به گزارش بنکر (Banker)، در شرایطی که اقتصاد ایران با نوسانات شدید و چالشهای ساختاری دست و پنجه نرم میکند، مدیریت ریسک دیگر یک الزام نظارتی نیست؛ به یک مزیت رقابتی حیاتی تبدیل شده است.
حسین طلاکش نائینی، مدیر ریسک بانک کارآفرین، از مهمترین تهدیدها و فرصتهای بانکداری در سالهای پیشرو گفته است.
عامل ورشکستگی خاموش
طلاکش نائینی تأکید دارد: مدیریت ریسک کارآمد، نقش کلیدی در حفظ ثبات و پایداری بانکها دارد. ریسکهای اعتباری، نقدینگی، بازار و عملیاتی باید بهموقع شناسایی و کنترل شوند.
به گفته او، وضعیت نامطلوب برخی بانکهای کشور که با کفایت سرمایه پایین و نسبت تسهیلات غیرجاری (NPL) بالا دست و پنجه نرم میکنند، نتیجه مستقیم مدیریت ریسک ناکارآمد است.
«هدف اصلی بانک، مدیریت هوشمندانه ریسک در برابر بازده است. کنترل ناترازیها از مسیر مدیریت ریسک، مستقیماً ثبات نظام بانکی را تضمین میکند.»
سه تهدید بزرگ بانکها
مدیر ریسک بانک کارآفرین مهمترین ریسکهای فعلی را اینگونه برمیشمارد:
اول، نوسانات شدید نرخ ارز و تورم که قدرت بازپرداخت تسهیلات توسط مشتریان را کاهش میدهد.
دوم، تنگنای اقتصادی برای جامعه که منجر به افزایش ریسک اعتباری و کاهش کیفیت داراییهای بانک میشود.
سوم، ریسکهای فناوری اطلاعات از جمله حملات سایبری و توسعه سریع فینتکها که تهدیدهای تازهای برای بانکداری سنتی ایجاد کردهاند.
برای مقابله با این تهدیدها، بانک کارآفرین سامانههای پایش نقدینگی و مدلهای اعتبارسنجی مبتنی بر داده را فعال کرده است. همچنین «داشبورد ریسک» برای اعضای هیأت مدیره طراحی شده تا تصویر کلی از وضعیت ریسکهای اصلی بانک ارائه شود.
درسهایی از JPMorgan
طلاکش نائینی به تجربه موفق JPMorgan در بحران مالی ۲۰۰۸ اشاره میکند. این بانک با ترکیب «تحلیل اقتصادی عمیق» و «مدیریت ریسک» توانست زیان کمتری نسبت به رقبا متحمل شود، قدرت ترازنامه خود را حفظ کند و سهم بازار بانکهای آسیبدیده را تصاحب کند.
او تأکید دارد: مدلسازی سناریوهای اقتصاد کلان، تحلیل شوکهای نرخ بهره و استرس تستهای سختگیرانه، همان ابزارهایی است که بانک کارآفرین نیز در دستور کار قرار داده است.
به اعتقاد مدیر ریسک بانک کارآفرین، مهمترین ریسک استراتژیک که میتواند مانع پیشرو شدن یک بانک شود، ناتوانی در همگام شدن با موج تحول دیجیتال است.
او هشدار میدهد: عقبماندگی از فینتکها، پلتفرمهای دیجیتال و هوش مصنوعی، بانکها را در دام «قفلشدگی سازمانی» میاندازد. تحول فناوری باید ساختاری و بلندمدت باشد، نه محدود به چند پروژه کوچک.
بانکهایی که «ظرفیت یادگیری و انطباق سازمانی» خود را فعال نگه ندارند، حتی اگر امروز قوی باشند، در افق ۲۵ ساله نه تنها رهبر نخواهند شد، بلکه در معرض انحلال یا ادغام اجباری قرار میگیرند.
بزرگترین فرصت
طلاکش نائینی بزرگترین فرصت استراتژیک برای بانکداری ایران را حرکت به سمت یک پلتفرم مالی مبتنی بر داده میداند.
او توضیح میدهد: بانکی که بتواند خدمات مالی، اعتباری، بیمهای و سرمایهگذاری را در قالب یک اکوسیستم یکپارچه دیجیتال ارائه دهد، دیگر فقط یک بانک نیست؛ به «زیستبوم مالی کشور» تبدیل میشود.
به گفته او:
فقدان بازیگران بزرگ فناوری (BigTech) در ایران و بسته بودن نسبی مرزهای رقابت خارجی، یک فرصت منحصربهفرد برای بانکهای داخلی ایجاد کرده است تا زودتر از رقبا، زیرساخت دادهمحور و معماری چابک خود را بسازند.
جمعبندی
اگر بخواهیم مهمترین نکات این گفتگو را در چند جمله خلاصه کنیم، باید گفت که از نگاه حسین طلاکش نائینی، نقش مدیریت ریسک زیربنای ثبات و مزیت رقابتی بانکهاست. بزرگترین تهدید کنونی شامل نوسان ارز، تورم و ریسکهای سایبری میشود. بزرگترین مانع بلندمدت، عقبماندگی از تحول دیجیتال و هوش مصنوعی است.
در مقابل، بزرگترین فرصت، تبدیل شدن به یک اکوسیستم مالی دادهمحور میباشد. او همچنین الگوی بینالمللی موفق را JPMorgan و ترکیب تحلیل اقتصادی با مدیریت ریسک معرفی میکند.
دیدگاهها