به گزارش بنکر، همزمان با اصلاح قیمت بنزین محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه اعلام کرد که دولت برای حمایت از طبقات متوسط و کمدرآمد جامعه به آنها کمکهای معیشتی پرداخت میکند. او گفته بود این کمکها شامل ۱۸میلیون خانوار و در واقع ۶۰میلیون ایرانی میشود. کمک معیشتی دولت به خانوادههای ایرانی حداقل ۵۵هزار تومان برای خانوادههای تکنفره و حداکثر ۲۰۵هزار تومان برای خانوادههای پنجنفره و بالاتر درنظر گرفته شده است. با وجود این، بسیاری از ایرانیها سراغ سامانه اعلامشده از سوی دولت رفتهاند تا نسبت به دریافتنکردن کمک معیشتی اعتراض کنند.
محمد شریعتمداری، وزیرکار و احمد میدری، معاون رفاه او به تلویزیون گفتند که چند ملاک برای شناسایی مشمولان کمکهای معیشتی داشتهاند. به گفته آنها، افرادی که دارای ملک بیشتر از یکمیلیارد تومان هستند، خودرویی به ارزش بیشتر از ۲۵۰میلیون تومان دارند یا سه سفر خارجی غیرزیارتی در سال داشتهاند، در جمع افرادی قرار میگیرند که تمکن مالی دارند. البته آنها به درآمدهای ماهانه بالای پنجمیلیون تومان و همچنین سرکشی به حسابهای بانکی بهعنوان دیگر شاخصها اشاره کردهاند. به جز این موارد گفته شده است افرادی که وامهای بانکی بالای ۳۰۰ میلیون تومان گرفتهاند، از فهرست مشمولان کمکهای حمایتی حذف میشوند.
مالکان خانههای یکمیلیارد تومانی پولدار نیستند
براساس گزارش دفتر اقتصاد مسکن وزارت راهوشهرسازی، قیمت مسکن در هشتماهه ابتدای سال۹۸ با ۷۵درصد افزایش نرخ نسبت به مدت مشابه سال گذشته مواجه شده است. براساس این گزارش، متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی در پایتخت، ۱۲میلیون و ۶۱۷هزار و ۶۰۰ تومان بوده است. با این حساب فردی که در تهران خانه یکمیلیارد تومانی دارد، در واقع مالک یک خانه حدود ۸۰متری است.
براساس گزارشهای بانک مرکزی، ایرانیان چیزی حدود ۳۰درصد از درآمدشان را صرف هزینههای مربوط به مسکن میکنند که با افزایش قیمت مسکن گفته میشود این سهم بیشتر شده است. به گزارش ایرنا، پیروز حناچی، شهردار تهران در یکصد و دومین نشست مجمع شهرداران کلانشهرهای ایران گفته است که این سهم برای تهرانیها به بیش از ۵۰درصد رسیده است. منتقدان توجه به شاخص قیمت مسکن افراد برای پرداخت کمک معیشتی میگویند بسیاری از مالکان خانههای یکمیلیارد تومانی و بالاتر از آن باید اقساط سنگین چندمیلیون تومانی به بانکها بپردازند. در مقابل اما شماری از کارشناسان اقتصادی دیدگاهی متفاوت دارند. مهدی تقوی، اقتصاددان به «شهروند» میگوید که کمکهای معیشتی و یارانه تنها باید به قشر ضعیف و دهکهای اول و دوم و نهایتا دهک سوم درآمدی پرداخت شود و در هیچ جای دنیا مرسوم نیست که به قشر متوسط کمک حمایتی و یارانه نقدی بدهند. مهدی پازوکی، کارشناس اقتصاد هم با اشاره به اینکه توزیع ۳۰هزارمیلیارد تومان پول نقد اثرات تورمی دارد، به «شهروند» میگوید: «گرچه معیارهای دولت نمیتواند افراد را در طبقه ثروتمند و برخوردار قرار دهد اما کسانی که خودروی ۲۵۰میلیون تومانی به بالا دارند، قطعا جزو مسافرکشها نیستند و خودرویی برای استفاده شخصی در اختیار دارند.» براساس گزارشی که مرکز آمار منتشر کرده است، ۴۸,۷درصد از ایرانیها خودروی شخصی دارند و بقیه خودروی شخصی ندارند که همین موضوع میتواند افراد دارای خودروی شخصی را در طبقات بالاتر درآمدی قرار دهد.
پازوکی تأکید میکند که یارانه و کمکهای حمایتی براساس اصول اقتصادی حق دهکهای ضعیف درآمدی است.
با وجود این، نکته دیگری که کارشناسان اقتصادی درباره اصلاح قیمت بنزین به آن تأکید میکنند، این است که قیمت جهانی بنزین تغییری نداشته و آنچه باعث شده است شکاف قیمت بنزین ایران و جهان زیاد شود، ریزش شدید ارزش پول ملی ایران بوده است. مهدی پازوکی به «شهروند» میگوید: «زمانی که دلار هزار تومان بود، قیمت یک لیتر بنزین هزارتومانی میتوانست به نرخ جهانی باشد اما با ریزش ارزش ریال و چهاربرابرشدن قیمت دلار شکاف قیمت بنزین با نرخهای جهانی زیاد شد که البته این موضوع مربوط به سیاستهای نادرست در حوزه اقتصاد کلان است.»
با این حساب گرچه قیمت بنزین، دستمزدهای پایینتر از میانگین جهانی در ایران و جهش قیمت مسکن ناشی از مشکلات سیاستگذاریهادرحوزه اقتصاد کشور است اما کارشناسان تأکید دارند که صاحبان خانههای یکمیلیارد تومانی و خودروهای ۲۵۰میلیون تومانی هم مستحق دریافت یارانه و کمکهای معیشتی نیستند و این کمکها تنها باید بین دهکهای ابتدایی درآمدی توزیع شود.
دیدگاهها