رشد اقتصادی ایران در تیرماه ۱۴۰۴ منفی شد؛ کشاورزی و صنعت بیشترین افت را داشتند، تنها نفت با رشد مثبت توانست بخشی از کاهش را جبران کند.
به گزارش بنکر (Banker)، تازهترین گزارش مرکز پژوهشهای مجلس از برآورد ماهانه تولید ناخالص داخلی نشان میدهد که روند رشد اقتصادی ایران، که در سال ۱۴۰۳ مثبت بود، در نخستین ماه تابستان ۱۴۰۴ وارد محدوده منفی شده است.
این گزارش با هدف پایش بهنگام بخش حقیقی اقتصاد منتشر شده و تصویری دقیق از عملکرد چهار بخش اصلی اقتصاد شامل کشاورزی، نفت، صنایع و معادن و خدمات ارائه میدهد.
رشد اقتصادی تیرماه با نفت و بدون نفت
طبق این برآورد، رشد اقتصادی کشور در تیرماه ۱۴۰۴ با احتساب بخش نفت منفی ۰.۳ درصد و بدون نفت منفی ۰.۶ درصد بوده است. این ارقام نشان میدهد که تنها بخش نفت توانسته رشد مثبت ثبت کند، اما کشاورزی، صنایع و خدمات با افت جدی مواجه شدهاند.
کشاورزی؛ عامل اصلی کاهش رشد اقتصادی
بخش کشاورزی در تیرماه با رشد منفی ۸.۱ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل بیشترین نقش را در کاهش رشد اقتصادی ایفا کرده است. دادههای وزارت جهاد کشاورزی نشان میدهد که تولید محصولات زراعی بیش از ۱۱ درصد کاهش یافته است.
همچنین تولید محصولات دامی ۱.۹ درصد افت کرده و بارشهای پایین تیرماه باعث تشدید بحران خشکسالی شده است. تحلیلگران معتقدند ادامه این روند میتواند اثرات منفی بلندمدتی بر اقتصاد کشور داشته باشد.
نفت و گاز؛ تنها بخش با رشد مثبت
برخلاف سایر بخشها، نفت و گاز طبیعی با رشد مثبت ۲.۹ درصدی مواجه شده است. آخرین آمار اوپک و برآوردهای داخلی نشان میدهد تولید نفت ایران در تیرماه نسبت به سال گذشته افزایش یافته است.
این رشد مثبت در بخش نفت توانسته بخشی از افت سایر بخشها را جبران کرده و فشار منفی بر کل اقتصاد را کاهش دهد، اما هنوز برای جبران کامل کسری تولید کافی نیست.
صنعت و معادن در وضعیت رکود
گروه صنایع و معادن در تیرماه ۱۴۰۴ با رشد منفی ۴.۳ درصدی روبهرو بوده است. کاهش شاخص تولید صنایع بورسی، افت فروش نهادههای ساختمانی و کاهش فعالیت در بخش ساختمان از مهمترین دلایل این کاهش عنوان شده است.
کارشناسان میگویند رکود در این بخش میتواند اثر مستقیم بر اشتغال، تولید داخلی و سرمایهگذاری داشته باشد و مانع بهبود سریع اقتصاد کشور شود.
خدمات؛ کاهش فعالیت و افت تقاضا
در کنار کشاورزی و صنعت، بخش خدمات نیز با کاهش فعالیت مواجه بوده است. کاهش تقاضا، مشکلات زنجیره تأمین و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان از دلایل اصلی افت این بخش عنوان شده است.
به گفته اقتصاددانان، ادامه این روند میتواند فشار بر بازار کار، کسبوکارهای خرد و متوسط و درآمد خانوارها را تشدید کند.
مقایسه با سال ۱۴۰۳
براساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۳ رشد مثبت ۳.۱ درصدی با نفت و ۳ درصدی بدون نفت ثبت کرده بود. افت شدید در تیرماه ۱۴۰۴ نخستین نشانههای کاهش رشد در بخش حقیقی اقتصاد را آشکار کرده است.
تحلیلگران معتقدند افت کشاورزی، رکود صنایع و کاهش خدمات اصلیترین عوامل این کاهش بوده و نیازمند سیاستگذاری فوری برای کنترل اثرات منفی بر اقتصاد ملی است.
چشمانداز اقتصاد ایران
مرکز پژوهشهای مجلس تأکید کرده است که پایش ماهانه تولید ناخالص داخلی میتواند به تصمیمگیری بهنگام دولت و مجلس برای کنترل رکود و هدایت منابع به بخشهای حیاتی کمک کند.
کارشناسان اقتصاد کلان توصیه میکنند تمرکز بر حمایت از کشاورزی، سرمایهگذاری در صنایع و تقویت بخش خدمات میتواند در ماههای آینده اثرات مثبت بر رشد اقتصادی کشور داشته باشد.
دیدگاهها