به گزارش بنکر (Banker)، بانک مرکزی بار دیگر برای کنترل بانکهای ناتراز با اضافهبرداشت، اقدام به اعمال محدودیت در دسترسی به سامانه ساتنا کرده است. این اقدام در راستای تقویت انضباط مالی و کاهش ناترازی بانکها اجرا میشود و نشاندهنده استمرار سیاست نظارتی پولی در کشور است.
سالها پیش نیز برخی بانکها و موسسات اعتباری از جمله بانک سابق «آینده» و موسسه منحل شده «توسعه» به دلیل اضافه برداشت، با محدودیت ساتنا تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان مواجه شده بودند.
لیست بانکهای مشمول محدودیت
از امروز، شش بانک دیگر نیز مشمول محدودیت ساتنا خواهند شد. در این فهرست:
-
یک بانک دولتی تخصصی
-
یک بانک دولتی قدیمی و تجاری
-
یک بانک قرضالحسنه
-
یک موسسه اعتباری
-
دو بانک خصوصی
این اقدام نشان میدهد بانک مرکزی قصد دارد نظم و کنترل بیشتری بر عملکرد بانکها اعمال کند و از ادامه ناترازی جلوگیری نماید.
چرایی اعمال محدودیت و پرسشهای کلیدی
هر چند اعمال محدودیت ساتنا برای بانکهای ناتراز ضروری است، اما پرسش مهم آن است که چرا بانک مرکزی ابتدا اجازه اضافه برداشت میدهد تا بعد مجبور به اعمال تنبیه شود؟ این موضوع نشاندهنده نیاز به مدل مدیریت پیشگیرانه و برنامهریزی دقیقتر در شبکه بانکی است.
پیامد محدودیت ساتنا
محدودیت دسترسی به سامانه ساتنا میتواند فشار نقدینگی کوتاهمدت بر بانکهای مشمول وارد کند و آنها را به اصلاح ساختار مالی و کنترل اضافه برداشتها ترغیب نماید. همچنین این اقدام به شفافیت بیشتر و تقویت انضباط پولی در کل نظام بانکی کمک میکند.
ساتنا چیست؟
ساتنا مخفف “سامانه تسویه ناخالص آنی” است و یکی از سامانههای اصلی بانک مرکزی ایران برای انتقال فوری و بدون وقفه وجوه بین بانکها و موسسات مالی است.
به زبان ساده، ساتنا یک شبکه پرداخت بینبانکی است که اجازه میدهد پول بزرگ و فوری از یک بانک به بانک دیگر منتقل شود، مثلاً وقتی یک شرکت بزرگ باید مبلغ قابل توجهی را به حساب دیگری در یک بانک دیگر واریز کند.
ویژگیهای کلیدی ساتنا:
-
انتقال آنی: پول تقریباً بلافاصله و در همان لحظه به حساب مقصد واریز میشود.
-
مبالغ بزرگ: ساتنا برای انتقال وجوه کلان استفاده میشود و معمولاً محدودیت حداقلی ندارد.
-
کاربرد در کل کشور: بانکها، موسسات اعتباری و حتی دولت از این سامانه برای جابهجاییهای مالی بزرگ استفاده میکنند.
-
امنیت بالا: بانک مرکزی بر کل تراکنشها نظارت دارد تا از خطا یا سوءاستفاده جلوگیری شود.
تفاوت ساتنا با پایا
-
پایا برای تراکنشهای کوچک و میانمدت بین بانکی است و ممکن است چند ساعت یا یک روز کاری طول بکشد.
-
ساتنا تراکنشها را به صورت فوری و آنی انجام میدهد و برای وجوه کلان مناسب است.
به عبارت دیگر، ساتنا قلب تپنده نقل و انتقال پول کلان بین بانکهاست و هرگونه محدودیت یا تنبیه در این سامانه، اثر مستقیم روی عملکرد بانکی و نقدینگی کل کشور دارد.
دیدگاهها