زمان طلایی خرید مسکن فرا رسید؟

به گزارش بنکر (Banker)، بازار مسکن ایران در سال ۲۰۲۵ وارد یک بحران جدید شده است که ناشی از رکود طولانی‌مدت در معاملات و کاهش شدید ساخت‌وساز است.

این وضعیت نه تنها فشار سنگینی بر معیشت خانوارها وارد کرده، بلکه به گفته کارشناسان، به یکی از تهدیدهای جدی برای ثبات اقتصادی کشور تبدیل شده است. ادامه این روند می‌تواند اثرات منفی گسترده‌ای بر اشتغال، سرمایه‌گذاری و تورم عمومی بگذارد.

 ایجاد اختلال در تعادل بازار

ترکیب کاهش تولید مسکن و افت معاملات به‌شدت تعادل بازار مسکن را برهم زده است. از یک سو، قدرت خرید خانوارها به دلیل وضعیت اقتصادی نابسامان به شدت تضعیف شده و از سوی دیگر، سازندگان به دلیل نداشتن صرفه اقتصادی تمایلی به شروع پروژه‌های جدید ندارند. نتیجه این فرآیند، توقف چرخه عرضه و تقاضا در بخش مسکن بوده که موجب کاهش چشمگیر تعداد واحدهای مسکونی در دسترس و تشدید بحران در این بخش شده است.

کمبود هفت میلیون واحد مسکونی در ایران

 برخی از نمایندگان مجلس اعلام کرده‌اند که کشور با کمبود حدود هفت میلیون واحد مسکونی مواجه است. این کمبود مسکن به‌ویژه در شرایطی که تولید سالانه واحدهای مسکونی به شدت کاهش یافته، به نقطه بحرانی رسیده است. کارشناسان می‌گویند اگر از اوایل دهه ۹۰ و با ساخت سالانه یک میلیون واحد مسکونی، این کمبود جبران می‌شد، وضعیت کنونی بحران‌زا نمی‌شد.

سقوط تولید مسکن در شهرهای بزرگ

در حال حاضر، نابسامانی‌های اقتصادی به‌شدت روند ساخت‌وساز را کاهش داده است. به‌ویژه در شهرهای بزرگ، که هزینه‌های ساخت‌وساز به‌طور چشمگیری افزایش یافته و بازدهی ساخت کاهش پیدا کرده است. این در حالی است که کیفیت بناها همچنان به‌طور قابل قبولی حفظ شده، اما کمیت ساخت‌وساز به شدت کاهش یافته است. بسیاری از سازندگان به دلیل نبود صرفه اقتصادی از بازار خارج شده‌اند.

 نیاز فوری به تسهیلات مسکن

سیامک پیربابایی، عضو هیات مدیره انجمن صنعت ساختمان، بر این نکته تأکید می‌کند که تقاضای سرکوب‌شده برای مسکن در کشور به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است. او بیان می‌کند که برنامه ساخت سالانه یک میلیون واحد مسکونی در دولت سیزدهم بر اساس مطالعات کارشناسی تدوین شده بود، اما مشکل اصلی، تبدیل نیاز به تقاضای واقعی است. به‌عبارت دیگر، لازم است شرایطی ایجاد شود که متقاضیان قادر به خرید مسکن و ورود به بازار شوند.

تسهیلات ناکافی

پیربابایی همچنین اشاره می‌کند که در بسیاری از کشورها تنها ۱۰ تا ۲۰ درصد مبلغ مسکن به‌صورت پیش‌پرداخت دریافت می‌شود و باقی مبلغ از طریق وام‌های بلندمدت تأمین می‌گردد. او پیشنهاد می‌دهد دولت ایران علاوه بر وام خرید مسکن، تسهیلات ویژه برای مسکن استیجاری نیز ارائه دهد تا بتوان بخشی از نیاز فوری خانوارها را پاسخ داد.

پیش‌بینی افزایش قیمت‌ها در آینده

کارشناسان بازار مسکن معتقدند که سرعت افزایش قیمت مسکن در سال‌های اخیر نسبت به رشد ۴۰ درصدی تورم عمومی کمتر بوده است. با این حال، آن‌ها هشدار می‌دهند که کاهش عرضه مسکن در سال‌های آینده می‌تواند باعث جهش‌های قیمتی جدید و تشدید مشکلات موجود در این بازار شود.

سودهای غیرمنطقی سازندگان

پیربابایی همچنین اشاره می‌کند که نمی‌توان رقم مشخصی برای سود سازندگان تعیین کرد، اما شرایط کنونی منجر به ایجاد سودهای ناهمگون و پرریسکی شده است که انگیزه سازندگان را برای ادامه فعالیت در این بخش کاهش داده است. او هشدار می‌دهد که اگر این روند ادامه یابد، خروج تدریجی سازندگان از بازار مسکن می‌تواند بحران بزرگ‌تری را به همراه داشته باشد.

 معضل جدید بازار مسکن

در حالی که رکود بازار مسکن باعث کاهش ساخت‌وساز شده، کیفیت بناها به‌دلیل استفاده از فناوری‌های نوین و ارتقای دانش مهندسی همچنان در سطح مطلوبی قرار دارد. اما متأسفانه فاصله میان کیفیت بالا و کمیت ناکافی مسکن، معضل اصلی بازار امروز است. در حالی که جامعه به سمت مصرف مسکن با کیفیت می‌رود، ظرفیت ساخت به‌هیچ‌وجه پاسخگوی تقاضای انباشته نیست.

منبع: اقتصادآنلاین