توافق هم دلار را ارزان نمی‌کند؟ روایت یک اقتصاددان

به گزارش بنکر (Banker)، بازار ارز ایران بارها ثابت کرده که نسبت به اخبار سیاسی، به‌ویژه مذاکرات ایران و آمریکا، واکنشی سریع و بعضاً هیجانی دارد.

به گفته یکی از اعضای هیات علمی دانشگاه رازی کرمانشاه، شدت تأثیر اخبار مذاکره بر قیمت دلار به میزان «معنی‌دار بودن» آن بستگی دارد؛ به‌طوری‌که اخبار معمولی می‌توانند بین ۳ تا ۵ درصد و اخبار بسیار جدی حتی تا ۱۰ درصد قیمت‌ها را جابه‌جا کنند.

نمونه عینی یک خبر اثرگذار

کاهش قیمت دلار و تتر در هفته گذشته، نمونه روشنی از تأثیر یک خبر مهم سیاسی بر بازار بود.

دلار که تا محدوده ۱۶۷ هزار تومان پیشروی کرده بود، بلافاصله پس از انتشار خبر برگزاری مذاکرات، به کانال ۱۵۰ هزار تومان عقب‌نشینی کرد؛ اتفاقی که بار دیگر نقش پررنگ سیاست در بازار ارز را برجسته کرد.

این اقتصاددان معتقد است بازار دیگر واکنش سابق را به اظهارات دونالد ترامپ نشان نمی‌دهد. از نگاه فعالان بازار، تناقض‌گویی‌ها و تغییر مواضع مکرر باعث شده اعتبار سخنان او کاهش یابد و همین موضوع، اثرگذاری اخبار را محدودتر کند.

توافق احتمالی؛ دلار چه مسیری را طی می‌کند؟

در پاسخ به این پرسش که در صورت دستیابی به توافق قطعی، قیمت دلار چه سرنوشتی خواهد داشت، این کارشناس اقتصادی تأکید می‌کند که صرف توافق سیاسی نمی‌تواند ضامن کاهش پایدار نرخ ارز باشد.

برای منطقی شدن عرضه دلار، اقتصاد کشور نیازمند اصلاحات ساختاری است.

دو کسری مزمن که بازار را تحت فشار گذاشته‌اند

به گفته او، اقتصاد ایران هم‌زمان با دو نوع کسری دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ نخست، کسری بودجه دولت که از مسیرهای مختلف و اغلب از طریق افزایش نقدینگی جبران می‌شود، و دوم، کسری بودجه بخش خصوصی و خصولتی که آن هم به شکل‌های مستقیم و غیرمستقیم تأمین می‌شود.

بحران‌های اقتصادی، مانع افت پایدار قیمت‌ها

این اقتصاددان هشدار می‌دهد تا زمانی که برداشت‌های بی‌ضابطه از نقدینگی توسط دولت و بخش‌های شبه‌دولتی ادامه داشته باشد، حتی در صورت تحقق صلح، کاهش قیمت دلار دوام نخواهد داشت.

در بهترین حالت، ممکن است بازار در کوتاه‌مدت شاهد افتی حدود ۵ تا ۱۰ درصدی در قیمت دلار، طلا و سکه باشد، اما پس از آن، مسیر افزایشی دوباره فعال می‌شود.

شرط واقعی کاهش قیمت‌ها چیست؟

جمع‌بندی این تحلیل نشان می‌دهد که ریشه نوسانات ارزی بیش از آنکه سیاسی باشد، در مشکلات ساختاری اقتصاد نهفته است.

بنابراین، کاهش پایدار قیمت دلار نیازمند اصلاحات عمیق اقتصادی است، نه صرفاً نتیجه مثبت مذاکرات ایران و آمریکا.

جمع‌بندی ساده

توافق می‌تواند:

• دلار را موقتاً پایین بیاورد

• هیجان بازار را کوتاه‌مدت تخلیه کند

اما نمی‌تواند:

• کسری بودجه را حل کند

• نقدینگی را مهار کند

• اعتماد بلندمدت به پول ملی بسازد

دلار ارزان می‌شود فقط وقتی که اقتصاد اصلاح شود، نه صرفاً با امضای یک توافق.