به گزارش بنکر (Banker)، محمود جامساز با اشاره به منابع مالی اختصاصیافته به طرح کالابرگ اظهار داشت: مقرر بود منابع یارانهها از محل مابهالتفاوت قیمت بنزین و حذف ارز ترجیحیِ یارانه گندم تأمین شود، اما اکنون این پرسش جدی مطرح است که آیا این مبالغ توان حمایت از بیش از ۷۰ درصد مردم وابسته به این یارانهها را دارد؟
وی با الگوگیری از کشورهای پیشرفتهای نظیر کره جنوبی که یارانه را به سمت تولید، صادرات و توسعه هدایت میکنند، تأکید کرد: ایران برخلاف آنها به جای عدالت از مسیر توسعه، مستقیماً عدالت را هدف گرفته است. این رویکرد نتیجهای جز ناترازی در بخشهای مختلف و کاهش رفاه عمومی نداشته؛ بهطوریکه اکنون حدود ۱۱ درصد مردم در فقر مطلق به سر میبرند و طبقه متوسط به سمت خط فقر حرکت میکند.
یارانه یک میلیونی آب شد
جامساز در گفتوگو با ایبنا، با بیان اینکه یارانه یک میلیون تومانی طراحی شده بود تا هزینه ۱۱ قلم کالای اساسی را تأمین کند، گفت: امروز این یارانه اثر وجودی خود را از دست داده و با توجه به اینکه منابع بیشتری برای آن پیشبینی نشده، در روند صعودی تورم هر روز بیارزشتر میشود.
وی افزود: تورم سالانه بازتابدهنده واقعیت معیشت مردم نیست. مرکز آمار تورم نقطهبهنقطه اردیبهشت را ۸۹.۳ درصد و تورم سالانه منتهی به اردیبهشت را ۵۷.۲ درصد اعلام کرده، اما در اسفندماه، همین مرکز تورم سبد معیشتی را ۱۱۲.۵ درصد (یعنی ۲.۱۲۵ برابر) گزارش کرد که اکنون بسیار بیشتر شده است.
به گفته این اقتصاددان، قیمت تخممرغ و برنج ۱۰۰ درصد، روغن ۲۰۰ درصد و دارو بیش از ۵۰۰ درصد رشد داشته است. تورم معیشتی تقریباً ۲.۵ برابر شده، در حالی که حقوق و دستمزدها حداکثر ۱.۵ برابر افزایش یافتهاند. این شکاف عمیق، مردم را به سمت کالاهای پست سوق داده و سوءتغذیه و آسیبهای سلامت روان را به همراه داشته است.
کسری بودجه ۱۲۰۰ تریلیون تومانی و خطر چاپ پول
جامساز با اشاره به قانون بودجه ۱۴۰۵ هشدار داد: اگر دولت درآمدهای خود را در بخشهای دیگر هزینه کند، برای تأمین یارانه ناچار به استقراض از بانک مرکزی و چاپ پول میشود. با ضریب فزاینده پولی حدود ۷.۶، نقدینگی ۷.۶ برابر افزایش مییابد و چون به سمت تولید نمیرود، جهش قیمتها را رقم میزند. در این صورت، یارانه در تنور داغ تورم ذوب میشود و حمایتهای دولت بیاثر میگردد.
وی افزود: بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، در سالهای گذشته بخش بزرگی از بودجه یارانهها به جای مردم، صرف نهادهای تبلیغاتی و صداوسیما شده است. اکنون با توجه به جنگ و تأثیر آن بر درآمدهای صادراتی (۹۰ درصد تجارت خارجی از طریق خلیج فارس و تنگه هرمز انجام میشود)، اولویت اول نظام تأمین منابع لجستیک جنگ و تقویت قوای نظامی است و منابع سایر ردیفها به سمت این اولویت هدایت میشود.
این اقتصاددان پیشبینی کرد: بودجه امسال با کسری ۱۲۰۰ تریلیون تومانی مواجه خواهد شد. دولت در بودجه ۱۴۰۵ پیشبینی وصول ۲۹۶۱ تریلیون تومان مالیات کرده، در حالی که از رقم ۱۸۲۰ تریلیونی سال گذشته تنها حدود ۶۰ درصد وصول شده است. بخش خصوصی سال گذشته را با بحران برق و رکود عمیق گذرانده و اکنون ایران با رکود تورمی شدید دستوپنجه نرم میکند.
بیکاری و سقوط پول ملی در راه است
جامساز با تأکید بر کاهش شدید نرخ سرمایهگذاری و سقوط تولید ناخالص داخلی، به پیشبینی بانک جهانی اشاره کرد: رشد اقتصادی منفی ۶ درصد برای ایران پیشبینی شده که تعدیل نیرو، جهش نرخ بیکاری و سقوط ارزش پول ملی را در پی خواهد داشت و مدیریت بحران را برای دولت بسیار دشوارتر میکند.
وی در پایان از نهادهای بزرگ فرادولتی با گردش مالی هزاران میلیاردی خواست تا در شرایط جنگی کنونی به کمک دولت بیایند: این نهادها باید برای جبران کسری بودجه و تأمین مصارف کشور پیشقدم شوند تا تمام فشار کمبود هزینهها بر دوش بانک مرکزی و در نهایت به شکل تورم بر زندگی مردم آوار نشود.
دیدگاهها