به گزارش بنکر (Banker)، در هفتههای اخیر، فضای بازارهای مالی ایران بهشدت تحت تأثیر گمانهزنیها درباره احتمال تشدید تنش یا رسیدن به توافق میان ایران و آمریکا قرار گرفته است. بورس تهران نیز مانند سایر بازارها، واکنش محسوسی به این سیگنالهای سیاسی نشان داده و رفتار سرمایهگذاران بیش از گذشته محتاطانه شده است.
کارشناسان بازار سرمایه معتقدند در شرایطی که اخبار سیاسی به عامل اصلی تصمیمگیری تبدیل میشود، نوسانات بازار سهام افزایش یافته و واکنشها به اخبار، حتی اگر غیرقطعی باشند، با شدت بیشتری بروز میکند.
واکنش بورس به سناریوی توافق سیاسی
بر اساس دیدگاه تحلیلگران، در صورت بهبود فضای سیاسی و انتشار اخبار مثبت از مذاکرات، نخستین واکنش بازار میتواند یک رشد عمومی و فراگیر باشد. دلیل این موضوع، عقبماندگی قابل توجه بورس نسبت به سایر بازارهای موازی و رقیب در ماههای گذشته است که زمینه یک حرکت جمعی در کلیت بازار را فراهم میکند.
پس از این مرحله، تمرکز بازار به سمت عملکرد واقعی شرکتها و کیفیت صورتهای مالی آنها تغییر خواهد کرد. در این وضعیت، شرکتهایی که در دورههای بحرانی عملکرد باثباتتری داشتهاند، شانس بیشتری برای جذب نقدینگی و رشد قیمتی خواهند داشت.
در گام بعدی نیز صنایع و نمادهایی که از بهبود روابط اقتصادی و کاهش ریسکهای سیاسی منتفع میشوند، میتوانند بازدهی بالاتری نسبت به سایر بخشها تجربه کنند.
چرا بازار نسبت به مذاکرات محتاط است؟
فعالان اقتصادی تجربه چندین دوره مذاکرات را در سالهای گذشته پشت سر گذاشتهاند و همین مسئله باعث شده بازار دیگر بر اساس یک الگوی مشخص نسبت به اخبار سیاسی واکنش نشان ندهد. در بسیاری از موارد، حتی در اوج خوشبینی نیز نتایج متفاوت از انتظارات رقم خورده است.
به همین دلیل، بورس در شرایط فعلی با رویکردی محتاطانه حرکت میکند و سرمایهگذاران ترجیح میدهند تا مشخص شدن نتایج قطعی، از تصمیمگیریهای هیجانی فاصله بگیرند. این احتیاط باعث میشود کوچکترین خبر یا شایعه نیز اثر روانی قابل توجهی بر روند معاملات داشته باشد.
نقش سیگنالهای جنگ و اخبار سیاسی در ریزش بازار
در دورههای احتیاطی، بازار سهام معمولاً نسبت به اخبار حساستر میشود و حتی رویدادهای کوچک میتوانند باعث واکنشهای بیشازحد شوند. از آنجا که منابع خبری و سیگنالهای غیررسمی در چنین فضایی افزایش مییابند، جو روانی بازار بهسرعت تغییر میکند و روند نزولی یا صعودی تشدید میشود.
تحلیلگران معتقدند بخشی از افت اخیر بورس نیز ناشی از پیشبینیها، موضعگیریهای سیاسی و افزایش نااطمینانی بوده که باعث خروج بخشی از نقدینگی از بازار سهام شده است.
مقصد نقدینگی خروجی از بورس کجاست؟
بهطور معمول، سرمایهها به سمت بازارهایی حرکت میکنند که در آنها تقاضا از عرضه پیشی گرفته و چشمانداز رشد قیمتی قویتر است. در شرایط فعلی، بخشی از جابهجایی نقدینگی تحت تأثیر تحولات بازارهای جهانی و بخشی دیگر ناشی از شرایط اقتصادی داخلی است.
رصد رشد سایر بازارها میتواند تا حدی نشان دهد که منابع مالی از بورس به چه سمت هدایت شدهاند؛ زیرا افزایش قیمت در یک بازار معمولاً نشانه ورود پول جدید به آن بخش است.
نمادهای بزرگ یا کوچک؛ کدام جذابترند؟
در شرایط پرابهام سیاسی، معمولاً نمادهای بزرگ و شاخصساز با استقبال بیشتری مواجه میشوند. مهمترین دلیل این موضوع، نقدشوندگی بالاتر این سهمها و حضور بازارگردانهای قوی است که ریسک معاملات را برای سرمایهگذاران کاهش میدهد.
در صورت بازگشت بازار به شرایط عادی، انتظار میرود تمامی نمادها با یک فاصله زمانی به ارزشهای واقعی خود نزدیک شوند؛ با این حال در دورههای نااطمینانی، توجه سرمایهگذاران بیشتر به سهمهایی معطوف میشود که امکان خروج و ورود سرمایه در آنها آسانتر است.
وضعیت بورس و صندوقها در سناریوی تشدید تنش
در صورت وقوع درگیری کوتاهمدت، تجربههای قبلی نشان میدهد که ادامه فعالیت بازار با اتخاذ سیاستهای مرحلهای میتواند گزینه قابل قبولی باشد. اما در صورت طولانی شدن تنشها، بسته ماندن بازار راهکار پایداری نخواهد بود و تصمیمات مدیریتی بهصورت فازی اتخاذ میشود.
از منظر ابزارهای سرمایهگذاری، صندوقهای درآمد ثابت معمولاً در شرایط پرریسک عملکرد باثباتتری دارند و بهتر است فعال باقی بمانند؛ زیرا نوسانات محدودی را تجربه میکنند. در مقابل، صندوقهای کالایی مانند طلا و نقره ماهیتی نزدیک به داراییهای پرریسک دارند و تحت تأثیر قیمتهای جهانی و شرایط اقتصادی، رفتاری مشابه بازار سهام از خود نشان میدهند.
در مجموع، آینده بورس تهران بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی، سطح ریسکهای ژئوپلیتیک و جریان نقدینگی وابسته شده و سرمایهگذاران برای تصمیمگیری نیازمند رصد دقیق اخبار و تحلیلهای بنیادی هستند.
دیدگاهها