خط فقر از ۸۵ میلیون تومان گذشت؛ ۳ برابر متوسط حقوق

به گزارش بنکر، افزایش مداوم قیمت کالاهای اساسی و اجاره مسکن، فاصله درآمد خانوارها و مخارج روزمره را به‌شدت زیاد کرده است. حمید حاج‌اسماعیلی، کارشناس حوزه کار و اشتغال، می‌گوید برآوردهای میدانی خط فقر را در شرایط فعلی بیش از ۸۵ میلیون تومان نشان می‌دهد.

این رقم اما یک برآورد کارشناسی است و خط فقر رسمی و یکسان برای همه خانوارها نیست. به زبان ساده، هزینه زندگی بسته به تعداد اعضای خانوار، شهر محل سکونت و وضعیت مسکن متفاوت است.

به گفته این کارشناس، خط فقر اکنون دست‌کم ۳ برابر متوسط حقوق در ایران است. یعنی چه؟ یعنی درآمد یک حقوق‌بگیر متوسط، حتی یک‌سوم هزینه حداقلی زندگی را هم پوشش نمی‌دهد.

 دو موتور افزایش هزینه

یکی از مهم‌ترین عوامل رشد هزینه خانوارها، افزایش اجاره‌بهای مسکن است. حاج‌اسماعیلی سهم بالای مسکن در سبد هزینه خانوارها را عامل فشار سنگین بر مستأجران می‌داند.

در کنار مسکن، رشد قیمت مواد غذایی و کالاهای ضروری بخش بیشتری از درآمد را می‌بلعد. به گفته او، قیمت برخی اقلام مصرفی در دوره اخیر حتی بیش از ۱۰۰ درصد افزایش یافته است.

نتیجه این وضعیت چیست؟ بسیاری از خانوارها هزینه‌های غیرضروری، رفاه و آموزش را محدود کرده‌اند تا نیازهای ضروری را تأمین کنند.

چرخه تورم و دستمزد

اقتصاد ایران در سال‌های گذشته چرخه‌ای از تورم و تعدیل دستمزدها را تجربه کرده است. ابتدا قیمت‌ها بالا می‌رود، سپس حقوق‌ها برای جبران بخشی از کاهش قدرت خرید افزایش می‌یابد. اما تداوم تورم اثر افزایش دستمزد را پس از چند ماه از بین می‌برد.

حاج‌اسماعیلی تأکید می‌کند بدون کنترل تورم، افزایش حقوق به‌تنهایی راهکار پایدار نیست. او کنترل تورم، حفظ ارزش پول ملی و تقویت قدرت خرید حقوق‌بگیران را مهم‌ترین اقدامات برای جلوگیری از گسترش فقر می‌داند.

و یک نکته مهم: به گفته این کارشناس، بیش از ۸۰ درصد نیروهای بخش‌های کارمندی و کارگری به خط فقر نزدیک شده‌اند. این ادعا هم ارزیابی کارشناسی است و برای تعیین دقیق سهم افراد زیر خط فقر، به داده‌های آماری جامع نیاز است.

حالا سؤال این است که بدون آمار شفاف خط فقر، برنامه‌ریزی برای حمایت از کم‌درآمدها چطور ممکن است؟ حاج‌اسماعیلی نبود شاخص‌های دقیق را مانع اصلی حمایت هدفمند می‌داند.