به گزارش بنکر (Banker)، تعدد حسابهای بانکی و افزایش حسابهای راکد در سالهای اخیر به یکی از چالشهای مهم نظام بانکی کشور تبدیل شده است؛ چالشی که علاوه بر پیچیدهتر کردن مدیریت مالی شهروندان، زمینه سوءاستفاده مجرمان مالی، شبکههای پولشویی و کلاهبرداران سایبری را نیز فراهم کرده است.
در همین راستا، بانک مرکزی با توسعه یک سامانه هوشمند و متمرکز، امکان مشاهده، مدیریت و انسداد غیرحضوری حسابهای بانکی مازاد را برای شهروندان فراهم کرده است؛ اقدامی که میتواند نقش مهمی در ارتقای شفافیت اقتصادی و کاهش جرائم مالی ایفا کند.
بررسی روند فعالیتهای بانکی نشان میدهد بسیاری از افراد به دلایل مختلف از جمله دریافت حقوق، اخذ تسهیلات، ضمانت وام، همکاری با چندین سازمان یا استفاده از خدمات بانکهای مختلف، اقدام به افتتاح حسابهای متعدد کردهاند.
این روند به مرور زمان باعث شکلگیری تعداد زیادی حساب کمکاربرد یا بدون استفاده شده است؛ حسابهایی که در بسیاری از موارد صاحبان آنها حتی از وجود یا وضعیت فعلیشان اطلاع دقیقی ندارند.
از سوی دیگر، تعیین سقف ۱۰ حساب بانکی برای هر فرد از سوی بانک مرکزی، موجب شد برخی متقاضیان هنگام افتتاح حساب جدید با محدودیت مواجه شوند؛ در حالی که امکان بستن سریع و یکپارچه حسابهای قدیمی نیز برای آنها فراهم نبود.
حسابهای راکد ابزار پولشویی!
یکی از مهمترین نگرانیهای کارشناسان حوزه بانکی، سوءاستفاده از حسابهای راکد و فراموششده در جرائم مالی است.
در بسیاری از پروندههای پولشویی، کلاهبرداری اینترنتی، فیشینگ و اجاره حساب، مجرمان از حسابهایی استفاده میکنند که صاحبان آنها نظارت مستمری بر تراکنشهای مالی خود ندارند. این موضوع امکان جابهجایی منابع مالی مشکوک و پنهانسازی منشأ پولهای غیرقانونی را افزایش میدهد.
کارشناسان معتقدند حسابهای بدون استفاده، به حلقهای مهم در فرآیند «لایهبندی پولشویی» تبدیل میشوند؛ روشی که در آن منشأ واقعی پولهای حاصل از فعالیتهای غیرقانونی مخفی میماند.
پیامد چنین سوءاستفادههایی تنها متوجه نظام بانکی نیست؛ بلکه صاحبان اصلی حسابها نیز ممکن است ناخواسته درگیر پروندههای قضایی، مالیاتی و امنیتی شوند و هزینههای سنگینی را متحمل شوند.
سامانه جدید بانک مرکزی چه امکاناتی دارد؟
بانک مرکزی برای حل این چالش، سامانهای طراحی کرده که سه قابلیت کلیدی را در اختیار کاربران قرار میدهد:
مشاهده یکپارچه تمامی حسابهای بانکی
در این سامانه، هر فرد میتواند فهرست کامل حسابهای خود در بانکهای مختلف را مشاهده کند. حسابهای جاری، قرضالحسنه، کوتاهمدت و بلندمدت همگی در یک پنل واحد نمایش داده میشوند.
انسداد غیرحضوری حسابهای مازاد
مهمترین مزیت سامانه جدید، امکان مسدودسازی حسابهای بلااستفاده بدون مراجعه حضوری به شعب بانکهاست. این قابلیت میتواند زمان و هزینههای اداری شهروندان را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
تجمیع موجودی حسابهای راکد
کاربران همچنین قادر خواهند بود ماندههای پراکنده و رسوبکرده در حسابهای مختلف را به حساب اصلی خود منتقل کنند؛ اقدامی که از راکد ماندن سرمایههای خرد جلوگیری خواهد کرد.
تأثیر سامانه جدید
کارشناسان اقتصادی معتقدند راهاندازی سامانه انسداد حسابهای بانکی مازاد میتواند آثار مثبتی بر سلامت نظام مالی کشور داشته باشد.
افزایش کنترل شهروندان بر داراییها و هویت مالی، کاهش احتمال سوءاستفاده از حسابهای راکد، محدود شدن بسترهای پولشویی، کاهش هزینههای عملیاتی بانکها و ارتقای شفافیت مالی از جمله مهمترین مزایای این طرح به شمار میرود.
علاوه بر این، حذف حسابهای غیرضروری و ساماندهی اطلاعات بانکی میتواند به بهبود کیفیت دادههای مالی، افزایش دقت نظارتهای بانکی و کاهش ریسکهای سیستماتیک در شبکه پولی کشور کمک کند.
گامی مهم در مسیر اقتصاد شفاف
تحلیلگران حوزه بانکی بر این باورند که ایجاد انضباط مالی و شفافسازی جریانهای پولی، یکی از مهمترین پیشنیازهای مقابله با فساد اقتصادی و جرائم مالی است.
در چنین شرایطی، سامانه جدید بانک مرکزی را میتوان اقدامی راهبردی برای مدیریت بهتر حسابهای بانکی، حفاظت از حقوق شهروندان و تقویت زیرساختهای نظارتی کشور دانست؛ اقدامی که در صورت اجرای کامل، میتواند نقش مهمی در کاهش ریسکهای مالی و افزایش اعتماد عمومی به نظام بانکی ایفا کند.
دیدگاهها