به گزارش بنکر (Banker)، هیات وزیران با صدور یک اصلاحیه جدید، بخشهایی از مصوبه مربوط به سهنرخی شدن بنزین را تغییر داد؛ اصلاحی که میتواند زمینهساز افزایش دورهای قیمت بنزین در طول سال شود و واکنشهای زیادی را در فضای اقتصادی و اجتماعی به دنبال داشته است.
بر اساس این اصلاحیه، نحوه تعیین نرخ سوختگیری با کارت اضطراری جایگاهها تغییر کرده و قیمت آن بهصورت فصلی و بر مبنای میانگین نرخ خرید بنزین در فصل قبل محاسبه میشود. همچنین دولت مکلف شده درخواستهای صنفی مرتبط با سهمیه و نرخها را بررسی کرده و تصمیم نهایی قیمتها را از طریق کارگروه مربوطه اعلام کند.
جزئیات اصلاحیه هیات وزیران درباره بنزین
تغییر مبنای قیمت کارت اضطراری
مطابق مصوبه جدید، قیمت بنزین در کارت اضطراری جایگاهها دیگر عددی ثابت نخواهد بود و هر فصل با توجه به میانگین نرخ خرید بنزین از پالایشگاهها در فصل قبل تعیین میشود. این موضوع بهمعنای وابستگی مستقیم قیمت مصرفکننده به هزینه تامین بنزین برای دولت است.
نقش کارگروه در تعیین نرخها
در اصلاحیه اخیر تاکید شده است که نرخهای جدید بنزین و اصلاح سهمیهها باید توسط کارگروه تخصصی و بر اساس ترتیبات مندرج در تبصرهها نهایی شود؛ موضوعی که دامنه اختیارات دولت در بازنگری قیمتها را افزایش میدهد.
افزایش قیمت بنزین؛ فصلی یا مستمر؟
از افزایش ماهانه تا تعدیل فصلی
در مصوبه قبلی هیات وزیران، افزایش قیمت بنزین معادل ۱۰ درصد نرخ خرید از پالایشگاهها در نظر گرفته شده بود و نرخ پایه خرید نیز حدود ۵۰ هزار تومان اعلام شده بود. با اصلاحیه جدید، مبنای محاسبه به میانگین فصلی نرخ خرید تغییر کرده و عملاً مسیر افزایش قیمت بنزین بهصورت فصلی باز شده است.
مثال از سازوکار افزایش قیمت
اگر فرض شود در فصل زمستان، نرخ خرید بنزین از پالایشگاهها ۱۰ درصد افزایش یافته و به ۵۵ هزار تومان برسد، سهم پرداختی مصرفکننده نیز متناسب با این افزایش محاسبه میشود. در چنین شرایطی، مبلغ اضافه پرداختی حدود ۵ هزار و ۵۰۰ تومان خواهد بود که نسبت به فصل قبل افزایش محسوسی دارد. این روند در صورت تداوم رشد نرخ خرید، بهصورت تصاعدی ادامه پیدا میکند.
ابهامات قانونی و پیامدهای اقتصادی
حداقل افزایش؛ سقف نامشخص
بر اساس بند دوم اصلاحیه، در صورت افزایش قیمت خرید بنزین از پالایشگاهها، نرخ سوم بنزین حداقل ۱۰ درصد افزایش خواهد یافت. استفاده از واژه «حداقل» این امکان را فراهم میکند که میزان افزایش حتی بیش از ۱۰ درصد نیز تعیین شود؛ موضوعی که انتقاداتی درباره نبود سقف مشخص برای رشد قیمتها ایجاد کرده است.
اثر مستقیم بر تورم و هزینه خانوار
با توجه به اینکه قیمت بنزین بهطور مستقیم بر هزینه حملونقل اثرگذار است، هرگونه افزایش آن میتواند بهعنوان یک شوک عرضه عمل کرده و موج جدیدی از افزایش قیمت کالاها و خدمات را به همراه داشته باشد. این در حالی است که همچنان اختلافنظرهایی درباره نحوه محاسبه قیمت تمامشده بنزین وجود دارد و مبنای ۵۰ هزار تومانی، محل بحث کارشناسان اقتصادی است.
جمعبندی
اصلاحیه جدید هیات وزیران عملاً امکان افزایش دورهای و فصلی قیمت بنزین را فراهم کرده است. در شرایطی که اقتصاد با فشارهای تورمی روبهروست، این تصمیم میتواند پیامدهای گستردهای بر هزینههای معیشتی و قیمت تمامشده کالاها داشته باشد؛ موضوعی که نیازمند شفافسازی بیشتر و گفتوگوی کارشناسی با افکار عمومی است.
منبع: تجارت نیوز
دیدگاهها