مرگ کالابرگ با تورم؟ راهکار نجات سفره مردم

پرسش اصلی این است که برای تبدیل کالابرگ به ابزاری واقعا موثر، چه میزان افزایش و چه مکانیسمی ضروری است؟ آیا افزایش پلکانی می‌تواند از تحلیل رفتن ارزش آن جلوگیری کند؟

تجربه دهه ۹۰ 

مرتضی افقه، اقتصاددان، در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز با مقایسه تجربه دوره‌های گذشته، تفاوت‌های فاحشی را میان تورم دهه ۹۰ و شرایط کنونی ترسیم کرد. او توضیح داد: «در دهه ۱۳۹۰ و پس از آزادسازی قیمت‌ها، تورم شدت کمتری داشت و یارانه پرداختی حدود دو سال ارزش خود را حفظ کرد. اما در شرایط کنونی، شتاب تورم بسیار بالاتر است.»

افقه با اشاره به حذف ارز ترجیحی در دی‌ماه ۱۴۰۴ افزود: «مبلغ یک میلیون تومانی کالابرگ ظرف چند ماه تا حد زیادی قدرت خرید خود را از دست داد. این موضوع نشان می‌دهد که به‌روزرسانی مبلغ کالابرگ، یک ضرورت انکارناپذیر است.»

راهکارهای عملیاتی

این کارشناس اقتصادی دو راهبرد اصلی برای موثرتر کردن کالابرگ را برشمرد:

۱. مهار تورم: تلاش برای کنترل تورم از طریق سیاست‌های پولی و مالی انضباطی که در میان‌مدت موثر است.

۲. افزایش تدریجی مبلغ: افزایش پلکانی و منطقی مبلغ کالابرگ متناسب با نرخ تورم.

او تأکید کرد: «در شرایط فعلی که کنترل سریع تورم دشوار است، بهترین گزینه، افزایش پلکانی و متناسب با نرخ تورم است. اگر مبلغ کالابرگ ثابت بماند، قدرت خرید مردم نسبت به ماه‌های قبل به شدت کاهش می‌یابد.»

چالش منابع و ضرورت شفافیت در توزیع

افقه با اشاره به چالش‌های تامین منابع ناشی از تحریم‌ها، کاهش درآمدهای ارزی و جنگ، تأکید کرد که با وجود محدودیت‌ها، حمایت از معیشت مردم یک اولویت غیرقابل چشم‌پوشی است. او پیشنهاد داد دولت می‌تواند با هدفمندسازی دقیق‌تر و توزیع پلکانی افزایش مبلغ، فشار را بر دهک‌های پایین کاهش دهد.

در پایان، افقه خاطرنشان کرد: «کالابرگ به خودی خود ابزاری خنثی نیست؛ موفقیت آن به نحوه اجرا و میزان تطابق آن با نرخ تورم بستگی دارد. اگر دولت بتواند با وجود محدودیت منابع، مبلغ آن را متناسب با تورم افزایش دهد و شفافیت در توزیع را بهبود بخشد، این طرح می‌تواند به ابزاری موثر برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر تبدیل شود.»