استاد ابوالحسن صبا، در سال ۱۲۸۱ ش در تهران به دنیا آمد. وی از نوادگان فتحعلی خان صبای کاشانی، ملک الشعرای دربار فتحعلی شاه قاجار بود.
پدر ابوالحسن نیز با نام کمالالسلطنه، طبیبی هنرمند و هنردوست بود و منزلش محفل ارباب ذوق و موسیقی محسوب میشد.
ابوالحسن صبا موسیقی را از کودکی نزد پدر و دیگر استادان این هنر فراگرفت و به تکمیل معلومات خود در این زمینه پرداخت.
هنر استاد صبا، تنها در نوازندگی خلاصه نمیشد، بلکه علاوه بر نواختن، به نقاشی، ادبیات و پرورش گل نیز علاقه بسیار داشت.
وی در طول سالهای تحصیل در محضر استادانی همچون میرزا عبداللَّه، درویش خان، علی اکبر شاهی و علینقی وزیری، در نواختن سه تار، کمانچه، ویولن و ضرب و… به استادی دست یافت.
صبا در 1308ش از طرف وزیری، به مدیریت مدرسه صنایع ظرفیه رشت منصوب شد و تعداد زیادی از آهنگهای محلی را جمعآوری کرد.
او سالها در ارکستر موسیقی ملی، ارکستر نوین رادیو، ارکستر شماره یک و گلهای رادیو نوازندگی کرد و هنر خود را به نمایش گذاشت.
صبا صاحب روش خاصی در نواختن ویولن بود و مکتب ویژهای برای این ساز بنیاد نهاد.
همچنین از محضر درس او شاگردان بسیاری استفاده کردند که علی تجویدی، مهدی خالدی، روح اللَّه خالقی و حبیب اللَّه بدیعی از آن جملهاند.
او با کاوش و تفحص در ابعاد و زوایای موسیقی سنتی ایران، طرحهایی نو به وجود آورد. همچنین تدوین و تألیف ردیفهای موسیقی سنتی ملی، یکی دیگر از تلاشهای استاد بود.
علاوه بر اینها، استاد ابوالحسن صبا کتابهایی تحقیقی درباره شناسایی سازهای ایرانی و تاریخچه آنها به نگارش درآورده است که سه دستور ویولن، سنتور و سهتار و قطعات ضربی از آن جملهاند.
صبا، در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود ازدواج کرد که حاصل این ازدواج، سه دختر به نامهای غزاله، ژاله و رکسانا است.
او در ظهیرالدوله است
ابوالحسن صبا، ۲۹ آذر ۱۳۳۶ به علت نارسایی قلبی در ۵۵ سالگی درگذشت و در گورستان ظهیرالدوله به خاک سپرده شد.
بعد از مرگ، بر طبق وصیت او، خانهاش در ۲۹ آبان ۱۳۵۳، از سوی دانشکدهٔ هنرهای زیبا به موزه تبدیل شد.
صبا نخستین موسیقیدان ایرانی است که موزهای ویژه از او (منزل شخصی صبا) تأسیس شده و به نام خود او در خیابان ظهیرالاسلام تهران واقع است.
دیدگاهها