رسمی ثبت‌شده در سامانه املاک و اسکان دارای کد رهگیری را ارائه کرد.
• وام خرید کالا: در وام خرید کالا ارائه پیش‌فاکتور رسمی از فروشگاه‌های طرف قرارداد یا ثبت‌نام در سامانه‌های اعتباری خرید کالا الزامی است.

جهت تکمیل مدارک اختصای مورد نیاز برای هر نوع وام باید به شرایط و قوانین بانک ارائه‌دهنده نیز توجه کرد.

شرایط کلی دریافت وام بانکی

متقاضیان دریافت وام بانکی، علاوه بر داشتن مدارک، باید از شرایط لازم برای اخذ وام هم برخوردار باشند. پس از تکمیل مدارک، بانک به ارزیابی شرایط متقاضی می‌پردازد که سه مورد اهلیت قانونی و داشتن سن بالای ۱۸ سال، توان بازپرداخت اقساط و ضامن معتبر مهم‌ترین آن‌ها هستند.

تضمین بازپرداخت

مهم‌ترین شرط دریافت وام بانکی در روش‌هایی سنتی، معرفی یک یا دو شخص به‌عنوان ضامن معتبر است. ضامن متعهد می‌شود که در صورت ناتوانی وام‌گیرنده در بازپرداخت بدهی، اقساط او را پرداخت کند. در وام‌هایی که این شرط برای اخذ آن‌ها الزامی است، ضامن باید دارای شرایط زیر باشد:

• ثبات شغلی و درآمد مشخص: کارمندان رسمی دولت با نامه کسر از حقوق، بازنشستگان و دارندگان جواز کسب معتبر اولویت دارند.
• سلامت سابقه مالی: ضامن نباید چک برگشتی رفع سوءاثر نشده یا بدهی معوق بانکی داشته باشد.
• تکمیل نبودن ظرفیت ضمانت: افرادی که ضمانت‌های متعدد انجام داده‌اند، گاهی توسط سیستم بانکی رد می‌شوند.

البته در برخی موارد، بانک از دیگر انواع ضمانت‌ها به‌جای ضامن انسانی هم استفاده می‌کند. این مورد بیشتر در وام‌های بانکی با مبالغ درشت‌تر اتفاق می‌افتد و وثایق دارایی‌محور مانند سند ملکی، سند خودرو، سپرده‌های بلندمدت، طلا یا اوراق بهادار و سهام جایگزین ضامن انسانی می‌شوند.

اثبات توان بازپرداخت

شرط مهم بعدی در دریافت انواع وام بانکی، اثبات توان بازپرداخت وام‌گیرنده است. به‌عبارتی دیگر باید این اطمینان حاصل شود که دریافت‌کننده وام قادر به پرداخت اقساط ماهانه، بدون فشار مالی غیرعادی و در موعد مقرر خواهد بود.

برای بررسی توان مالی متقاضی چند فاکتور مهم مورد توجه قرار می‌گیرند که میزان و ثبات درآمد ماهانه یکی از آن‌هاست. بانک‌ها با بررسی فیش حقوقی، گواهی کسر از حقوق یا گردش حساب چند ماه اخیر، میزان درآمد منظم متقاضی را محاسبه می‌کنند.

نسبت قسط به درآمد دیگر موردی است که توسط بانک بررسی می‌شود. در بیشتر موارد، مجموع اقساط وام‌های فعال فرد نباید از درصد مشخصی از درآمد ماهانه او تجاوز کند. اگر قسط وام جدید، بیشتر از توان مالی متقاضی باشد، بانک یا مبلغ وام را کاهش داده یا درخواست را رد می‌کند.

امروزه در بیشتر بانک‌ها، به‌ویژه پلتفرم‌های دیجیتال مانند بلوبانک، توان بازپرداخت بر اساس میانگین موجودی حساب در یک دوره ۳ تا ۶ ماهه هم ارزیابی می‌شود. داشتن گردش حساب فعال نشان‌دهنده پویایی مالی و توانایی فرد در مدیریت نقدینگی است.

نتایج استعلام سامانه اعتبارسنجی بانکی

نتایج استعلام سامانه اعتبارسنجی بانکی یکی دیگر از مواردی است که برای ارائه وام بانکی به متقاضیان مورد بررسی قرار می‌گیرد. سامانه اعتبارسنجی با تحلیل سوابق مالی فرد شامل چک‌های صیادی، وضعیت بازپرداخت وام‌های قبلی، بدهی‌های معوق و رفتار بانکی، امتیازی عددی تعیین می‌کند.

افرادی که رتبه اعتباری بالایی دارند، این امکان را خواهند داشت که بدون نیاز به ارائه ضامن رسمی یا با حداقل مدارک، تسهیلات خرد دریافت کنند. بنابراین در صورت وجود بدهی معوقه برای دیگر وام‌های بانکی، چک برگشتی و… شانس متقاضی برای اخذ وام کاهش پیدا می‌کند.

جمع‌بندی

دریافت وام بانکی فرآیندی سریع و بی‌دردسر خواهد بود، اگر با آگاهی کامل نسبت به شرایط دریافت بانک و مدارک مورد نیاز برای اخذ آن اقدام کنید.

پیش از ارائه درخواست وام توصیه می‌کنیم که توان بازپرداخت خود را در نظر گرفته و اقساط وام مورد نظر را با درآمد ماهانه خود مقایسه کنید تا دچار فشار مالی یا تاخیر در پرداخت اقساط نشوید.

همچنین بسته به نیاز خود، وامی مناسب انتخاب کنید، برای مثال اگر به مبلغ سنگین نیاز ندارید و وام آنی برای شما کاربردی است، انتخاب پلتفرم‌هایی مانند بلوبانک که اخذ وام را بدون دردسرهای ضامن و کاغذبازی امکان‌پذیر می‌کنند، مناسب‌تر است.