به گزارش بنکر (Banker)، تسهیلات امهالی به وام یا تسهیلاتی گفته میشود که بانک به دلیل ناتوانی مشتری در بازپرداخت بهموقع، مهلت بازپرداخت آن را تمدید، تجدید یا بازسازی میکند.
بررسی تازهترین آمارهای بانک مرکزی از عملکرد شبکه بانکی در سال ۱۴۰۴ نشان میدهد تسهیلات امهالی بانکها با الگوی یکسانی میان بانکها توزیع نشده و هر بانک متناسب با مأموریت، ترکیب مشتریان، سیاستهای اعتباری و ساختار پرتفوی خود، سهم متفاوتی از امهال تسهیلات را به ثبت رسانده است.
بر اساس این گزارش، فاصله میان بالاترین و پایینترین نسبت تسهیلات امهالی به کل تسهیلات پرداختی به بیش از ۱۷ برابر میرسد؛ موضوعی که بیانگر تفاوت قابلتوجه در رویکرد بانکها نسبت به مدیریت مطالبات و حمایت از مشتریان است.
بالاترین سهم تسهیلات امهالی
دادههای بانک مرکزی نشان میدهد بانک مشترک ایران و ونزوئلا با نسبت ۱۸.۸ درصد در صدر فهرست قرار گرفته و بانک کشاورزی نیز با ۱۸.۷ درصد در رتبه دوم ایستاده است.
پس از این دو بانک، بانک تجارت با ۱۱.۴ درصد، بانک گردشگری با ۱۰.۹ درصد و بانک صادرات ایران با ۱۰.۴ درصد بیشترین سهم تسهیلات امهالی نسبت به تسهیلات پرداختی را ثبت کردهاند.
کارشناسان معتقدند این ارقام میتواند تحت تأثیر مأموریت تخصصی بانکها، نوع مشتریان، حوزه فعالیت اقتصادی و سیاستهای مدیریت ریسک اعتباری قرار داشته باشد و لزوماً به معنای کیفیت بهتر یا ضعیفتر عملکرد آنها نیست.
جدول نسبت تسهیلات امهالی به کل تسهیلات پرداختی
| بانک | نسبت تسهیلات امهالی |
|---|---|
| بانک مشترک ایران و ونزوئلا | ۱۸.۸ درصد |
| بانک کشاورزی | ۱۸.۷ درصد |
| بانک تجارت | ۱۱.۴ درصد |
| بانک گردشگری | ۱۰.۹ درصد |
| بانک صادرات ایران | ۱۰.۴ درصد |
| بانک توسعه صادرات | ۵.۲ درصد |
| مؤسسه اعتباری ملل | ۲.۴ درصد |
| بانک صنعت و معدن | ۲ درصد |
| بانک سپه | ۱.۵ درصد |
| بانک ملی ایران | ۱.۴ درصد |
| بانک توسعه تعاون | ۱.۲ درصد |
| بانک رفاه کارگران | ۱.۲ درصد |
| سایر بانکها | کمتر از یک درصد |
ثبت کمترین سهم امهال
در سوی دیگر جدول، بانک توسعه تعاون و بانک رفاه کارگران هر کدام با ۱.۲ درصد کمترین نسبت تسهیلات امهالی را به ثبت رساندهاند. پس از آنها بانک ملی ایران با ۱.۴ درصد و بانک سپه با ۱.۵ درصد قرار دارند.
همچنین نسبت تسهیلات امهالی در تعدادی از بانکهای دیگر نیز کمتر از یک درصد گزارش شده که نشاندهنده سهم محدود این نوع تسهیلات در پرتفوی اعتباری آنهاست.
نسبت تسهیلات امهالی بهتنهایی معیار عملکرد بانکها نیست
کارشناسان اقتصادی تأکید میکنند که بالا یا پایین بودن نسبت تسهیلات امهالی بانکها نباید بهتنهایی مبنای ارزیابی عملکرد شبکه بانکی قرار گیرد.
این شاخص تحت تأثیر عواملی مانند مأموریت تخصصی بانک، ترکیب مشتریان، کیفیت پرتفوی اعتباری، شرایط اقتصادی بخشهای مختلف، سیاستهای وصول مطالبات و مقررات نظارتی قرار دارد. از این رو، تحلیل دقیق عملکرد بانکها نیازمند بررسی همزمان سایر شاخصهای مالی، کیفیت داراییها، میزان مطالبات غیرجاری و ساختار اعتباری هر بانک است.
تسهیلات امهالی چگونه ایجاد میشود؟
فرض کنید یک شرکت از بانک ۱۰۰ میلیارد تومان وام گرفته و باید اقساط آن را پرداخت کند، اما به دلیل مشکلات مالی قادر به بازپرداخت نیست.
در این شرایط، بانک ممکن است یکی از اقدامات زیر را انجام دهد:
- مهلت بازپرداخت را تمدید کند.
- اقساط را مجدداً زمانبندی کند.
- قرارداد جدیدی برای تسویه بدهی قبلی منعقد کند.
- بدهی معوق را به یک تسهیلات جدید تبدیل کند.
مجموع این اقدامات در ادبیات بانکی امهال تسهیلات نامیده میشود.
انواع امهال تسهیلات
بر اساس دستورالعملهای بانک مرکزی، امهال میتواند به روشهای مختلف انجام شود، از جمله:
- تقسیط مجدد بدهی: تنظیم اقساط جدید برای بدهی باقیمانده.
- تمدید قرارداد: افزایش مدت بازپرداخت بدون تغییر اساسی در قرارداد.
- تجدید قرارداد: انعقاد قرارداد جدید برای ادامه بازپرداخت.
- تبدیل قرارداد: تغییر نوع عقد یا قرارداد بانکی در چارچوب ضوابط.
چرا بانکها تسهیلات را امهال میکنند؟
امهال معمولاً با چند هدف انجام میشود:
- کمک به مشتریانی که بهطور موقت دچار مشکل نقدینگی شدهاند.
- جلوگیری از افزایش مطالبات غیرجاری و معوق بانک.
- حفظ فعالیت بنگاههای اقتصادی و جلوگیری از توقف تولید.
- افزایش احتمال وصول مطالبات بانک در بلندمدت.
خبرهای بیشتر را در صفحه بانکداری بخوانید.
دیدگاهها