به گزارش بنکر (Banker)، مرور جداول منتشرشده از بودجه سال ۱۴۰۵ نشان میدهد که دولت برای نخستین بار همه ارقام درآمدی، هزینهای، اعتبارات دستگاهها و منابع و مصارف خود را با ریال جدید منتشر کرده است؛ واحدی که چهار صفر کمتر از ریال قدیم دارد و عملاً ساختار عددی بودجه را متحول کرده است.
این تغییر در ظاهر فنی به نظر میرسد، اما پیامدهای اجرایی و روانی گستردهای برای حسابداران، فعالان اقتصادی، شرکتها و حتی مردم عادی ایجاد میکند. سالهاست که محاسبات مالی در کشور با اعداد بزرگ و غیرکاربردی انجام میشد و اکنون بودجه ۱۴۰۵ اولین سند رسمی است که با این رویکرد جدید تنظیم شده، هرچند هنوز در جامعه عرف «تومان» و «ریال قدیم» غالب است.
بستههای حمایتی بودجه جدید
در لایحه بودجه ۱۴۰۵ دولت بستهای از اقدامات حمایتی را برای اقشار مختلف گنجانده است. یکی از مهمترین بندها، افزایش ۲۰ درصدی حقوق کارکنان دولت و بازنشستگان است.
همچنین سقف معافیت مالیاتی حقوق در سال آینده، ۴۰ میلیون تومان در ماه (معادل ۴۰ هزار ریال جدید) تعیین شده که نسبت به سالهای گذشته تغییر قابل توجهی محسوب میشود و میتواند بخشی از فشار مالی ناشی از تورم را کاهش دهد.
در حوزه حمایت اجتماعی، حداقل حقوق بازنشستگان کشوری و لشکری در بودجه سال آینده ۱۴ میلیون تومان تعیین شده؛ رقمی که نسبت به حداقل حقوق ۱۱.۷ میلیون تومانی سال گذشته افزایش نشان میدهد و میتواند بخشی از شکاف هزینههای زندگی بازنشستگان را پوشش دهد.
دلواپسی بخشی از جامعه
گزارشهای میدانی و گفتوگو با شهروندان نشان میدهد که تغییر واحد پولی همچنان برای برخی افراد نگرانیآور است.
یک کارمند دولتی میگوید:
«نگرانم با حذف چهار صفر، دوباره قیمتها رو به بالا گرد شود. همیشه این نوع تغییرات برای برخی بهانه گرانی میشود.»
نگاه مثبت فعالان اقتصادی
در مقابل، صاحبان کسبوکارها و تولیدکنندگان کوچک دیدگاه متفاوتی دارند.
یکی از تولیدکنندگان میگوید:
«این تغییر باید سالها قبل انجام میشد. اعداد عجیب و بزرگ محاسبات را سخت کرده بود. البته شروع کار کمی دردسر دارد، اما در نهایت نظم مالی بیشتری ایجاد میکند. مهم این است که تورم کنترل شود؛ وگرنه صفرها دوباره برمیگردند.»
زاویه نگاه کارشناسان
اقتصاددانان تأکید میکنند که حذف صفرها باید همراه با انضباط مالی، کنترل تورم، کاهش کسری بودجه و اصلاحات ساختاری باشد.
تجربه موفق ترکیه در سال ۲۰۰۵ زمانی به ثمر رسید که حذف شش صفر همراه با یک برنامه اصلاحات گسترده بود.
در مقابل، نمونههایی مانند ونزوئلا نشان میدهد که حذف صفر بدون کنترل تورم، تنها یک تغییر شکلی است و پس از مدتی دوباره صفرها برمیگردند.
نقشه اجرایی
طبق قانون، اجرای کامل طرح طی پنج سال انجام میشود.
در دو سال اول زیرساختها آماده و اسکناسهای جدید چاپ میشود.
پس از آن، دوره گذار سهساله آغاز میشود که در آن ریال قدیم و جدید همزمان در گردش خواهند بود.
در این دوره، واحد خرد جدیدی به نام قران معرفی میشود؛ هر ۱۰۰ قران = یک ریال جدید. هدف از این واحد، سادهسازی مبادلات خرد و جلوگیری از سردرگمی مردم است.
جمعبندی
بودجه ۱۴۰۵ تنها یک سند مالی نیست؛ بلکه یکی از نخستین گامها در مسیر تحول پولی ایران است.
موفقیت این تغییر در گرو تصمیمگیری دقیق دولت، ثبات اقتصادی و همراهی مردم است. نوروز ۱۴۰۵ نیز میتواند نقطه شروع مهمی باشد؛ زمانی که اسکناسهای جدید و ریال تازه تدریجاً وارد زندگی روزمره مردم میشود.
منبع: ایسنا
دیدگاهها