به گزارش بنکر (Banker)، بانک مرکزی در جدیدترین عملیات بازار باز خود، با پیشبینی وضعیت نقدینگی در بازار بینبانکی، موضع «توافق بازخرید» را در پیش گرفت و اقدام به تزریق ۱۷۰۰ هزار میلیارد ریال نقدینگی به این بازار کرد.
جزئیات حراج ششم
بانک مرکزی در تاریخ ۲۱ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵، ششمین حراج عملیات بازار باز را برگزار کرد. در این حراج، موضع عملیاتی بانک مرکزی «توافق بازخرید» تعیین شد.
در این مرحله، ۱۳ بانک و موسسه اعتباری غیربانکی در حراج شرکت کردند و مجموعاً ۲ هزار و ۸۸۴.۳ هزار میلیارد ریال سفارش ارسال نمودند.
از میان سفارشهای ارسال شده، بانک مرکزی ۱ هزار و ۷۰۰ هزار میلیارد ریال را پذیرفت. مدت این توافق بازخرید ۷ روز در نظر گرفته شده و حداقل نرخ توافق بازخرید معادل ۲۳ درصد تعیین گردید.
همچنین در این تاریخ، ارزش توافقهای بازخریدی که سررسید آنها فرا رسیده بود به ۱ هزار و ۷۰۷.۵ هزار میلیارد ریال میرسید. در مقابل، ارزش مانده توافقهای بازخریدی که هنوز سررسید نشده بودند، ۱ هزار و ۷۰۰ هزار میلیارد ریال ثبت شد.
چرا بانک مرکزی موضع «توافق بازخرید» گرفت؟
بانک مرکزی در چارچوب مدیریت ذخایر مورد نیاز بازار بینبانکی ریالی، عملیات بازار باز را به صورت هفتگی و موردی اجرا میکند.
موضع عملیاتی این بانک (خرید یا فروش اوراق مالی اسلامی دولتی از طریق ابزارهای موجود) بر اساس پیشبینی وضعیت ذخایر در بازار بینبانکی تعیین میشود. هدف اصلی این است که نوسانات نرخ بازار بینبانکی حول نرخ هدف کاهش یابد.
این موضع از طریق انتشار اطلاعیه در سامانه بازار بینبانکی (تابا) اعلام میشود. بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی سپس میتوانند در راستای مدیریت نقدینگی خود، سفارشهای خود را تا مهلت تعیین شده از طریق همین سامانه ارسال کنند.
اعتبارگیری قاعدهمند
اعتبارگیری قاعدهمند، ابزاری است که بانکها میتوانند در روزهای شنبه تا چهارشنبه از آن استفاده کنند. در این روش، بانکها با وثیقه قرار دادن اوراق مالی اسلامی دولتی، از بانک مرکزی اعتبار دریافت میکنند. نرخ این اعتبار برابر با سقف دالان نرخ سود (۲۴ درصد) است.
گزارش هفت روز منتهی به ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان میدهد که در تاریخ ۱۵ اردیبهشت، تنها یک بانک از این ابزار استفاده کرد و مبلغ ۱۸۱.۳ هزار میلیارد ریال اعتبارگیری انجام شد. در روز بعد یعنی ۱۶ اردیبهشت، هیچ موسسهای از این تسهیلات استفاده نکرد و در عوض، ۱۸۱.۴ هزار میلیارد ریال از توافقهای بازخرید سررسید شده، تسویه گردید.
در تاریخ ۱۷ اردیبهشت به دلیل کم بودن تعداد و مبلغ، آمار به صورت دقیق گزارش نشده است. روز ۱۸ اردیبهشت نیز شاهد اعتبارگیری به ارزش ۴۰۳.۵ هزار میلیارد ریال بودیم و در مقابل، ۴۰۳.۷ هزار میلیارد ریال توافق بازخرید سررسید شد.
در ۱۹ اردیبهشت، یک بانک اقدام به اعتبارگیری به ارزش ۴۷۰.۷ هزار میلیارد ریال کرد و ۴۷۱.۰ هزار میلیارد ریال توافق سررسید شده تسویه گردید. روز ۲۰ اردیبهشت نیز یک بانک دیگر به ارزش ۴۶۱.۳ هزار میلیارد ریال اعتبارگیری کرد. نهایتاً در روز ۲۱ اردیبهشت (روز برگزاری حراج اصلی)، یک بانک از اعتبارگیری قاعدهمند استفاده نمود.
توافق بازخرید چیست و چرا اهمیت دارد؟
توافق بازخرید (Repo) یکی از ابزارهای اصلی سیاست پولی است. در این عملیات، بانک مرکزی اوراق مالی اسلامی دولتی را از بانکها میخرد با این تعهد که پس از مدت معین (اینجا ۷ روز)، همان اوراق را به همان بانکها بازگرداند.
این روش به بانک مرکزی اجازه میدهد:
-
نقدینگی مورد نیاز بازار بینبانکی را تأمین کند
-
نرخ سود را در محدوده هدف کنترل کند
-
ذخایر بانکها را مدیریت نماید
این هفته با توجه به پیشبینی بانک مرکزی از وضعیت نقدینگی، موضع «توافق بازخرید» (تزریق نقدینگی) انتخاب شد.
نگاه بازار به حراجهای آینده
عملیات بازار باز این هفته بانک مرکزی نشان داد که تمرکز اصلی بر تزریق نقدینگی کنترلشده با نرخ ۲۳ درصد و سررسید ۷ روزه است. استقبال ۱۳ بانک و موسسه اعتباری از این حراج، حاکی از نیاز بازار بینبانکی به منابع ریالی دارد.
نکته قابل توجه، استفاده محدود اما پیوسته از اعتبارگیری قاعدهمند با نرخ ۲۴ درصد (سقف دالان) است که نشان میدهد برخی بانکها برای تأمین نیازهای لحظهای خود همچنان به این ابزار متکی هستند.
گام بعدی، انتظار برای اطلاعیه هفته آینده بانک مرکزی در سامانه تابا و مشخص شدن موضع عملیاتی جدید است.
دیدگاهها