چراغ قرمز نقدینگی و پایه پولی کشور روشن شد

به گزارش بنکر (Banker)، بانک مرکزی پس از تاخیر چندماهه، تازه‌ترین اطلاعات کل‌های پولی اقتصاد ایران برای ماه‌های تیر و مرداد ۱۴۰۴ را منتشر کرد.

این در حالی است که پیش از این، تنها داده‌های سه‌ماهه نخست سال در دسترس عموم قرار داشت. بررسی‌ها نشان می‌دهد نرخ رشد نقدینگی بار دیگر افزایش یافته است و در مرداد ماه سال جاری به ۳۶.۶ درصد رسیده است.

افزایش نقدینگی؛ عبور از مرز ۱۲ هزار همت

بر اساس گزارش بانک مرکزی، حجم نقدینگی در مرداد ماه ۱۲ هزار و ۱۵ همت ثبت شد که نسبت به پایان سال گذشته ۱۸.۲ درصد رشد داشته است. رشد پنج ماهه نقدینگی در مرداد سال گذشته ۱۱.۷ درصد بود.

رئیس کل بانک مرکزی، محمدرضا فرزین، دلیل افزایش نقدینگی را جلوگیری از انسداد پولی و حمایت از فعالیت‌های اقتصادی اعلام کرده است.

کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند با توجه به کسری بودجه دولت، رشد نقطه به نقطه نقدینگی تا پایان سال جاری ممکن است از ۴۰ درصد عبور کند.

رشد پایه پولی همسو با نقدینگی

بررسی‌ها نشان می‌دهد رشد پایه پولی نیز همراستا با نقدینگی بوده است. در مرداد ۱۴۰۴، پایه پولی با ۱۴.۵ درصد افزایش نسبت به پایان سال گذشته به یک هزار و ۵۵۷ همت رسید. این شاخص نسبت به مرداد سال گذشته که ۲۵.۴ درصد رشد داشت، بیش از ۶ واحد درصد افزایش نشان می‌دهد.

نقش بدهی دولت در رشد پایه پولی

گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد خالص مطالبات بانک مرکزی از بخش دولتی در مرداد ماه منفی ۱۱۶.۵ همت بوده که نسبت به پایان سال گذشته بیش از ۶۷ درصد افزایش یافته است.

همچنین بدهی دولت به بانک مرکزی طی یک‌سال منتهی به مرداد ۱۴۰۴ ۱۰۰ درصد رشد داشته و به ۶۶۰ همت رسیده است. کارشناسان اعتقاد دارند افزایش بدهی دولت سهم زیادی در رشد پایه پولی داشته است.

از سوی دیگر، بانک مرکزی اعلام کرده که خالص دارایی‌های خارجی این نهاد حدود ۱۷.۴ درصد در رشد پایه پولی سهم داشته است که احتمالاً ناشی از افزایش نرخ ارز در سال جاری بوده است.

کاهش بدهی بانک‌ها

تنها عامل کاهنده رشد پایه پولی در مرداد ۱۴۰۴، مطالبات بانک مرکزی از بانک‌ها بوده که با سهم منفی ۲۱.۶ واحد درصد اعلام شده است.

بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی از ۱,۱۷۰ همت در اسفند سال گذشته به ۸۷۶ همت در مرداد ۱۴۰۴ کاهش یافته است.

کارشناسان این کاهش را ناشی از سیاست‌های سختگیرانه بانک مرکزی و افزایش نظارت بر جریان منابع و مصارف بانک‌ها می‌دانند.

پیامدها و چشم‌انداز

بانک مرکزی در توضیحات خود تأکید کرده است که افزایش رشد نقدینگی و پایه پولی تحت تأثیر شرایط خاص اقتصادی و لزوم حمایت از فعالیت‌های اقتصادی و تأمین مالی دولت بوده است. با توجه به روند فعلی، انتظار می‌رود رقم بدهی دولت به بانک مرکزی در آمارهای آینده روند افزایشی خود را ادامه دهد.