مهلت ۱۰ روزه بانک‌ها برای بستن حساب های مازاد مشتریان

به گزارش بنکر، تعداد حساب‌های بانکی کشور به حدود ۶۵۰ میلیون رسیده است. رضا بیات، مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی، در برنامه «روی خط خبر» رسانه ملی این رقم را اعلام کرد و دلیل اصلی آن را افتتاح حساب‌های متعدد برای دریافت تسهیلات، همکاری با سازمان‌ها و انجام امور شغلی دانست.

به گفته او، بسیاری از افراد پس از پایان استفاده از یک حساب، آن را نمی‌بندند. این حساب‌ها با موجودی اندک یا بدون استفاده مستمر، همچنان در شبکه بانکی فعال می‌مانند. مجموع این عوامل، تعداد حساب‌ها را به رقم قابل توجهی رسانده است.

حساب راکد مانع افتتاح حساب جدید می‌شود

بیات درباره محدودیت‌های جدید گفت: بر اساس ضوابط مبارزه با پولشویی، افرادی که از ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ حساب راکد یا مسدود راکد داشته باشند، نمی‌توانند حساب جدید افتتاح کنند. همچنین اگر تعداد حساب‌های یک شخص در یک بانک از ۱۰ حساب بیشتر باشد، بانک موظف است ضرورت داشتن این حساب‌ها را بررسی کند.

اما این محدودیت به معنای ممنوعیت قطعی نیست. به گفته بیات، افرادی که به دلایل شغلی یا تعهدات مالی به حساب‌های متعدد نیاز دارند، می‌توانند همچنان از آن‌ها استفاده کنند. بانک فقط باید ضرورت افتتاح حساب‌های بیشتر را بررسی کند و بانک مرکزی نیز از طریق حوزه نظارت، این بررسی‌ها را پیگیری می‌کند.

حسام چیست و چطور کار می‌کند؟

سامانه حسام بر پایه اطلاعات سامانه سیاح ساخته شده است. سیاح بانک اطلاعاتی حساب‌های بانکی است و بانک‌ها موظف‌اند اطلاعات هر حساب جدید را در آن ثبت کنند. طی یک سال و نیم گذشته، حسام بر مبنای همین داده‌ها طراحی و پیاده‌سازی شد.

شهروندان می‌توانند با مراجعه به نشانی hesam.cis.cbi.ir وارد سامانه شوند. برای ورود، باید سطح احراز هویت خود را به سطح سه ارتقا دهند و احراز هویت دومرحله‌ای را فعال کنند. این کار از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند انجام می‌شود.

فرایند کار ساده است، اما چند مرحله دارد. نخست، فرد فهرست حساب‌های خود را بررسی می‌کند. اگر حسابی متعلق به او نباشد، می‌تواند در سامانه اعلام کند. در مرحله بعد، حساب‌هایی که تعهد یا مانع بسته شدن دارند، مشخص می‌شوند. سپس فرد حساب‌هایی را که برای امور روزمره نیاز دارد، انتخاب می‌کند.

در نهایت، حساب‌هایی که باید بسته شوند، تعیین می‌شوند. فرد باید یک حساب را به عنوان «حساب پایه» معرفی کند. موجودی حساب‌های در حال بسته شدن به این حساب منتقل می‌شود. پس از تأیید نهایی، ۴۸ ساعت فرصت برای ویرایش درخواست وجود دارد. بعد از این مهلت، اطلاعات به شبکه بانکی ارسال می‌شود.

بانک‌ها ۱۰ روز فرصت دارند

بیات گفت: بانک‌ها ۱۰ روز فرصت دارند درخواست‌های مشتریان را تعیین تکلیف کنند. نتیجه اقدامات نیز باید با پیامک به مشتری اطلاع داده شود. انتقال موجودی حساب‌ها هم بخشی از همین مهلت است و تا زمانی که موجودی منتقل نشود، فرایند بستن حساب کامل نمی‌شود.

بانک مرکزی عملکرد بانک‌ها را روزانه رصد می‌کند. به گفته بیات، آمار درخواست‌های تعیین‌تکلیف‌نشده استخراج و در اختیار بانک‌ها قرار می‌گیرد. او تأکید کرد برخی بانک‌ها در مهلت تعیین‌شده اقدام نکرده‌اند و این موضوع در حال پیگیری است.

اما یک نکته مهم وجود دارد: موافقت بانک با بستن حساب، به معنای پایان فرایند نیست. تا زمانی که اطلاعات حساب در سامانه سیاح به‌روزرسانی نشود، حساب همچنان در فهرست حساب‌های فعال فرد نمایش داده می‌شود. بنابراین بانک‌ها باید وضعیت نهایی حساب را در پایگاه اطلاعاتی بانک مرکزی نیز ثبت کنند.

درباره حساب‌های بانک‌های ادغامی هم شرایط خاص است. بیات گفت این حساب‌ها باید جداگانه بررسی شوند. اگر حساب فرد به بانک جدید منتقل شده باشد، خدمات از طریق بانک جدید انجام می‌شود و اطلاعات حساب باید با نام بانک جدید نمایش داده شود.

حسام چه نفعی برای مردم دارد؟

بیات هدف اصلی حسام را حذف مراجعه حضوری برای بستن حساب‌های مازاد دانست. به گفته او، شهروندان دیگر نیازی ندارند مسیرهای طولانی را طی کنند و به شعب مختلف مراجعه کنند. تمام مراحل از طریق سامانه انجام می‌شود.

مزیت دوم، شفافیت است. افراد می‌توانند از حساب‌هایی که به نامشان ثبت شده است، مطلع شوند. این موضوع احتمال سوءاستفاده از حساب‌های رهاشده را کاهش می‌دهد. بیات به حساب‌های اجاره‌ای هم اشاره کرد؛ پدیده‌ای که در آن افراد از حساب‌های دیگران برای فعالیت‌های غیرمجاز استفاده می‌کنند. ساماندهی حساب‌ها به مبارزه با پولشویی کمک می‌کند.

مزیت سوم، کاهش هزینه بانک‌هاست. هر حساب بانکی مسئولیت و هزینه نگهداری دارد. کاهش حساب‌های مازاد، بخشی از بار عملیاتی شبکه بانکی را کم می‌کند.

برای پاسخگویی به مشکلات کاربران، مرکز امداد مشتریان با شماره ۲۷۴۷۱۷۱۸ راه‌اندازی شده است. شهروندانی که در فرایند تعیین تکلیف حساب‌ها با مشکل یا ابهام مواجه می‌شوند، می‌توانند با این شماره تماس بگیرند و موضوع را با کارشناسان در میان بگذارند.