گرانی امسال رکورد ۱۴ سال را شکست؛ جیب ها خالی‌تر شد

به گزارش بنکر، شاخص کل قیمت مصرف‌کننده از ۵۴۲.۳ در اسفند ۱۴۰۴ به ۷۶۱.۸ در مهرماه رسید.

به زبان ساده، هزینه خرید یک سبد مشخص از کالاها و خدمات نسبت به سال پایه ۱۴۰۰ بیش از ۷.۶ برابر شده است. این سطح از رشد قیمت‌ها در هفت‌ماهه نخست سال، از سال ۱۳۹۱ تاکنون بی‌سابقه بوده است.

رکورد قبلی به سال ۱۴۰۱ تعلق داشت که سطح قیمت‌ها در هفت‌ماهه نخست آن سال ۳۱.۲ درصد افزایش یافته بود. امسال این رقم ۹.۳ واحد درصد بالاتر از سقف پیشین قرار گرفته است.

تورم سالانه شاخص کل نیز در مهر به ۷۶.۸ درصد رسید و بالاترین رقم در کل سری زمانی موجود را ثبت کرد. اما سؤال اصلی اینجاست: این رکوردشکنی از کجا آمده است؟

 پیشروان گرانی در مهر

گروه آموزش رکورد تورم ماهانه خود در کل سری زمانی را شکست و با ۲۳.۵ درصد، بالاترین تورم ماهانه را در میان گروه‌ها ثبت کرد.

تورم نقطه‌به‌نقطه و سالانه این گروه نیز به‌ترتیب به ۴۹.۹ و ۴۷.۱ درصد رسید. همچنین تورم مرکب آموزش در شهریور و مهر، دو ماه هم‌زمان با بازگشایی مدارس، به ۳۱.۳ درصد رسید که بالاترین رشد ثبت‌شده برای این بازه دوماهه در کل سری زمانی است.

همچنین تورم ماهانه پوشاک و کفش نیز در مهر به ۷.۸ درصد رسید؛ بالاترین رقم ثبت‌شده برای این گروه در مهرماه‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۵. رکورد قبلی با تورم ۷.۳ درصدی در مهر ۱۳۹۷ ثبت شده بود.

تورم نقطه‌به‌نقطه این گروه برای نخستین‌بار در کل سری زمانی مرکز آمار سه‌رقمی شد و به ۱۰۳.۷ درصد رسید. پوشاک و کفش رکورد تورم سالانه خود را نیز شکست و در دوازده‌ماهه منتهی به مهر ۱۴۰۵، تورم ۷۲.۲ درصدی را ثبت کرد.

بار اصلی تورم مهر بر دوش غیرخوراکی‌ها و خدمات

بیش از سه‌چهارم تورم مهر از بخش کالاهای غیرخوراکی و خدمات آمده است. این بخش به‌دلیل سهم ۷۰.۵۶ درصدی در سبد مصرف خانوار و ثبت تورم ماهانه ۵.۸ درصدی، ۳.۳۸ واحد درصد از تورم ۴.۳۸ درصدی مهر را ایجاد کرد.

در مقابل، سهم خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات از تورم مهر تنها یک واحد درصد بود. یعنی چه؟ یعنی گرانی این ماه بیشتر از جیب کسانی آمده که هزینه‌های غیرخوراکی و خدمات دارند، نه فقط سفره.

در میان گروه‌های اصلی، حمل‌ونقل با تورم ماهانه ۱۰.۷ درصدی و سهم ۸.۹۳ درصدی در سبد خانوار، بیشترین اثر را بر تورم مهر گذاشت. این گروه به‌تنهایی ۰.۹۴ واحد درصد به تورم ماهانه اضافه کرد.

پس از آن، مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌ها با سهم ۰.۷۷ واحد درصدی در جایگاه دوم قرار گرفت. وزن بالای ۳۶.۱۱ درصدی این گروه باعث شد تورم ماهانه ۳.۳ درصدی آن اثر قابل‌توجهی بر شاخص کل بگذارد.

پوشاک و کفش با سهم ۰.۳۷ واحد درصدی، کالاها و خدمات متفرقه با ۰.۳۳ واحد درصد، بهداشت و درمان با ۰.۳۰ واحد درصد و مبلمان و لوازم خانگی با ۰.۲۸ واحد درصد از دیگر عوامل اصلی تورم مهر بودند.

آموزش با وجود ثبت بالاترین تورم ماهانه در میان گروه‌ها، تنها ۰.۱۴ واحد درصد از تورم مهر را ایجاد کرد. دلیل این موضوع، وزن ۰.۸۸ درصدی آموزش در سبد محاسباتی مرکز آمار است. در عمل، گرانی آموزش برای خانواده‌ها سنگین بود، اما وزن کم آن در سبد، اثرش را بر شاخص کل محدود کرد.