به گزارش بنکر (Banker)، اقتصاد ایران در ماههای اخیر با مجموعهای از بحرانها روبرو شده است؛ از فشار تحریمها گرفته تا خسارات ناشی از جنگ ۱۲ روزه و ناآرامیهای داخلی.
حالا این پرسش مطرح است که چگونه میتوان از موج بیکاری و افزایش فشارهای اقتصادی پیشگیری کرد؟ دولت با اقداماتی مانند تلاش برای تک نرخی کردن ارز و توزیع کالابرگ سعی کرده پاسخ دهد، اما این اقدامات تا چه حد مؤثر هستند؟
مرتضی افقه، اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه چمران اهواز در گفتگو با فرارو، شرایط اقتصادی فعلی کشور را تحلیل کرده است.
فشار اقتصادی در سایه تحریمها و بحرانهای اخیر
مرتضی افقه میگوید:
«اگر واقعبین باشیم، دولت تنها توانسته اقدامات محدود مانند جیرهبندی و تعیین قیمت برخی کالاها را انجام دهد.»
او توضیح میدهد که ایران طی ۸ سال گذشته با تحریمهای گسترده اقتصادی مواجه بوده است. وابستگی کشور به واردات و محدود بودن صادرات غیرنفتی، اقتصاد را بسیار آسیبپذیر کرده است.
«تا پیش از سال ۱۴۰۴ نه جنگ داشتیم و نه تهدیدهای آن را. اما امسال علاوه بر ادامه تحریمها، هیچ پیشرفتی در مذاکرات بینالمللی انجام نشده و فرصتهای بازگشت به برجام از دست رفته است.»
افقه اضافه میکند که علاوه بر تحریمها، خسارات جنگ ۱۲ روزه و ناآرامیهای اخیر، سبب فرار سرمایه و کاهش تمایل سرمایهگذاران خارجی شده است.
تنش داخلی و خارجی: بزرگترین تهدید برای اقتصاد
این اقتصاددان میگوید:
«تنشها و بیثباتیهای داخلی و خارجی سموم مهلکی برای اقتصاد هر کشور هستند.»
حتی وعدههای دولتی برای تثبیت قیمتها، مانند گفته وزیر کار درباره تغییر نکردن قیمتها تا سه ماه آینده، در عمل با واقعیت بازار هماهنگی ندارد. برخی اقلام، از جمله روغن، هنوز در فروشگاهها کمیاب است و این نشان میدهد که وعدهها به تنهایی نمیتوانند فشار اقتصادی را کاهش دهند.
راهکارهای کوتاهمدت شامل کاهش تنشهای منطقهای و بینالمللی است و در بلندمدت اصلاحات ساختاری داخلی، مانند کاهش وابستگی به نفت، ضروری به نظر میرسد.
تک نرخی کردن ارز: تصمیمی در زمان نامناسب
افقه درباره سیاست تک نرخی کردن ارز توضیح میدهد:
«این اقدام در شرایط کمبود ارز، نتیجهای جز بازگشت به چند نرخ ارز نخواهد داشت.»
او میگوید که دولت تنها زمانی میتواند ارز را تک نرخی نگه دارد که موجودی کافی داشته باشد و بتواند افزایش قیمت را مدیریت کند. در وضعیت فعلی، دولت مجبور است مدام با بازار آزاد هماهنگ شود و این نوسانات، سفره مردم را کوچکتر میکند و ممکن است دوباره تنش ایجاد کند.
«تجربه گذشته نشان داده که بدترین زمان برای اجرای ارز تک نرخی همین موقعیت فعلی است.»
راهکارهای واقعی برای عبور از بحران
-
کاهش تنشهای داخلی و خارجی برای افزایش اعتماد سرمایهگذاران
-
اصلاح ساختار اقتصادی و کاهش وابستگی به نفت
-
مدیریت هوشمندانه ارز و بازار کالاها
-
تقویت سرمایهگذاری و جذب سرمایهگذاران خارجی
با اجرای همزمان این اقدامات، ایران میتواند اثرات تحریم، جنگ و ناآرامیها را کاهش دهد و از بروز موج بیکاری و فشار اقتصادی جلوگیری کند.
دیدگاهها