قدرت خرید ایرانیان آب رفت؛ پشت پرده گردش پول

به گزارش بنکر، شبکه پرداخت الکترونیک کشور در مهر ۱۴۰۵ بیش از ۴ میلیارد و ۷۲۱ میلیون تراکنش را به ارزش ۴۴ هزار و ۵۴۱ هزار میلیارد تومان پردازش کرده است.

این اعداد در نگاه نخست از گردش گسترده پول در اقتصاد حکایت دارند، اما بررسی جزئیات گزارش شاپرک تصویر متفاوتی از وضعیت مبادلات ارائه می‌دهد.

بر اساس تازه‌ترین گزارش اقتصادی شاپرک، ارزش اسمی تراکنش‌ها در مهرماه نسبت به شهریور ۱ درصد افزایش داشته است؛ اما وقتی اثر تورم از این ارقام حذف می‌شود، ارزش واقعی مبادلات با افت ۳.۲۵ درصدی مواجه می‌شود.

به عبارت دیگر، رشد ریالی تراکنش‌ها لزوماً به معنای افزایش حجم واقعی خرید و قدرت مبادله در اقتصاد نیست.

در ترکیب ابزارهای پرداخت نیز کارتخوان‌های فروشگاهی همچنان بازیگر اصلی هستند.

این ابزارها بیش از ۹۱ درصد تعداد تراکنش‌ها و نزدیک به ۷۵ درصد ارزش مبادلات را به خود اختصاص داده‌اند.

همچنین تقریباً ۹۹ درصد ارزش ریالی تراکنش‌های شبکه به خرید کالا و خدمات مربوط می‌شود.

اما یکی از نکات قابل‌توجه گزارش، نسبت دهکی مبالغ تراکنش‌هاست؛ شاخصی که در مهرماه به ۵۹۷ رسیده و از فاصله قابل‌توجه میان متوسط مبالغ تراکنش در دهک‌های بالای توزیع و دهک‌های پایین حکایت دارد.

در کنار این موارد، ۹۲.۴۹ درصد تراکنش‌ها با موفقیت انجام شده‌اند و سهم خطای سامانه شاپرک از کل تراکنش‌ها بسیار محدود بوده است.

نکات مهم ترکیب ابزارهای پذیرش

• کارتخوان‌های فروشگاهی همچنان ابزار اصلی پرداخت کشور هستند و ۹۱.۰۱ درصد تعداد کل تراکنش‌ها را به خود اختصاص داده‌اند.

• سهم ابزارهای اینترنتی از تعداد تراکنش‌ها ۵.۸۹ درصد است.

• ابزارهای موبایلی با سهم ۱.۵۹ درصد و کدهای دستوری (USSD) با سهم ۱.۵۱ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

• از نظر ارزش ریالی، کارتخوان‌های فروشگاهی با سهم ۷۴.۸۵ درصدی همچنان رتبه نخست را دارند.

• ابزارهای اینترنتی ۲۳.۹۶ درصد ارزش کل تراکنش‌ها را پردازش کرده‌اند.

• سهم ابزارهای موبایلی از ارزش تراکنش‌ها ۱.۱۱ درصد و سهم USSD تنها ۰.۰۸ درصد بوده است.

• بیشترین متوسط مبلغ هر تراکنش مربوط به ابزارهای اینترنتی با ۳۸.۸۷ میلیون ریال است.

• متوسط مبلغ هر تراکنش در کارتخوان‌های فروشگاهی ۸.۱۳ میلیون ریال ثبت شده است.

• متوسط مبلغ تراکنش‌های موبایلی ۷.۷۳ میلیون ریال بوده است.

• ابزار USSD با متوسط ۰.۴۹ میلیون ریال، کمترین مبلغ متوسط تراکنش را داشته است.