پنجشنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۵

خطر ارزپاشی در کمین اقتصاد

banker

همزمان با افزایش نوسان در بازار ارز تحت‌تأثیر انجام مذاکرات هسته‌ای در وین که منجر به افت شدید قیمت دلار در بازار آزاد شد گمانه‌زنی‌ها درباره اینکه بانک مرکزی خیلی زود از طریق تزریق ارز به بازار، تلاش خواهد کرد تا به روند نزولی قیمت دلار سرعت ببخشد بیشتر شده است؛ به‌ویژه آنکه درصورت رفع تحریم‌ها امکان آزادشدن منابع ارزی بلوکه‌شده ایران در سایر کشور‌ها فراهم می‌شود و در بلندمدت درآمد‌های نفتی ایران نیز رشد می‌کند و این موضوع دسترسی بانک مرکزی به منابع ارزی را بیشتر خواهد کرد.

به گزارش بنکر (Bankerدر چنین شرایطی این احتمال می‌رود که بانک مرکزی با تکیه بر افزایش دسترسی‌اش به منابع ارزی درآینده، حتی در کوتاه‌مدت بخشی از دلار‌های موجود را برای افزایش سرعت نزول قیمت دلار یا تقویت ارزش پول ملی به ریال تبدیل کند.

این گمانه‌زنی‌ها، به‌ویژه با سخنان یکشنبه شب عبدالناصر همتی که از کاهش قیمت ارز دفاع کرد و رفتار صرافی بانک ملی که قیمت‌های پایین‌تری را برای فروش دلار در بازار ثبت می‌کند و برای دلالان فرصت‌های آربیتراژی به‌وجود آورده است، بیش از گذشته تقویت کرده است.

با این استدلال تحلیلگران بر این باورند که خطر ارزپاشی در آینده‌ای نزدیک اقتصاد ایران را تهدید می‌کند. به زعم آنها افزایش عرضه ارز در بازار صدمات زیادی را به اقتصاد ایران در شرایطی که به نرخ‌های قبلی عادت کرده است وارد می‌کند و حتی منجر به زمینگیرشدن صادرات می‌شود. به‌گفته وحید شقاقی‌شهری، کاهش بیش از حد قیمت ارز منجر به ورشکستگی بنگاه‌های اقتصادی می‌شود.

محمد لاهوتی، رئیس کنفدراسیون صادرات ایران هم دیروز در این‌باره گفت: با تقویت پول ملی قدرت خرید مردم افزایش می‌یابد اما باید توجه کرد که کاهش نرخ ارز به‌تنهایی به‌معنای تقویت پول ملی نیست؛ چراکه اگر از سیاست ارزپاشی و تزریق منابع ارزی استفاده شود، اتفاق دهه۹۰ رخ خواهد داد.

او توضیح داد: در دهه۹۰ که مجددا موضوع برجام مطرح شد، نرخ ارز همین شیوه را در پیش گرفت اما تمام کالاهای وارداتی ارزان‌تر از کالاهای تولیدی کشور شدند، بنابراین برای نخستین‌بار، رکورد واردات به کشور شکسته شد و بالغ بر ۷۰میلیارد دلار واردات انجام شد که طیف متنوعی از کالاها، ازجمله پایه پرچم و سنگ قبر را هم دربرمی‌گرفت.

او اضافه کرد: پایین‌آوردن تصنعی و دستوری نرخ ارز ممکن است در ظاهر تقویت پول ملی باشد ولی رونق واردات، سرکوب تولید داخلی، کاهش صادرات و از همه بدتر افزایش و جذابیت قاچاق را به همراه خواهد داشت؛ چراکه هر کالایی در خارج از مرز ارزان‌تر به‌دست واردکننده می‌رسد و از سوی دیگر، افرادی که دسترسی به راه‌های غیرقانونی واردات دارند، اقدام به قاچاق کالا خواهند کرد.

لاهوتی تأکیدکرد: دریک‌سال‌ونیم گذشته با افزایش نرخ ارز، صنایع نساجی، لوازم خانگی و کاشی و سرامیک توانستند در صادرات جای پای خود را پیدا کرده و افزایش صادرات چشمگیری داشته باشند، درحالی‌که لوازم خانگی و محصولات نساجی کالاهایی بودند که به‌شدت تحت‌تأثیر قاچاق در گذشته قرار داشتند؛ پس باید به‌نوعی با آن برخورد شود که از سیاست‌های دستوری فاصله گرفته و اتفاقاتی که در گذشته تکرار شده، مجدد تکرار نشوند.

پویا ناظران یک تحلیلگر اقتصادی هم بعد از سخنان رئیس‌کل بانک مرکزی که از نزول قیمت دلار دفاع کرد و در کانال شخصی‌اش نوشت: اگر تقویت ارزش پول ملی به آسانی فروش دلارهای نفتی بود دیگر نیازی به بانک مرکزی نبود.

او با بیان اینکه برای تقویت ارزش پول ملی باید نقدینگی قاعده‌مند و متناسب با رشد اقتصادی افزایش یابد، توضیح داد: برای تقویت ارزش پول ملی باید جلوی خلق پول و رشد بی‌رویه نقدینگی را گرفت، همچنین باید نظام بانکی را سروسامان داد و اختیار ترازنامه بانک مرکزی را در دست گرفت، در غیراین صورت تقویت ارزش پول ملی با روش‌های کنونی راه خطاست.

او با بیان اینکه هم‌اکنون برنامه‌ای برای کاهش سرعت رشد نقدینگی وجود ندارد، گفت: از آذر‌ماه۹۷ تا آذر۹۹ حجم نقدینگی از ۱۷۶۴هزار میلیارد تومان به ۳۱۳۰هزار میلیارد تومان افزایش یافته و این به‌معنای آن است که در طول این ۲ سال بانک‌ها منابع مالی مردم را 33درصد رقیق‌تر کرده‌اند و این حتی ۶‌درصد بدتر از میانگین دهه‌های گذشته است.


دیدگاه‌ها


کلیه حقوق مادی و معنوی محفوظ و متعلق به بانکداران ۲۴ می باشد و استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع بلامانع است. طراحی: هشت بهشت