به گزارش بنکر (Banker)، یکی از مهمترین مشکلات امروز بانکها، ناتوانی در جذب منابع مالی پایدار است. در شرایطی که اقتصاد با تورم بالا مواجه است، اگرچه حجم نقدینگی رشد چشمگیری دارد، اما سهم بانکها از این نقدینگی چندان افزایش نمییابد.
دلیل اصلی این مسئله، منفی بودن نرخ واقعی سود سپردههاست؛ موضوعی که باعث میشود سپردهگذاری در بانکها جذابیت خود را در مقایسه با بازارهای موازی از دست بدهد.
رقابت نابرابر بانکها با بازارهای موازی
در فضای تورمی، بازارهایی مانند مسکن، ارز، طلا و بورس گاهی بازدهی بالاتری نسبت به سپردههای بانکی ارائه میدهند. همین مسئله سبب شده منابع مالی مردم و بنگاهها به جای ورود به سیستم بانکی، به سمت این بازارها هدایت شود و بانکها با کاهش ورودی منابع مواجه شوند.
افزایش تقاضا برای تسهیلات؛ فشار مضاعف بر بانکها
چرا تقاضای وام بهشدت افزایش یافته است؟
از سوی دیگر، بانکها با موج گسترده تقاضا برای دریافت تسهیلات روبهرو هستند. خانوارها برای جبران کاهش قدرت خرید و بنگاهها و دولت برای پوشش کسری منابع مالی، بانکها را بهعنوان اصلیترین مسیر تأمین مالی انتخاب کردهاند. این عدم تعادل میان منابع ورودی و مصارف، فشار قابلتوجهی بر شبکه بانکی وارد کرده است.
سهم بالای بانکها در تأمین مالی اقتصاد
در حال حاضر بیش از ۸۵ درصد تأمین مالی اقتصاد بر دوش بانکها قرار دارد. این تمرکز بالا باعث شده صف تقاضا برای دریافت تسهیلات بهمراتب طولانیتر از توان واقعی بانکها برای پرداخت وام باشد.
ناترازی نقدینگی و پیامدهای آن
اضافه برداشت از بانک مرکزی؛ آغاز یک چرخه معیوب
زمانی که بانکها با کمبود نقدینگی مواجه میشوند، ناچار به اضافه برداشت از بانک مرکزی هستند. این اقدام اگرچه در کوتاهمدت مشکل را حل میکند، اما در بلندمدت منجر به افزایش پایه پولی، رشد نقدینگی و تشدید تورم میشود؛ چرخهای که دوباره نیاز بانکها به منابع بیشتر را افزایش میدهد.
تهدید تسهیلات خرد خانوارها
در چنین فضایی، پرداخت تسهیلات خرد که نقش مهمی در تأمین نیازهای روزمره خانوارها دارد، با خطر محدودیت و تأخیر مواجه میشود. این موضوع میتواند اثرات اجتماعی و اقتصادی گستردهای به همراه داشته باشد و فشار معیشتی را افزایش دهد.
جمعبندی
ادامه این روند بدون اصلاح ساختار تأمین مالی و کاهش وابستگی اقتصاد به بانکها، میتواند نظام بانکی را با چالشهای جدیتری روبهرو کند. ایجاد تعادل میان جذب منابع، کنترل تورم و مدیریت تقاضای تسهیلات، ضرورتی انکارناپذیر برای عبور از این وضعیت است.
دیدگاهها