به گزارش بنکر (Banker)، شاید کمتر کسی بداند که پشت صحنهی بسیاری از پروندههای قضایی و مالی مرتبط با سهام و اوراق بهادار، یک نهاد کلیدی نقش بازی میکند: شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه.
این شرکت در سال گذشته حجم عظیمی از درخواستهای قضایی و مالی مربوط به توقیف، رفع توقیف و توثیق داراییهای سرمایهگذاران را مدیریت کرده است.
در این گزارش، آمارهای رسمی این اقدامات را مرور میکنیم و توضیح میدهیم که توقیف و توثیق اوراق بهادار دقیقاً چه معنایی دارد.
رفع توقیف
بر اساس آمارهای منتشرشده از سوی شرکت سپردهگذاری مرکزی، در سال گذشته ۱۰ هزار و ۸ پرونده مربوط به رفع توقیف اوراق بهادار به سرانجام رسیده است. همچنین ۱۰ هزار و ۸۸ پرونده دیگر در حوزه فروش اوراق توقیفشده و ۶ هزار و ۶۹۴ پرونده نیز مربوط به استعلام دارایی سرمایهگذاران بوده است.
این اعداد نشان میدهد که تعامل میان دستگاه قضایی، سازمان امور مالیاتی و بازار سرمایه در سالی که گذشت، بسیار پررنگ بوده است.
توثیق اوراق بهادار
در بخش دیگری از این گزارش به عملیات توثیق اوراق بهادار اشاره شده است. بر این اساس، در سال گذشته:
-
یک هزار و ۷۵۴ پرونده برای توثیق اوراق بهادار ثبت شده است.
-
یک هزار و ۷۲۷ پرونده مربوط به رفع توثیق بوده است.
-
۷۵۶ پرونده به فروش اوراق توثیقشده اختصاص داشته است.
-
همچنین ۶۵۴ پرونده نیز برای استعلام وضعیت توثیق تشکیل شده است.
این آمار نشان میدهد که ابزار توثیق سهام و اوراق، به یکی از روشهای رایج تأمین وثیقه در نظام قضایی و بانکی کشور تبدیل شده است.
توقیف اوراق بهادار دقیقاً چیست؟
برای آن دسته از مخاطبان که با این مفاهیم آشنا نیستند، بهتر است تعریف سادهای ارائه دهیم.
توقیف اوراق بهادار فرآیندی است که در آن، مراجع قانونی مانند دادگاههای حقوقی و کیفری، ادارات کل امور مالیاتی یا دیگر مراجع ذیصلاح، دستور میدهند داراییهای مالی یک شخص (مثلاً سهام او) مسدود شود. این دستور معمولاً زمانی صادر میشود که آن شخص به پرداخت وجهی محکوم شده باشد.
نکته مهم اینجاست که همان مرجع صادرکننده دستور توقیف، میتواند بعداً دستور رفع توقیف یا فروش اوراق را هم صادر کند. شرکت سپردهگذاری مرکزی صرفاً اجراکننده این دستورات است.
توثیق اوراق بهادار چه تفاوتی با توقیف دارد؟
توثیق اوراق بهادار کمی متفاوت است. در این حالت، خود مالک دارایی (که وثیقهگذار نامیده میشود) داوطلبانه اوراق خود را به نفع شخص دیگر (مثلاً یک بانک یا طلبکار) مسدود میکند.
روند کار به این شکل است: وثیقهگذار با در دست داشتن مدارک لازم، طبق دستورالعمل رسمی شرکت سپردهگذاری مرکزی اقدام میکند. پس از طی مراحل، انسداد اوراق در سامانه پس از معاملات اعمال میشود. در ادامه، وثیقهگیر (شخص یا نهادی که وثیقه به نفع اوست) میتواند درخواست رفع توثیق یا فروش اوراق را بدهد.
به زبان ساده، در توقیف، مرجع قضایی تصمیمگیرنده است؛ اما در توثیق، خود شخص با اراده خود داراییاش را به عنوان تضمین کنار میگذارد.
دیدگاهها