به گزارش بنکر، بررسی عملکرد عملیاتی شبکه بانکی نشان میدهد با وجود راهاندازی سامانههای نظارتی «مانا» و «سمات» از سوی بانک مرکزی، نحوه اجرای این زیرساختها در همه بانکها یکسان نیست و در برخی موارد تفاوت در اجرای مقررات، اهداف نظارتی را با چالش روبهرو کرده است.
سامانه «مانا» با هدف افزایش امنیت تراکنشهای مالی و مدیریت ابزارهای پرداخت و سامانه «سمات» برای ثبت اطلاعات تسهیلات، تعهدات، وثایق و تضامین طراحی شدهاند تا شفافیت بیشتری در نظام بانکی ایجاد شود و ریسک اعتباری کاهش یابد.
با این حال، بررسیها نشان میدهد برخی بانکها، بهویژه بانکهایی که با محدودیت نقدینگی یا ناترازی منابع مواجه هستند، ممکن است در اجرای برخی الزامات نظارتی، از جمله رعایت سقفهای تعیینشده یا ثبت کامل اطلاعات وثایق، عملکرد متفاوتی داشته باشند.
کارشناسان از این وضعیت با عنوان «آربیتراژ مقرراتی» یاد میکنند؛ وضعیتی که در آن اجرای متفاوت یک دستورالعمل واحد، رقابت نابرابر میان بانکها را به دنبال دارد.
حرکت به سمت نظارت پیشگیرانه
کارشناسان معتقدند اتکا به جریمههای مالی یا گزارشهای نظارتی پس از وقوع تخلف، لزوماً بازدارندگی کافی ایجاد نمیکند؛ زیرا ممکن است برخی بانکها هزینه تخلف را در برابر منافع جذب منابع قابل پذیرش بدانند.
بر همین اساس، پیشنهاد میشود بانک مرکزی بهتدریج از الگوی «نظارت جریمهمحور» فاصله گرفته و با توسعه کنترلهای سیستمی، امکان ثبت اطلاعات ناقص یا انجام عملیات مغایر با ضوابط را از همان ابتدا محدود کند.
به اعتقاد تحلیلگران، در چنین شرایطی سامانههای «مانا» و «سمات» علاوه بر ثبت اطلاعات، میتوانند به ابزاری برای اجرای یکپارچه مقررات در سراسر شبکه بانکی تبدیل شوند.
دیدگاهها