به گزارش بنکر، تورم ۶۶ درصدی در نگاه نخست عددی سنگین است. با این حال، به گفته بغزیان، برای تحلیل وضعیت اقتصاد نباید فقط به یک عدد نگاه کرد و روند تورم در طول زمان اهمیت بیشتری دارد.
این استاد اقتصاد دانشگاه تهران معتقد است تورم در سالهای اخیر روندی فزاینده داشته است. به گفته او، افزایش قیمتها در دورههای مختلف با شدت بیشتری ادامه یافته و همین روند باید در ارزیابی شرایط اقتصادی مورد توجه قرار گیرد.
اما عامل اصلی این تورم چیست؟ بغزیان به خبرآنلاین می گوید: نمیتوان یک متغیر را به تنهایی مقصر دانست و مجموعهای از عوامل در شکلگیری وضعیت فعلی نقش دارند.
او ناترازیهای اقتصادی و نرخ ارز را از عوامل مؤثر بر تورم دانست. همچنین تحولات سیاسی و جنگ و حذف ارز ترجیحی را از دیگر عواملی عنوان کرد که میتوانند فشار قیمتی را افزایش دهند.
بغزیان درباره افزایش قیمتها در روزهای اخیر نیز هشدار داد. به گفته او، اگرچه شرایط اقتصادی وخیمتر شده است، افزایش روزانه و مستمر قیمت کالاها را نمیتوان به عنوان روندی عادی پذیرفت.
بنزین؛ شوک جدید به تورم
بحث افزایش قیمت بنزین یکی از مهمترین نگرانیهای مطرحشده از سوی این اقتصاددان است. بغزیان معتقد است افزایش نرخ بنزین میتواند مستقیماً و غیرمستقیم بر سطح عمومی قیمتها اثر بگذارد.
به گفته او، افزایش قیمت حاملهای انرژی فقط هزینه سوخت را بالا نمیبرد. هزینه حملونقل، تولید و توزیع نیز افزایش مییابد و این هزینه در نهایت به قیمت کالاها و خدمات منتقل میشود.
بغزیان درباره دو رویکرد مطرح در اصلاح قیمت حاملهای انرژی نیز هشدار داد. یک رویکرد بر شوکدرمانی و افزایش سریع قیمتها تأکید دارد و رویکرد دیگر افزایش تدریجی همراه با اطلاعرسانی قبلی را پیشنهاد میکند.
او معتقد است در شرایط فعلی هیچیک از این دو رویکرد بدون اصلاحات مکمل نمیتواند به بهبود شرایط اقتصادی منجر شود. بهویژه اگر افزایش قیمت انرژی بدون سازوکار نظارتی اجرا شود، موج دوم افزایش قیمتها میتواند شدیدتر باشد.
مسئله فقط قیمت بنزین نیست. افزایش هزینه حملونقل میتواند مستقیماً بر سبد مصرفی خانوارهای کمدرآمد اثر بگذارد و هزینه دسترسی به کالاها و خدمات را افزایش دهد.
بغزیان همچنین نسبت به استدلال افزایش قیمت بنزین به دلیل مصرف بیشتر اقشار پردرآمد انتقاد کرد. او معتقد است تولیدکنندگان و صاحبان سرمایه میتوانند افزایش هزینه را به قیمت نهایی کالا منتقل کنند، اما کارگران و کارمندان چنین امکانی ندارند.
او درباره سناریوی افزایش قیمت بنزین تا ۸۰ هزار تومان نیز هشدار داد. به گفته بغزیان، در چنین شرایطی بازار ممکن است قیمت کالاها و خدمات را با نرخ بالاتر تطبیق دهد و اثر نرخهای پایینتر را نادیده بگیرد.
کالا هست اما مصرفکننده توان خرید ندارد
یکی دیگر از محورهای انتقاد بغزیان، نحوه مدیریت کالاهای اساسی است. او معتقد است دولت باید از ابتدای فعالیت خود برای تأمین و ذخیرهسازی کالاهای استراتژیک حداقل به اندازه نیاز یک سال کشور برنامهریزی میکرد.
به گفته این استاد اقتصاد، تحولات سیاسی و احتمال جنگ از همان ابتدا وجود داشت و دولت باید در مدیریت منابع ارزی و تأمین کالاهای ضروری آیندهنگری بیشتری نشان میداد.
او همچنین نسبت به افزایش قیمت کالاهای وارداتی انتقاد کرد. به اعتقاد بغزیان، واردکنندگانی که کالا را با ارز وارد و در انبار نگهداری کردهاند، اکنون میتوانند آن را با قیمتهای بالاتر عرضه کنند.
بغزیان در عین حال میان «کمبود کالا» و «کاهش قدرت خرید» تفاوت قائل شد. به گفته او، قحطی زمانی معنا دارد که عرضه کالا کاهش پیدا کند، اما شرایط فعلی لزوماً به معنای نبود کالا نیست.
نمونه روشن این وضعیت از نگاه او بازار گوشت است. کالا در بازار وجود دارد، اما قیمت آن به سطحی رسیده که بخش بزرگی از جامعه توان خرید آن را ندارد.
همین وضعیت درباره لبنیات و دیگر اقلام مصرفی نیز دیده میشود. بغزیان معتقد است مسئله اصلی برای بخش قابلتوجهی از خانوارها، کاهش قدرت خرید و حذف تدریجی برخی کالاها از سبد مصرفی است.
در چنین شرایطی، چشمانداز تورم در نیمه دوم سال نیز از نگاه این اقتصاددان چندان امیدوارکننده نیست. او معتقد است تا زمانی که سیاست مؤثری برای مهار رشد قیمتها اجرا نشود، فشار تورمی میتواند ادامه پیدا کند.
دیدگاهها