به گزارش بنکر (Banker)، بانک تسویه حسابهای بینالمللی (BIS) در جدیدترین گزارش فصلی خود، تازهترین آمار از وضعیت داراییها و بدهیهای ایران نزد نظام بانکی جهان را منتشر کرده است. بر اساس این گزارش که مربوط به سه ماهه پایانی سال ۲۰۲۵ است، سپردههای ایران در بانکهای خارجی با رشد قابل توجهی همراه بوده، در حالی که تعهدات کشور در همین دوره کاهش یافته است.
رقم دقیق سپردههای ایران
طبق اعلام بانک تسویه حسابهای بینالمللی، میزان سپردههای ایران نزد بانکهای خارجی در پایان سهماهه چهارم سال ۲۰۲۵ به ۱۱ میلیارد و ۷۸۱ میلیون دلار رسیده است. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال قبل که ۱۱ میلیارد و ۴۹۳ میلیون دلار بود، رشد ۲۸۸ میلیون دلاری معادل تقریباً ۲.۵ درصد را نشان میدهد.
این افزایش اگرچه از نظر درصدی زیاد به نظر نمیرسد، اما در شرایط تحریمی حاکم بر سیستم بانکی ایران، حفظ و حتی رشد این سطح از سپردهها را میتوان یک دستاورد نسبی ارزیابی کرد.
در سمت دیگر ماجرا، تعهدات ایران در برابر بانکهای خارجی روند نزولی داشته است. آمار نشان میدهد این رقم در پایان سهماهه چهارم سال ۲۰۲۵ به ۷۷۸ میلیون دلار رسیده، در حالی که در پایان سهماهه چهارم سال ۲۰۲۴ حدود ۸۱۳ میلیون دلار بود. یعنی کاهشی نزدیک به ۴ درصد اتفاق افتاده است.
در مجموع، حجم کل مراودات مالی ایران با بانکهای خارجی در سهماهه پایانی سال ۲۰۲۵ بالغ بر ۱۲ میلیارد و ۵۵۹ میلیون دلار بوده است.
تحلیل کارشناسان
کارشناسان اقتصادی دو نکته را در این آمار مثبت ارزیابی میکنند. نخست اینکه افزایش سپردههای خارجی همراه با کاهش تعهدات معمولاً نشانه بهبود مدیریت منابع ارزی و رویکرد محتاطانهتر بانکها و نهادهای مالی ایرانی در تعاملات بینالمللی است. به عبارت دیگر، ایران هم داراییهای خود را افزایش داده و هم بدهیهایش را کاهش داده است.
اما نکته دوم تلختر است: محدودیتهای بانکی و تحریمها همچنان بزرگترین مانع گسترش روابط مالی ایران با شبکه بانکی جهان محسوب میشوند. به عبارت دیگر، این سطح از سپردهها شاید بیشتر از آنکه نشانه انتخاب باشد، بازتاب محدودیتها و تنگناهای فراروی نظام بانکی کشور است.
معنی تثبیت سپردهها
تثبیت سپردههای ایران در سطوح بالای ۱۱ میلیارد دلار پیام روشنی دارد: بخش قابل توجهی از منابع ارزی کشور همچنان در بانکهای خارجی نگهداری میشود. این موضوع دو روی متفاوت دارد:
-
روی مثبت: این منابع میتوانند به مدیریت تجارت خارجی، تامین مالی واردات کالاهای اساسی و تنظیم بازار ارز کمک کنند.
-
روی منفی: همین آمار نشان میدهد دسترسی ایران به کانالهای گستردهتر سرمایهگذاری و نقلوانتقال مالی بینالمللی هنوز به شدت محدود است.
بانک (BIS) کجاست؟
بانک تسویه حسابهای بینالمللی که مقر اصلی آن در شهر بازل سوئیس قرار دارد، به عنوان «بانک بانکهای مرکزی» شناخته میشود. این نهاد معتبر بینالمللی، چهار بار در سال گزارشی جامع تحت عنوان «بانکداری بینالمللی و تحولات بازار مالی» منتشر میکند که منبع مهمی برای تحلیلگران اقتصادی و نهادهای مالی سراسر جهان محسوب میشود.
گزارش اخیر BIS نشان میدهد که با وجود تمام محدودیتها، نظام بانکی ایران همچنان توانسته سطح قابل قبولی از تعاملات مالی بینالمللی را حفظ کند.
منبع: اقتصاد معاصر
دیدگاهها