به گزارش بنکر، ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا و اسپیسایکس، این روزها بار دیگر با یک پیشبینی متفاوت خبرساز شده است. او در تازهترین گفتوگوی خود اعلام کرد که اگر روند توسعه هوش مصنوعی و رباتیک با همین سرعت ادامه پیدا کند، ممکن است تا سال ۲۰۳۶ مفهوم سنتی پول جایگاه فعلی خود را از دست بدهد.
اما چرا ماسک چنین نظری دارد؟ به باور او، زمانی که رباتها بتوانند کالا و خدماتی بسیار بیشتر از میزان مصرف انسانها تولید کنند، دیگر کمبود منابع معنای امروز را نخواهد داشت. در چنین شرایطی، سرمایه و نقدینگی نیز نقش گذشته را ایفا نخواهند کرد؛ زیرا وفور کالاها جای اقتصاد مبتنی بر کمیابی را میگیرد.
ماسک این دیدگاه را در گفتوگو با زنی مینتون بدوز، سردبیر مجله اکونومیست، مطرح کرد و توضیح داد اگر نیازهای اولیه مانند غذا، مسکن، حملونقل و حتی سرگرمی بهوفور در اختیار همه قرار بگیرد، انگیزه نگهداری پول بهتدریج کاهش پیدا میکند.
او حتی معتقد است در چنین شرایطی، به جای تورم، اقتصاد ممکن است با کاهش قیمتها روبهرو شود؛ زیرا توان تولید رباتها از سرعت رشد نقدینگی بیشتر خواهد شد. از نگاه او، دولتها نیز احتمال دارد به جای سازوکارهای فعلی، کمکهای مالی مستقیم یا چکهای حمایتی را در اختیار شهروندان قرار دهند.
«شما برای غذا، مسکن، حملونقل و سرگرمی پول میخواهید؛ اگر این موارد آنقدر فراوان شوند که نیازی به تلاش نباشد، دیگر پول چه کاربردی خواهد داشت؟»
آینده بدون پول؛ رؤیا یا واقعیت؟
این نخستین بار نیست که ماسک از چنین آیندهای صحبت میکند. او پیشتر نیز به جای مفهوم «درآمد پایه همگانی»، از ایده «درآمد عمومی بالا» سخن گفته بود؛ مدلی که در آن افراد برای تأمین نیازهای اولیه مجبور به کار کردن نیستند و فعالیت اقتصادی بیشتر به یک انتخاب شخصی تبدیل میشود.
به گفته او، رباتهای انساننمای اپتیموس تسلا میتوانند در آینده بخش بزرگی از کارهای فیزیکی انسان را انجام دهند و زمینه شکلگیری اقتصادی مبتنی بر وفور را فراهم کنند.
اما خود ماسک هم تأکید میکند رسیدن به چنین نقطهای آسان نخواهد بود. او این مسیر را «ناهموار» توصیف کرده و هشدار داده که حذف سریع بسیاری از مشاغل میتواند تنشهای اجتماعی و اقتصادی قابلتوجهی ایجاد کند.
در مقابل، همه اقتصاددانان با این نگاه موافق نیستند. تایلر کوئن و برخی دیگر از کارشناسان معتقدند حتی اگر فناوری با سرعت زیادی پیشرفت کند، محدودیتهایی مانند انرژی، زمین و حتی توجه انسان همچنان باقی خواهد ماند.
از نگاه این گروه، تا زمانی که برخی منابع کمیاب باشند، اقتصاد همچنان به پول یا ابزاری مشابه آن برای تخصیص این منابع نیاز خواهد داشت. به همین دلیل، آنها پیشبینی پایان نقش پول تا سال ۲۰۳۶ را بیش از حد خوشبینانه میدانند.
در مجموع، پیشبینی تازه ایلان ماسک بیش از آنکه یک پیشبینی قطعی باشد، تصویری از آیندهای است که در آن هوش مصنوعی و رباتیک میتوانند قواعد اقتصاد جهانی را دگرگون کنند؛ آیندهای که تحقق آن، به سرعت پیشرفت فناوری و نحوه مدیریت پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن بستگی خواهد داشت.
دیدگاهها