به گزارش بنکر (Banker)، بسته به نوع هانتاویروس و منطقه جغرافیایی، این ویروس میتواند دو نوع بیماری کاملاً متفاوت ایجاد کند :
این نوع بیماری در قاره آمریکا (شمال و جنوب) دیده میشود و ریه و قلب را هدف میگیرد . نرخ مرگومیر در این نوع بیماری بسیار بالاست و بین ۳۵ تا ۵۰ درصد موارد گزارش شده را شامل میشود . در آمریکا، موشهای آهو ناقل اصلی این ویروس هستند .
این نوع بیشتر در اروپا و آسیا دیده میشود و کلیهها را درگیر میکند . شدت بیماری بسته به نوع ویروس متفاوت است. برخی گونهها مانند ویروس هانتان (در آسیا) کشندگی تا ۱۵ درصد دارند، در حالی که گونههای دیگر مانند ویروس پوومالا (در اروپا) کشندگی کمتر از ۱ درصد دارند .
هانتاویروس چگونه منتقل میشود؟
راه اصلی انتقال هانتاویروس به انسان، استنشاق ذرات آلوده است. وقتی ادرار، مدفوع یا بزاق موشهای آلوده خشک میشود و در اثر تمیز کردن یا تردد در فضاهای بسته به هوا برمیخیزد، فرد با تنفس این ذرات میتواند آلوده شود .
سایر راههای انتقال عبارتند از :
-
تماس مستقیم دست با سطوح آلوده و سپس لمس چشم، بینی یا دهان
-
گازگرفتگی توسط موش آلوده (نادر)
-
مصرف غذا یا آب آلوده به فضولات جوندگان
آیا هانتاویروس انسان به انسان منتقل میشود؟
برای اکثریت قریب به اتفاق گونههای هانتاویروس، انتقال انسان به انسان هرگز گزارش نشده است . اما یک استثنا وجود دارد: ویروس آندز که در آرژانتین و شیلی یافت میشود، در موارد نادر از طریق تماس بسیار نزدیک و طولانی مدت بین افراد منتقل شده است .
خوشبختانه هانتاویروس مانند کرونا یا آنفلوآنزا در هوای معمولی منتقل نمیشود و قدرت سرایت پایینی دارد .
علائم هانتاویروس چیست؟
نشانه هانتاویروس معمولاً میان ۱ تا ۸ هفته پس از قرارگیری در معرض ویروس ظاهر میشود .
علائم اولیه (شبیه آنفلوآنزا)
-
تب و لرز
-
سردرد شدید
-
درد عضلانی به ویژه در رانها، کمر و شانهها
-
خستگی مفرط و ضعف عمومی
-
تهوع، استفراغ و درد شکم
-
سرگیجه
علائم پیشرفته و خطرناک
اگر بیماری پیشرفت کند (که در همه موارد رخ نمیدهد)، ۴ تا ۱۰ روز پس از علائم اولیه، علائم جدیتر ظاهر میشوند :
در نوع ریوی (HPS):
-
سرفه خشک و تنگی نفس
-
احساس فشار در قفسه سینه
-
تجمع مایع در ریهها که میتواند منجر به نارسایی تنفسی شود
در نوع کلیوی (HFRS):
-
افت فشار خون
-
خونریزی داخلی
-
نارسایی کلیه
آیا هانتاویروس خطرناک است؟
بله، هانتاویروس میتواند بسیار خطرناک باشد، اما مهم است بدانیم که ابتلا به آن بسیار نادر است.
در ایالات متحده، سالانه تنها ۲۰ تا ۴۰ مورد ابتلا گزارش میشود . در سی سال گذشته (۱۹۹۳ تا ۲۰۲۳)، تنها ۸۹۰ مورد تأیید شده در آمریکا ثبت شده است .
نرخ مرگومیر در نوع ریوی هانتاویروس حدود ۳۸ درصد است . اما این آمار مربوط به موارد شدید بیماری است. بسیاری از عفونتهای هانتاویروس خفیف هستند و حتی تشخیص داده نمیشوند .
تشخیص و درمان هانتاویروس
تشخیص هانتاویروس در مراحل اولیه دشوار است، زیرا علائم آن شبیه به بسیاری از بیماریهای ویروسی دیگر مانند آنفلوآنزاست . پزشک با بررسی سابقه تماس با جوندگان و انجام آزمایش خون (تشخیص آنتیبادی یا PCR) میتواند بیماری را تأیید کند .
درمان قطعی و اختصاصی برای هانتاویروس وجود ندارد. همچنین هیچ واکسنی برای پیشگیری از آن ساخته نشده است .
درمان فعلی حمایتی است و شامل موارد زیر میشود:
-
استراحت کامل و دریافت مایعات کافی
-
اکسیژن درمانی و در موارد شدید، استفاده از دستگاه تنفس مصنوعی
-
دیالیز در صورت نارسایی کلیه
-
مراقبتهای ویژه در بخش ICU
نکته مهم این است که مراجعه زودهنگام به پزشک و دریافت مراقبتهای حمایتی، شانس بهبودی را به شدت افزایش میدهد .
آیا هانتاویروس همهگیر میشود؟
کارشناسان معتقدند هانتاویروس هرگز مانند کووید-۱۹ همهگیر نخواهد شد . دلایل متعددی برای این ادعا وجود دارد:
-
انتقال محدود: بیشتر گونههای هانتاویروس اصلاً بین انسان منتقل نمیشوند
-
دوره کمون طولانی: علائم ۱ تا ۸ هفته بعد ظاهر میشوند
-
قدرت سرایت پایین: هر فرد آلوده به طور میانگین کمتر از یک نفر دیگر را بیمار میکند
در مقایسه، کرونا به راحتی و با سرعت بالا بین افراد منتقل میشد. هانتاویروس چنین ویژگیهایی را ندارد .
چگونه از هانتاویروس پیشگیری کنیم؟
بهترین راه پیشگیری، کاهش تماس با جوندگان و رعایت نکات بهداشتی است :
در خانه:
-
سوراخها و شکافهای دیوارها و درها را ببندید
-
مواد غذایی را در ظروف دربسته نگهداری کنید
-
زبالهها را مرتب و در سطلهای دربسته جمعآوری کنید
-
از تجمع وسایل اضافی که محل اختفای موش میشود خودداری کنید
هنگام تمیزکاری فضاهای آلوده:
-
حتماً از دستکش و ماسک استفاده کنید
-
هرگز جارو نکشید (گرد و غبار آلوده را به هوا پراکنده میکند)
-
ابتدا محل را با مواد ضدعفونیکننده خیس کنید، سپس با دستمال مرطوب تمیز کنید
-
فضا را به خوبی تهویه کنید
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر علائم شبیه آنفلوآنزا (تب، درد عضلانی، خستگی) همراه با سابقه احتمالی تماس با موش یا زندگی در محیط آلوده داشتید، یا پس از چند روز علائم تنفسی مانند تنگی نفس و سرفه در شما ظاهر شد، سریعاً به پزشک مراجعه کنید و موضوع را با او در میان بگذارید .
با رعایت این نکات ساده میتوانید خطر ابتلا به هانتاویروس را به حداقل برسانید و با خیال راحت از زندگی روزمره خود لذت ببرید.
دیدگاهها