نهایتا عدد نهایی برای افزایش دستمزدها اعلام شد و مطابق اعلام وزیر کار، دستمزدهای ۱۴۰۴ با افزایش ۴۵درصدی همراه خواهند بود.
هر ساله در موعد بحث و تبادل نظر درباره دستمزدها، معادلهای نیز در سطح محافل اقتصادی و رسانهها شکل میگیرد که آیا افرایش دستمزدها در نرخ تورم تاثیرگذار است یا نه؟
آیا افرایش دستمزدها بیش از نرخ تورم باعث بالا رفتن نرخ تورم میشود یا اینکه این افزایشها بیتاثیر است؟
واقع آن است در شرایط عادی اگر رشد دستمزدها اعداد بالایی باشد میتواند هزینههای تولید را بالا برده و موجبات رشد تورم شود.
اما شرایطی که در اقتصاد ایران وجود دارد به هیچ عنوان با این گزاره همخوان نیست. دلیلش این است که ۷سال پی در پی است که تورمهای بالا بر کشور تحمیل شده است.
عملا میانگین هندسی تورم در ۷سال اخیر ۴۲درصد بوده است. انباشتگی و پیوستگی تورم باعث شده، شکاف شدیدی بین حقوق و دستمزدها با اقلام مصرفی مردم ایجاد شده و فقر شدید شود.
در این شرایط در اقتصادها برای اینکه اقتصاد دچار فروپاشی نشده و بنگاهها ورشکسته نشوند، تلاش میکنند تحریک طرف تقاضا رخ دهد. یعنی طرف تقاضا را تشویق میکنند تا حداقل اقتصاد به مسیر خود ادامه دهد.
به نظرم افزایش ۴۵درصدی سیاست درستی است و تا حدودی میتواند جلوی رکود اقتصادی را گرفته، بخش تولید را به حرکت در آورد و یک پویایی نسبی در اقتصاد ایجاد کند.
اگر ایران نمیتوانست دستمزدها را به صورت معنادار افزایش دهد، بخشی از طبقه کارگری ایران دست از کار میکشیدند، چون دیگر صرفه اقتصادی ندارد که با این اعداد کسی کارکند، چرا که گذران اقتصادی رخ نمیداد و این به ضرر تولید است.
از سوی دیگر لازم است تحرکی به اقتصاد داده شود و طرف تقاضا تشویق شود. اگر طرف تقاضا تشویق و تحریک نشود، موجودی انبارهای بنگاهها افزایش پیدا میکند و کسادی تشدید میشود.
لذا افزایش ۴۵درصدی دستمزدها میتواند محرکی برای بهبود طرف عرضه اقتصاد باشد. اما من این نگرانی جدی را دارم که سال آینده اقتصاد ایران با تورم بالایی مواجه شود.
تورم بالایی که عملا افزایش ۴۵درصدی دستمزدها را خنثی سازد و اثرات مثبت آن را محو سازد، از بین ببرد نا این شادی دوامی نداشته باشد.
تا زمانی که دولت نتواند تورم فزاینده را کنترل کند، این افزایش دستمزدها اثرگذار نخواهد بود.
باید نگران ناترازی ها بود
معتقدم رشد ۴۵درصدی دستمزدها در شرایط کنونی در بالا رفتن تورم تاثیرگذار نخواهد بود، چرا که ریشههای بروز تورم بالای ایران به ناترازیهای اقتصاد کلام ایران باز میگردد.
نگرانی من این است که ناترازیها در سال اینده به خصوص در حوزههایی چون ناترازی برق، آب، گاز، فرونشست زمین و… تشدید شود.
هر اندازه ناترازیها تشدید شود، تورم افزایش پیدا میکند و از این محل اثرات مثبت رشد حقوق ۴۵درصدی را از بین میبرد.
اما خود این افزایش ۴۵درصدی نه تنها بار تورمی قابل توجهی به اقتصاد تحمیل نمیکند، بلکه بر عکس اثرات مثبت بیشتری دارد.
به نظرم تصمیم خوبی گرفته شد، رشد ۴۵درصدی دستمزدها، تصمیم خوبی بود.
ولی حیف که سال آینده با تورم بالایی مواجه خواهیم شد و این روند اثرات مثبت رشد دستمزدها را از میان میبرد.
مگر اینکه دولتمردان برای مهار تورم تدبیر معقولی داشته باشند. تا زمانی که تورم مهار نشود، افزایش دستمزدها هیچ فایدهای نخواهد داشت.
اگر تورم بالای ۵۰درصد باشد، به این معناست که اثرات مثبت رشد دستمزدها به سرعت از میان میرود.
معیشت شهروندان ایرانی طی سالهای اخیر با تکانههای مستمری مواچجه شده و لازم است دولت با مهار تورم به مردم کمک کند تا بتوانند کمی قدرت خرید از سدت رفته را بازیابی کنند.
دیدگاهها