معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی هشدار داد: نرخ ارز لنگر اصلی انتظارات تورمی و نقدینگی قفلشده عامل تشدید فشارهای تورمی است.
به گزارش بنکر (Banker)، محمد شیریجیان، معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی، در میزگرد تخصصی «خلق پول، تورم و سود بانکی» نسبت به تداوم چرخه تورمی در اقتصاد ایران هشدار داد. او نرخ ارز را لنگر اصلی انتظارات تورمی و نقدینگی قفلشده در بخشهای غیرمولد را یکی از عوامل تشدید تورم دانست.
ریشههای تورم در اقتصاد ایران
شیریجیان با اشاره به چهار منشأ تورم در ادبیات اقتصادی—فشار تقاضا، فشار هزینه، تورم انتظاری و تورم ساختاری—گفت: «تورم سالهای اخیر محصول ترکیبی همه این عوامل است. شکاف میان رشد نقدینگی و تولید، افزایش هزینههای تولید، انتظارات تورمی و نارساییهای ساختاری مانند کاهش صادرات و افت درآمدهای ارزی شبکهای از عوامل تورمی ایجاد کردهاند.»
میانگین ۴۴ ساله متغیرهای کلان
بر اساس دادههای ارائه شده، میانگین رشد نقدینگی طی ۴۴ سال گذشته ۲۵.۸ درصد، رشد نرخ ارز ۲۴.۵ درصد و نرخ تورم ۲۲.۹ درصد بوده است. شیریجیان تأکید کرد که از دهه ۹۰، نرخ ارز به لنگر اسمی انتظارات تورمی تبدیل شده و تغییرات آن سریعتر از رشد نقدینگی به تورم منتقل میشود.
کنترل تورم و نقش دلار نفتی
معاون بانک مرکزی یادآور شد که از دهه ۶۰ تا اواسط دهه ۸۰، درآمدهای ارزی و ثبات نسبی نرخ ارز، اثر رشد نقدینگی بر تورم را به تعویق انداخت. اما با کاهش درآمدهای نفتی و افزایش شوکهای ارزی، نرخ ارز به پیشران اصلی تورم تبدیل شد.
چالش نرخ بهره و ساختار بانکی
شیریجیان با اشاره به تجربه جهانی کنترل تورم از طریق نرخ بهره گفت: «در اقتصاد ایران، ساختار بانکی اجازه استفاده مؤثر از نرخ بهره را نمیدهد. بخشی از ترازنامه بانکها شامل داراییهای منجمد و درآمدهای صوری است که فشار زیادی ایجاد میکند.» او هشدار داد که افزایش نرخ بهره ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد و سلطه گروههای ذینفوذ بر سیاست پولی، استفاده از ابزارهای کلیدی را محدود میکند.
نسخه پیشنهادی بانک مرکزی
معاون بانک مرکزی در پایان گفت: «هدایت اعتبار به سمت تولید راهحل کوتاهمدت و اصلاح ساختار بانکی نسخه بلندمدت است. بدون این اصلاحات، ابزارهای سیاست پولی در چرخه تورمی کارآمد نخواهند بود.»
تسنیم
دیدگاهها