نقدینگی کشور از ۱۳ هزار همت گذشت

به گزارش بنکر (Banker)، غلامحسین تقی‌نتاج عضو هیئت عامل صندوق توسعه ملی در همایش تولید ملی – افتخار ملی با اشاره به چالش‌های خودکفایی اقتصادی، اظهار کرد که مفهوم خودکفایی در عمل به جای راهگشایی، گاهی به تله‌ای پرهزینه تبدیل شده است. منابع و ثروت‌های ملی که می‌توانند به دستاوردهای ارزشمند منجر شوند، به دلیل بهره‌برداری ناکارآمد و نبود برنامه‌ریزی هدفمند، به شکل مناسبی مورد استفاده قرار نگرفته‌اند.

به گفته وی، صیانت و بهره‌وری از منابع ملی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.

نقش صندوق توسعه ملی در مدیریت منابع

تقی‌نتاج افزود که صندوق توسعه ملی با هدف کاهش وابستگی اقتصاد به درآمدهای نفتی و مدیریت بهینه منابع ارزی ایجاد شد و تاکنون در حدود ۴۰۰ کلان‌پروژه ورود و تأمین مالی ارزی داشته است. پس از تجربه ناموفق حساب ذخیره ارزی، اصلاحاتی انجام شد و اعطای تسهیلات ارزی با بازپرداخت ارزی در دستور کار قرار گرفت.

با این حال، بسیاری از پروژه‌ها با تأخیر طولانی و افزایش هزینه‌ها مواجه شده‌اند؛ پروژه‌هایی که قرار بود ۵ تا ۷ ساله به بهره‌برداری برسند، در برخی موارد بیش از ۱۵ سال طول کشیده است. عوامل اصلی شامل تحریم‌ها، محدودیت‌های فناورانه و تغییرات دانش فنی بوده‌اند.

چالش‌های تخصیص منابع صندوق

وی توضیح داد که از حدود ۲۰۰ میلیارد دلار منابع ورودی به صندوق، نزدیک به ۶۰ درصد به بودجه دولت بازگشته و مصرف شده است. از ۴۰ درصد باقی‌مانده که به بخش خصوصی اختصاص یافته، بخش قابل توجهی به اهداف اولیه نرسیده است.

این وضعیت نشان‌دهنده فقدان یک مدل کلان بومی و واقع‌بینانه برای اقتصاد ملی است. تصمیمات اقتصادی اغلب مبتنی بر آزمون و خطا بوده و اهداف بلندمدت محقق نشده‌اند.

تقی‌نتاج تاکید کرد که این مشکل بیش از لایه اجرایی، به سطوح سیاست‌گذاری و مقررات‌گذاری کلان کشور بازمی‌گردد.

نقدینگی و ناکارآمدی آن در اقتصاد

عضو هئیت عامل صندوق توسعه ملی پرسید که چرا با وجود حجم عظیم نقدینگی که از ۱۳ هزار همت عبور کرده، بنگاه‌های اقتصادی هنوز با کمبود نقدینگی مواجه هستند.

وی افزود که نقدینگی سالم باید فعالیت‌های اقتصادی را روان کند، اما در صورتی که این نقدینگی به مسیر تولید نرود، به عاملی بازدارنده تبدیل می‌شود و مانند غلظت خون، حرکت اقتصاد را کند می‌سازد.

ضرورت مدل کلان اقتصادی واقع‌بینانه

تقی‌نتاج در پایان تأکید کرد که حمایت از طرح‌ها و پروژه‌های کلان اقتصادی تنها زمانی توجیه‌پذیر است که دارای منطق اقتصادی، سودآوری و جریان نقدی مثبت باشند. بدون طراحی مدل کلان بومی و واقع‌بینانه، تجربه‌های پرهزینه گذشته تکرار می‌شود و سرمایه‌های مالی، انسانی و زمانی کشور همچنان در معرض اتلاف خواهند بود.