بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در تازهترین بخشنامه خود، بانکها و مؤسسات اعتباری غیربانکی را به رعایت ضوابط، تقویت کنترلهای داخلی و ایجاد رویه واحد در فرآیند صدور تأییدیه اعتباری توان مالی برای مناقصهگران موظف کرد.
به گزارش بنکر (Banker)، این اقدام با هدف ارتقای شفافیت، کاهش تخلفات احتمالی و افزایش اتکاپذیری اسناد اعتباری صورت گرفته است.
استناد به قانون برگزاری مناقصات
براساس مفاد ماده (۱۲) قانون برگزاری مناقصات و مواد آییننامههای اجرایی مرتبط، تأییدیه اعتباری بانکها به عنوان معیاری برای ارزیابی توان مالی پیمانکاران و تأمینکنندگان در فرآیندهای مناقصه در نظر گرفته شده است.
اما بررسیهای اخیر بانک مرکزی نشان میدهد برخی شعب بانکی در این زمینه خارج از حدود اختیارات عمل کرده یا بدون در نظر گرفتن شاخصهای مالی و اعتبارسنجی، اقدام به صدور تأییدیه کردهاند.
ایرادات موجود در فرآیند صدور تأییدیه اعتباری
بر اساس گزارشهای رسمی، مهمترین ایرادات مشاهدهشده شامل موارد زیر است:
- صدور تأییدیه توسط شعب فاقد اختیارات لازم و برای مبالغ بالاتر از حد مجاز
- نبود استاندارد مشخص در متن تأییدیهها و وجود ابهام در محتوای آنها
- بیتوجهی به شاخصهای مالی از جمله صورتهای مالی حسابرسیشده متقاضیان
- عدم وجود سازوکار اصالتسنجی و خطر جعل اسناد
- تعیین نشدن مدت اعتبار برای تأییدیهها
دستورالعملهای بانک مرکزی برای رفع مشکلات
بانک مرکزی تأکید کرده است که مؤسسات اعتباری موظفند برای رفع مشکلات فوق اقدامات زیر را اجرا کنند:
- نظارت بر رعایت حدود اختیارات شعب در صدور تأییدیهها
- تنظیم متن استاندارد و شفاف برای اسناد اعتباری
- انطباق مفاد تأییدیه با ارزیابیهای مالی و سقف اعتباری مصوب مشتری
- استفاده از راهکارهای اصالتسنجی مانند صدور مکانیزه، شناسه رهگیری، هولوگرام و امضای مقامات ذیصلاح
- تعیین مدت اعتبار مشخص برای هر تأییدیه
ابلاغ فوری به شعب بانکی
بانک مرکزی همچنین از بانکها و مؤسسات اعتباری خواسته است این ضوابط را به قید فوریت به واحدهای مرتبط ابلاغ و بر حسن اجرای آن نظارت کنند. این بخشنامه با استناد به بخشنامه قبلی شماره ۱۴۹۱۵۳/۹۶ مورخ ۱۶/۵/۱۳۹۶ صادر شده است.
کارشناسان معتقدند اجرای این دستورالعمل میتواند موجب افزایش شفافیت در مناقصات، کاهش ریسک حقوقی بانکها و ارتقای اعتماد عمومی به نظام بانکی شود.
دیدگاهها