انتقال پایتخت ایران از تهران به دلیل بحران آب، فرونشست زمین و تراکم جمعیت جدیتر شده است؛ مکران گزینه اصلی دولت برای پایتخت جدید است.
به گزارش بنکر (Banker)، موضوع انتقال پایتخت ایران سالهاست در محافل کارشناسی و سیاسی مطرح میشود، اما سخنان اخیر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، دوباره آن را به صدر اخبار آورد. او در نشست با فعالان اقتصادی استان هرمزگان اعلام کرد: «دیگر قدرت انتخابی وجود ندارد؛ ما مجبور به انتقال هستیم.»
چرا تهران دیگر پایتخت مناسبی نیست؟
پزشکیان با اشاره به مشکلات گسترده پایتخت گفت ادامه وضعیت فعلی امکانپذیر نیست.
- کمبود شدید آب و کاهش حجم سدها، تأمین آب شرب و صنعتی را دشوار کرده است.
- فرونشست زمین در برخی مناطق به بیش از ۳۰ سانتیمتر در سال رسیده و امنیت ساختمانها و زیرساختها را تهدید میکند.
- تراکم بالای جمعیت با بیش از ۱۵ میلیون نفر، آلودگی هوا، فشار بر شبکه انرژی و مشکلات حملونقل، کیفیت زندگی شهروندان را بهشدت کاهش داده است.
ترکیب این عوامل سبب شده ادامه حضور پایتخت در تهران به گفته کارشناسان و مقامات «دیگر قابل تحمل نباشد».
گزینههای مطرح برای پایتخت جدید
در سالهای اخیر شهرهایی مانند قزوین، تبریز، اصفهان، کرمان، یزد و حتی جزیره کیش بهعنوان گزینههای احتمالی مطرح شدهاند. اما محدودیت منابع آب، چالشهای زیستمحیطی و کمبود زیرساختها مانع انتخاب آنها شد.
اکنون تمرکز اصلی بر منطقه مکران در جنوبشرق ایران است؛ منطقهای با سواحل گسترده در امتداد دریای عمان و اقیانوس هند که تراکم جمعیتی پایین و ظرفیت توسعه شهری دارد. دسترسی به منابع طبیعی، موقعیت استراتژیک و حمایت دولت و بخش خصوصی، مکران را به گزینهای جدی برای انتقال پایتخت تبدیل کرده است.
حمایت مقامات و بخش خصوصی
محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، در دی ۱۴۰۳ اعلام کرد ساماندهی مرکز سیاسی کشور در دستور کار است و مکران یکی از گزینههای اصلی محسوب میشود. همچنین پزشکیان در تیر ۱۴۰۴ گفت: «اگر شرایط فراهم شود، دولت را به مکران منتقل خواهیم کرد. بالاخره باید کسی پیشقدم شود.»
در همین راستا، گروه سرمایهگذاری مسکن و چند شرکت خصوصی آمادگی خود را برای اجرای پروژههای عمرانی و مسکونی در این منطقه اعلام کردهاند و حتی ضمانتنامههای طولانیمدت ارائه شده است.
زمان احتمالی انتقال پایتخت
کارشناسان معتقدند انتقال پایتخت طرحی پرهزینه و زمانبر است که دهها میلیارد دلار سرمایهگذاری و مطالعات زیستمحیطی و زیرساختی نیاز دارد. تجربه کشورهایی مانند قزاقستان و برزیل نشان میدهد این روند ممکن است دههها طول بکشد.
با این حال، بحران کنونی تهران سبب شده مقامات تاکید کنند: «ادامه وضعیت فعلی دیگر انتخاب نیست، بلکه اجبار است.» حتی اگر انتقال کامل سالها طول بکشد، آغاز پروژه در پایتخت جدید میتواند آینده سیاسی و اقتصادی ایران را شکل دهد.
ایسنا
دیدگاهها