به گزارش بنکر (Banker)، اقتصاد ایران امروز فقط با افزایش قیمتها دستوپنجه نرم نمیکند؛ مسئلهای عمیقتر و نگرانکنندهتر در جریان است: بحران انتظارات تورمی. زمانی که فعالان اقتصادی و مردم به این باور میرسند که موج گرانی توقفناپذیر است، رفتارها نیز بر همین اساس تغییر میکند.
تولیدکننده برای پیشگیری از زیان، قیمتها را زودتر بالا میبرد، مصرفکننده خریدهای خود را جلو میاندازد و سرمایهها بهجای تولید، به سمت داراییهای غیرمولد حرکت میکنند. نتیجه، چرخهای معیوب است که تورم را بازتولید و تشدید میکند.
در چنین شرایطی، اگر سیاستگذار نتواند روایت اقتصادی شفاف، صادقانه و قابل اتکایی ارائه دهد، فضای تصمیمگیری بهطور کامل در اختیار بیاعتمادی و شایعات قرار میگیرد؛ وضعیتی که مهار آن بهمراتب دشوارتر از کنترل صرف قیمتهاست.
انتظارات تورمی چگونه به موتور گرانی تبدیل میشود؟
انتظارات تورمی، بهخودیخود یک متغیر اقتصادی نیست، اما اثر آن از بسیاری شاخصهای رسمی قویتر است. وقتی جامعه انتظار تورم دارد، این انتظار پیش از هر تصمیم سیاستی به واقعیت تبدیل میشود.
افزایش زودهنگام قیمتها، کاهش تمایل به پسانداز ریالی و هجوم به بازارهای موازی، همگی نشانههایی از قدرت این عامل پنهان هستند.
نقش سیاستگذار در مهار یا تشدید انتظارات
در این فضا، سیاستهای مقطعی یا پیامهای متناقض نهتنها آرامشبخش نیستند، بلکه به تشدید نااطمینانی دامن میزنند. اقتصاد، پیش از هر چیز به یک روایت معتبر نیاز دارد؛ روایتی که واقعیتها را بپذیرد و مسیر اصلاح را شفاف توضیح دهد.
مقطع حساس برای اقتصاد ایران
اکنون توجه بسیاری از تحلیلگران به دو ماه پایانی سال معطوف شده است؛ بازهای که بهطور سنتی با افزایش تقاضای فصلی، فشار بر بازار ارز و تشدید انتظارات تورمی همراه میشود.
اگر این عوامل با نبود سیاستهای مؤثر و سیگنالهای روشن همراه شوند، احتمال ورود اقتصاد به فازهای خطرناکتر تورمی افزایش مییابد.
آیا تورم سهرقمی دور از انتظار است؟
در شرایط فعلی، نزدیک شدن به تورم سهرقمی دیگر یک هشدار اغراقآمیز نیست. تجربه اقتصادهای مختلف نشان میدهد تورمهای بالا، اگر در زمان مناسب مهار نشوند، بهسرعت از کنترل خارج میشوند و هزینه بازگرداندن ثبات، چند برابر خواهد شد.
اقتصاد ایران در آستانه تصمیمهای بزرگ
اقتصاد کشور امروز بیش از هر زمان دیگری به اصلاحات ساختاری عمیق نیاز دارد؛ اما پیشنیاز همه این اصلاحات، بازسازی اعتماد عمومی است. اعتمادی که تنها با شفافیت، پذیرش واقعیتهای تلخ و گفتوگوی صریح با مردم شکل میگیرد.
تورم ۶۰ درصدی شاید فقط یک عدد بهنظر برسد، اما پیام آن روشن است: اقتصاد ایران به نقطهای رسیده که ادامه مسیر فعلی، دیگر قابل دفاع نیست و هر تأخیر در اصلاح، هزینههای سنگینتری به جامعه تحمیل خواهد کرد.
دیدگاهها