به گزارش بنکر (Banker)، در سالهای اخیر، یکی از چالشهای اصلی نظام بانکی ایران، پدیده بنگاهداری بانکها و آثار منفی آن بر اقتصاد کشور بوده است.
منابع عظیم مالی بانکها به جای تزریق به چرخه تولید، در داراییهای غیرمولد و شرکتهای وابسته به بانکها قفل شدهاند.
این مسیر انحرافی بارها از سوی رهبر معظم انقلاب مورد انتقاد قرار گرفته است: «بانکها غلط میکنند بنگاهداری کنند.»
با این حال، بانکهای خصوصی و حتی برخی بانکهای دولتی نه تنها از این مسیر باز نایستادهاند، بلکه در سایه ضعف نظارت بانک مرکزی و پنهانکاری، دامنه فعالیتهای بنگاهداری گستردهتر شده است.
ارزش سهام مخفی و عمق نفوذ بانکها
به نوشته تسنیم، بررسی تازهترین گزارش بانک مرکزی تا پایان شهریور ۱۴۰۴ نشان میدهد بسیاری از بانکها از ارائه اطلاعات واقعی خود خودداری کردهاند. از مجموع ۵۱۳ شرکت با مالکیت بیش از ۲۰ درصدی بانکها، ارزش روز سهام ۳۲۸ شرکت اعلام نشده است؛ این رقم معادل ۶۴ درصد از کل بنگاهداری بانکها است.
اگر ارزش سهام شرکتهایی که زیر ۲۰ درصد در اختیار بانکها است نیز محاسبه میشد، حجم واقعی بنگاهداری بانکها به مراتب بیشتر از ۱۶۰۰ همت اعلامی بود.
گزارش بانک مرکزی نشان میدهد ۲۷ بانک کشور در شرکتهایی با مالکیت بیش از ۲۰ درصد، ارزشی بالغ بر ۱۶۰۰ همت دارند؛ رقمی که عمق نفوذ بانکها در اقتصاد کشور را به وضوح نمایان میکند.
بخشنامهها و دستورالعملها
با وجود صدور مکرر بخشنامهها و دستورالعملهای بانک مرکزی برای کاهش مالکیت بانکها در شرکتها به زیر ۲۰ درصد، تغییر قابل توجهی در رفتار بانکها رخ نداده است.
بانکها همچنان در تاسیس، خرید و سرمایهگذاری در شرکتهای مختلف، از صرافیها و صندوقهای سرمایهگذاری گرفته تا کارگزاریها و هلدینگهای مالی، پیشتاز هستند و عملاً قوانین موجود را نادیده میگیرند.
پیامدهای اقتصادی و انتقاد کارشناسان
کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند ادامه این روند میتواند منابع مالی کشور را از تولید واقعی دور کند، رقابت سالم در بازارها را محدود کند و وابستگی اقتصاد به بانکها و بنگاههای وابسته را افزایش دهد.
نبود نظارت مؤثر بانک مرکزی و عدم شفافیت در گزارشدهی، ریسکهای اقتصادی و مالی را دوچندان کرده است.
دیدگاهها