به گزارش بنکر (Banker)، روزهای پرتعقیبی در عرصه دیپلماسی سپری میشود. شنیدههای تازه از جزئیات تفاهم اولیه احتمالی میان ایران و آمریکا حکایت دارد که اگر نهایی شود، میتواند معادلات منطقه را دگرگون کند.
گام اول واشنگتن
بر اساس اطلاعات به دست آمده، در این تفاهم احتمالی، آمریکا متعهد میشود تحریمهای نفتی ایران را در طول دوره مذاکرات به حالت تعلیق (اسقاط) درآورد. این یعنی ایران میتواند در این بازه زمانی، نفت خود را بدون محدودیتهای ناشی از تحریم بفروشد.
برای کشوری که اقتصادش وابسته به درآمدهای نفتی است، این یک دستاورد بزرگ محسوب میشود.
اولین سند رسمی
اگر این تفاهم اولیه از سوی دو طرف تأیید شود، اولین چیزی که منتشر خواهد شد، یک تفاهمنامه (MOU) است. در این سند، تأکید میشود که جنگ در همه جبههها باید پایان یابد؛ از جمله جنگ در لبنان.
رژیم صهیونیستی نیز به عنوان متحد آمریکا، موظف خواهد بود بر اساس این بند، جنگ در لبنان را متوقف کند.
سه بازه زمانی مشخص
بر اساس شنیدهها، در این تفاهم احتمالی سه بازه زمانی تعریف شده است:
بازه اول – ۳۰ روزه: برای اجرای اقدامات مرتبط با محاصره دریایی و تنگه هرمز.
بازه دوم – ۶۰ روزه: دوره مذاکرات درباره موضوع هستهای.
نکته مهم: ایران در مقطع کنونی هیچ اقدامی را در حوزه هستهای نپذیرفته است. یعنی بدون تعهد قبلی، وارد مذاکره نمیشود.
شرط اصلی ایران
یکی از حساسترین بخشهای این تفاهم احتمالی، مربوط به داراییهای بلوکه شده ایران است. شنیدهها حاکی است که:
-
بخشی از این داراییها در گام اول باید آزاد شود. ایران تأکید کرده که هرگونه تفاهمنامه منوط به آزادسازی حداقل بخشی از این داراییهاست؛ به نحوی که کشورمان بتواند به آن دسترسی داشته باشد.
-
سازوکار آزادسازی بخش دیگر نیز باید مشخص باشد. ایران میخواهد بداند بقیه داراییها چه زمانی و چگونه آزاد میشود.
ایران دیگر اعتماد نمیکند
چرا ایران اینقدر روی آزادسازی فوری داراییها اصرار دارد؟ پاسخ ساده است: تجربیات بد پیشین.
در گذشته، آمریکا بارها تعهدات خود در آزادسازی اموال ایران را نقض کرده است. این بار ایران میگوید: «تا پول را نبینم، تفاهم نمیکنم.»
شنیدهها حاکی است که آمریکا در هفتههای گذشته تلاش میکرد آزادسازی داراییها را به توافق نهایی هستهای گره بزند. اما ایران قاطعانه مخالفت کرده و گفته حداقل بخشی از آن باید در همان ابتدای اعلام تفاهم آزاد شود.
ایران همچنین هشدار داده: اگر آمریکاییها مجدداً مانع آزادسازی شوند، در مذاکرات آتی تجدیدنظر خواهد کرد.
تنگه هرمز
این روزها برخی رسانههای غربی ادعا کردهاند که وضعیت تنگه هرمز طی ۳۰ روز به پیش از جنگ بازمیگردد. اما شنیدهها چیز دیگری میگوید.
واقعیت این است: وضعیت به پیش از جنگ برنمیگردد. فقط تعداد کشتیهای عبوری به میزان قبل از جنگ بازمیگردد.
به عبارت دیگر، ایران بر اعمال حق حاکمیت خود بر تنگه هرمز از طرق مختلف تأکید دارد. جزئیات این اعمال حاکمیت بعداً اعلام خواهد شد.
محاصره دریایی
یکی دیگر از شروط اصلی ایران: محاصره دریایی طی ۳۰ روز باید به طور کامل برداشته شود.
شنیدهها حاکی است که اگر محاصره دریایی برداشته نشود، تغییری در تنگه هرمز ایجاد نخواهد شد. ضمن اینکه اعمال تغییرات در عبور و مرور در تنگه هرمز، منوط به اجرای دیگر تعهدات آمریکا در تفاهمنامه است.
پایان جنگ در همه جبههها
احتمالاً مهمترین بخش این تفاهم احتمالی، پایان جنگ است. شنیدهها حاکی است که در صورت توافق، پایان جنگ میان «آمریکا و متحدانش» علیه «ایران و متحدانش» در «همه جبههها» اعلام خواهد شد.
این موضوع شامل:
-
پایان جنگ در غزه
-
پایان جنگ رژیم صهیونیستی علیه لبنان
-
پایان درگیریها در سایر جبهههای منطقه
خروج نیروهای رزمی آمریکا از محیط پیرامونی
آخرین شرط مهم ایران در این تفاهم احتمالی، خروج نیروهای رزمی آمریکا از محیط پیرامونی ایران است.
ایران تأکید کرده که برای هرگونه تفاهم بلندمدت، حضور نظامی آمریکا در همسایگی ایران غیرقابل قبول است. واشنگتن باید متعهد شود که نیروهای رزمی خود را از منطقه خارج کند.
مذاکرات در حساسترین نقطه
این شنیدهها نشان میدهد که مذاکرات ایران و آمریکا وارد حساسترین مرحله خود شده است. اگر این تفاهمنامه نهایی شود، میتواند تحولی بزرگ در اقتصاد ایران و معادلات منطقه ایجاد کند.
اما هنوز راه زیادی مانده. هم ایران تجربه نقض عهد آمریکا را دارد، هم واشنگتن با فشارهای داخلی مواجه است. باید دید آیا این تفاهم احتمالی به سرانجام میرسد یا مثل بارهای قبلی، بینتیجه میماند.
دیدگاهها