طلا در سکوت: چرا قیمت‌ها سقوط کرد وقتی طوفان بود؟

به گزارش بنکر (Banker)، بازارهای جهانی و داخلی طلا در دوران اخیر شاهد تحولاتی بوده‌اند که بسیاری از تحلیلگران و تجربیات گذشته را به چالش کشیده است. عضو هیئت رئیسه کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران، با تشریح عوامل مؤثر بر این پدیده، دلایل کاهش قیمت طلا را در بازارهای جهانی و داخلی تبیین کرد.

تحولات غیرمنتظره در بازارهای جهانی طلا

از زمان آغاز جنگ رمضان، نوسانات و تغییرات در بازارهای طلا، چه در سطح بین‌المللی و چه در داخل ایران، مسیری متفاوت از تجربیات و پیش‌بینی‌های معمول را طی کرده است. بسیاری از مولفه‌های اقتصادی که معمولاً بر بازارهای مالی جهانی اثرگذار بوده‌اند، در این دوره تفاوتی بنیادین از خود نشان دادند.

پیش‌بینی‌ها و واقعیت‌های میدانی

برخی پیش‌بینی‌های جهانی حتی احتمال افزایش قیمت نفت و طلا را در صورت وقوع جنگ مطرح می‌کردند. با این حال، بخش قابل توجهی از این تحلیل‌ها محقق نشد. در ایران نیز، مولفه‌های داخلی نقش جدیدی ایفا کردند که روند بازار را از مسیر پیش‌بینی‌ها خارج ساخت.

تجربه جهانی در مقابل واقعیت اخیر

طبق تجربه جهانی و داخلی، معمولاً در زمان وقوع بحران‌های جنگی، ارزش پول ملی کشورها کاهش یافته و در مقابل، قیمت طلا و ارز افزایش می‌یابد. اما در اتفاق اخیر، شاهد روندی معکوس بودیم؛ نه تنها افزایش قیمتی رخ نداد، بلکه ریزش قابل توجهی در قیمت طلا و حتی ارز در بازار آزاد مشاهده شد.

عوامل مؤثر بر بازار داخلی طلا در دوره اخیر

مهم‌ترین عاملی که بر بازار داخلی طلا در این دوره اثر گذاشت، همزمانی تداوم جنگ با ایام پایانی سال شمسی و آغاز سال نو در ایران بود. برخلاف روال معمول پایان سال که بازار شاهد رونق اقتصادی و افزایش داد و ستدهاست، شرایط ناشی از جنگ، تعطیلی یا فعالیت حداقلی بانک‌ها، و کاهش فعالیت‌های تجاری و سرمایه‌گذاری، منجر به کاهش گردش نقدینگی و سرمایه شد. این کاهش داد و ستد، به طور مستقیم باعث ایجاد “حباب منفی” در بازار طلا در داخل کشور گردید.

کاهش قیمت اونس جهانی طلا

در روزهای پایانی سال شمسی، قیمت اونس جهانی طلا در کانال‌های بالای ۵۰۰۰ دلار قرار داشت. اما با آغاز هفته دوم فروردین ماه، شاهد کاهش این رقم به حدود ۴۴۰۰ دلار بودیم که نشان‌دهنده افت حدود ۵۰۰ دلاری نسبت به شب عید است.

کاهش تقاضا برای ارز

کاهش تقاضا برای خرید ارز، عامل دیگری در این روند بود. معمولاً در پایان هر سال، تقاضا برای ارز به دلیل سفرهای نوروزی خارجی افزایش یافته و قیمت آن نیز صعودی می‌شود. اما به دلیل وقوع جنگ، این تقاضای سنتی شکل نگرفت و نرخ ارز در بازار آزاد نیز با کاهش روبرو شد.

نقش دفاع ایران و وفور کالا

اتفاق دیگری که در ادامه روند جنگ رخ داد و برخلاف تصورات اقتصادی بود، ثبات نسبی قیمت‌ها به دلیل دفاع قوی و غیرمنتظره ایران در برابر تهاجم بود. نه تنها کمبودی در کالاها احساس نشد، بلکه مواد غذایی به وفور در سراسر کشور فراهم بود. این عامل به حفظ ارزش پول ملی کمک کرد، اما در مقابل، داد و ستدهای سرمایه‌ای مانند بازار طلا یا متوقف شد یا به حداقل رسید، که نتیجه آن کاهش قیمت طلا و سکه به دلیل حباب منفی بود.

چشم‌انداز آینده قیمت طلا

در خصوص احتمال افزایش قیمت طلا و همگام شدن آن با نرخ تورم، به نظر نمی‌رسد شاهد افزایش چشمگیری در بازار داخلی باشیم. شواهد حاکی از کاهش نقدینگی است و این روند در صورت تداوم، از جهش قیمت طلا جلوگیری خواهد کرد. با این حال، اگر داد و ستدها به حالت اولیه بازگردد و جریان گردش نقدینگی و سرمایه افزایش یابد، می‌توان انتظار افزایش قابل توجه قیمت طلا در بازار را داشت.

منبع: ایسنا