پیشخور شدن ریسک بازار را از جهش قیمت بازداشت
واکنش غیرمنتظره بازارها به جنگ اخیر باعث افت طلا و دلار شد؛ پدیدهای که ریشه آن را باید در رکود، فروش اضطراری و پیشخور شدن ریسک جستوجو کرد.
به گزارش بنکر (Banker)، در شرایطی که معمولاً آغاز یک درگیری میتواند محرکی برای رشد داراییهای امن باشد، بازارها در جنگ اخیر رفتاری کاملاً متفاوت نشان دادند. انتظار معمول این است که سرمایهگذاران بهسرعت به سمت طلا، ارزهای معتبر و داراییهای کمریسک حرکت کنند؛ اما این بار ورق برگشت و نهتنها قیمت دلار افزایش نیافت، بلکه روند کاهشی پیدا کرد و طلا نیز کاهش قابلتوجهی را ثبت کرد.
این تغییر رفتار، بسیاری از فعالان اقتصادی را غافلگیر کرد و پرسشهای مهمی درباره دلایل این واکنش به وجود آورد.
چرا بازار برخلاف الگوی سنتی رفتار کرد؟
یکی از نخستین عواملی که بر روند معاملات اثر گذاشت، کند شدن جریان اطلاعات بود. محدودیت و اختلال در اینترنت باعث شد حجم قابلتوجهی از معاملهگران از بازار خارج شوند یا فعالیت خود را به حداقل برسانند.
وقتی بخشی از بازار بهطور موقت خاموش میشود، نقدینگی کاهش یافته و قیمتها همواره مستعد نوسانهای ناخواسته میشوند. این اتفاق در روزهای نخست رخداد درگیری بهوضوح مشاهده شد.
فشار رکودی و نیاز به نقدینگی
جنگ معمولاً پیامدهای اقتصادی فوری دارد. درگیری اخیر نیز فضای رکودی ایجاد کرد که بسیاری از کسبوکارها و حتی خانوارها را تحت فشار قرار داد.
در چنین وضعیتی، افراد برای تأمین هزینههای ضروری، ناچار به نقد کردن داراییهای خود میشوند؛ چه طلا باشد، چه دلار یا هر نوع دارایی قابل معامله دیگر.
همین موج فروش اضطراری، یکی از دلایل سرعت گرفتن افت قیمتها بود.
اثر مهم پیشخور شدن ریسک
بازارها ماهها پیش از شروع رسمی درگیری، نشانههای تنش را رصد کرده و بخش قابلتوجهی از ریسک را وارد قیمتها کرده بودند.
افزایش قیمتها در ماههای قبل از وقوع جنگ، نشان میداد سرمایهگذاران بخش بزرگی از احتمال درگیری را در معاملات خود لحاظ کردهاند.
در نتیجه، زمانی که خبر جنگ منتشر شد، بازار عملاً «چیزی برای گران شدن» نداشت. این همان جایی است که یکی از قدیمیترین قوانین بازار دوباره معنا پیدا کرد:
«با شایعه بخر، با خبر بفروش.»
اثر ترکیبی فشار روانی و رفتار جمعی
بازارهای مالی نهفقط با عوامل اقتصادی، بلکه بهشدت تحتتأثیر احساسات جمعی هستند.
نگرانی از آینده، شوک روانی ناشی از آغاز درگیری و نیاز به نقدینگی همگی دستبهدست هم دادند تا الگوی کلاسیک رشد طلا و دلار نقض شود.
نبود تقاضای سفتهبازانه
در سوی دیگر، سفتهبازانی که معمولاً در چنین شرایطی نقش فعال دارند، به دلیل اختلالات ارتباطی و ریسکهای بالا فعالیت خود را محدود کردند.
این غیبت سفتهبازان، که معمولاً محرک جریانهای کوتاهمدت هستند، باعث شد روند افزایشی در بازار شکل نگیرد.
چرا بازار غافلگیر کرد؟
در مجموع، افت قیمت طلا و دلار پس از آغاز درگیری را میتوان حاصل مجموعهای از عوامل دانست:
- کاهش فعالیت معاملهگران به دلیل اختلال اینترنت
- فشار رکودی و نیاز مردم به نقد کردن داراییها
- پیشخور شدن بخش عمده ریسک در ماههای قبل
- محدود شدن تقاضای سفتهبازی
- رفتار طبیعی بازار طبق قاعده «با شایعه بخر، با خبر بفروش»
این شرایط باعث شد بازار رفتاری نشان دهد که در نگاه اول خلاف انتظار بود، اما با بررسی دقیقتر منطق اقتصادی مشخصی پشت آن قرار دارد.
