اقتصاد ایران سکته کرد؛ درآمد هر ایرانی نصف شد

به گزارش بنکر (Banker)، مرحله‌ای که به گفته او، آخرین ایستگاه پیش از ابرتورم محسوب می‌شود.

مسعود نیلی در نشست تخصصی اقتصاد ایران با اشاره به شرایط کنونی کشور گفت مردم علاوه بر مشکلات معیشتی، امروز با فشارهای دیگری نیز روبه‌رو هستند و باید این واقعیت را بدون اغراق اما شفاف دید.

او در ادامه، تمرکز صحبت‌های خود را بر رشد اقتصادی و تورم گذاشت. به گفته این اقتصاددان، بررسی درآمد ناخالص ملی تصویر دقیق‌تری از وضعیت اقتصاد ارائه می‌دهد؛ زیرا علاوه بر میزان تولید، قدرت خرید درآمدهای کشور را نیز نشان می‌دهد.

نیلی توضیح داد درآمد ناخالص ملی ایران از پایان جنگ تا سال ۱۳۸۶ روندی رو به رشد داشت. اما از همان سال، موتور رشد اقتصاد عملاً متوقف شد.

چرا این موضوع اهمیت دارد؟ چون با وجود اضافه شدن حدود ۱۶ میلیون نفر به جمعیت کشور، درآمد سال ۱۴۰۳ تقریباً هم‌سطح سال ۱۳۸۶ باقی مانده است. یعنی سهم هر ایرانی از درآمد واقعی اقتصاد نسبت به گذشته کاهش یافته است.

او برای توصیف این وضعیت یک مثال هم مطرح کرد. به گفته نیلی، اقتصاد ایران شبیه فردی است که سال‌ها ورزش می‌کرد اما ناگهان دچار سکته شد و دیگر نتوانست مانند گذشته حرکت کند.

تورم شدید، آخرین ایستگاه قبل از ابرتورم است

این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنانش به روند تورم پرداخت و گفت تا سال‌های میانی دهه ۸۰، نرخ تورم وضعیت نسبتاً باثباتی داشت و حتی به سمت محدوده ۱۰ درصد حرکت می‌کرد.

اما از سال ۱۳۸۴ شرایط تغییر کرد. نخستین جهش جدی تورم در سال ۱۳۸۷ رخ داد؛ همان دوره‌ای که رشد اقتصادی نیز متوقف شد. پس از آن، اقتصاد ایران چند موج تورمی دیگر را تجربه کرد و در مقاطعی نرخ تورم به بیش از ۴۰ درصد رسید.

اما سؤال مهم اینجاست؛ آیا اقتصاد ایران وارد ابرتورم شده است؟

پاسخ نیلی منفی است. او توضیح داد که میان تورم مزمن و ابرتورم، یک مرحله دیگر وجود دارد که اقتصاددانان از آن با عنوان «تورم بسیار بالا» یا «تورم شدید» یاد می‌کنند.

به گفته او، ابرتورم معمولاً زمانی تعریف می‌شود که نرخ تورم سه‌رقمی و بالاتر از ۱۰۰ درصد باشد. با این حال، اقتصاد ایران از سال ۱۳۹۷ دیگر در محدوده تورم مزمن قرار ندارد و وارد مرحله تورم شدید شده است.

نیلی تأکید کرد هرچه نرخ تورم بزرگ‌تر شود، آسیب آن به رشد اقتصادی نیز بیشتر خواهد بود. به همین دلیل، کنترل تورم فقط برای مهار افزایش قیمت‌ها نیست؛ بلکه شرط لازم برای بازگشت رشد اقتصادی، افزایش سرمایه‌گذاری و بهبود رفاه خانوارها نیز به شمار می‌رود.

او همچنین به پژوهشگران توصیه کرد در تحلیل وضعیت اقتصاد ایران، علاوه بر تولید ناخالص داخلی، از شاخص درآمد ناخالص ملی نیز استفاده کنند؛ زیرا این شاخص، تصویر واقعی‌تری از وضعیت درآمد و قدرت خرید اقتصاد ارائه می‌دهد.