به گزارش بنکر (Banker)، تازهترین گزارش بانک مرکزی از متغیرهای پولی کشور نشان میدهد روند افزایشی نقدینگی در اقتصاد ایران همچنان ادامه دارد. بر اساس این گزارش، حجم نقدینگی در پایان بهمنماه ۱۴۰۴ به حدود ۱۴ هزار و ۶۴۰ هزار میلیارد تومان (همت) رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، رشد قابل توجهی را تجربه کرده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند بررسی همزمان متغیرهایی همچون نقدینگی، پول، شبهپول و ضریب فزاینده نقدینگی میتواند تصویر دقیقتری از وضعیت پولی کشور و چشمانداز تورم در ماههای آینده ارائه دهد.
حجم نقدینگی چقدر شد؟
بر اساس دادههای منتشرشده، حجم نقدینگی کشور در پایان بهمن ۱۴۰۴ به ۱۴ هزار و ۶۴۰ همت رسیده است. این رقم در بهمنماه سال ۱۴۰۳ حدود ۹۹۴۲ همت بود.
به این ترتیب، نقدینگی طی یک سال منتهی به بهمن ۱۴۰۴ حدود ۴۷.۳ درصد افزایش یافته است. همچنین این شاخص نسبت به پایان سال ۱۴۰۳ نیز رشد حدود ۴۴ درصدی را نشان میدهد.
افزایش نقدینگی یکی از مهمترین متغیرهای اقتصادی محسوب میشود؛ زیرا رشد مداوم آن در صورت عدم همراهی با افزایش تولید، میتواند فشارهای تورمی را در اقتصاد تشدید کند.
سیگنال مهم برای بازارها
یکی از نکات مهم گزارش بانک مرکزی، افزایش چشمگیر حجم پول است. حجم پول که شامل اسکناس، مسکوک و سپردههای دیداری میشود، در پایان بهمن ۱۴۰۴ به حدود ۳۸۰۲ همت رسیده است.
این در حالی است که حجم پول در مدت مشابه سال قبل حدود ۲۵۰۷ همت بود. بنابراین این متغیر طی یک سال رشد ۵۱.۶ درصدی را تجربه کرده است.
از نگاه اقتصاددانان، رشد حجم پول اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا این بخش از نقدینگی از قدرت نقدشوندگی بالاتری برخوردار است و میتواند سریعتر وارد بازارهای دارایی، کالا و خدمات شود. به همین دلیل افزایش شتاب پول معمولاً بهعنوان یکی از نشانههای بالقوه افزایش فشارهای تورمی مورد توجه قرار میگیرد.
افزایش ۶۳ درصدی اسکناس
آمارهای بانک مرکزی همچنین نشان میدهد حجم اسکناس و مسکوک در دست اشخاص در پایان بهمن سال گذشته به حدود ۲۴۷.۸ هزار میلیارد تومان رسیده است.
این رقم در مدت مشابه سال قبل حدود ۱۵۲.۳ هزار میلیارد تومان بود که بیانگر رشد ۶۲.۷ درصدی در طول یک سال است.
افزایش میزان پول نقد در دست مردم میتواند نشاندهنده رشد تقاضا برای نقدینگی، افزایش معاملات روزمره یا تغییر رفتار اقتصادی خانوارها در شرایط تورمی باشد.
شبهپول همچنان در مسیر صعود
در کنار رشد حجم پول، شبهپول نیز روند افزایشی خود را حفظ کرده است. حجم شبهپول در پایان بهمن ۱۴۰۴ به حدود ۱۰ هزار و ۸۳۸ همت رسیده؛ در حالی که این رقم در بهمن ۱۴۰۳ حدود ۷۴۳۵ همت بود.
این آمار نشان میدهد شبهپول طی یک سال حدود ۴۵.۸ درصد رشد کرده است.
شبهپول شامل سپردههای مدتدار بانکی است که نقدشوندگی کمتری نسبت به پول دارند، اما همچنان بخش عمده نقدینگی کشور را تشکیل میدهند و نقش مهمی در تحولات پولی و بانکی ایفا میکنند.
ضریب فزاینده نقدینگی کاهش یافت
در حالی که اغلب شاخصهای پولی روندی صعودی داشتهاند، ضریب فزاینده نقدینگی مسیر متفاوتی را طی کرده است.
بر اساس گزارش بانک مرکزی، ضریب فزاینده نقدینگی از ۷.۸۱۰ واحد در بهمن ۱۴۰۳ به ۷.۴۳۴ واحد در بهمن ۱۴۰۴ کاهش یافته است.
این موضوع به معنای ثبت رشد منفی ۴.۸ درصدی این شاخص در مقایسه با سال قبل است.
ضریب فزاینده نشان میدهد هر واحد پول پرقدرت تا چه اندازه میتواند در شبکه بانکی به خلق نقدینگی منجر شود. کاهش این شاخص معمولاً بیانگر افت نسبی توان سیستم بانکی در گسترش نقدینگی از محل پایه پولی است؛ هرچند این کاهش نتوانسته مانع رشد سریع سایر متغیرهای پولی شود.
چشمانداز اقتصاد
تحلیل آمارهای پولی بهمن ۱۴۰۴ نشان میدهد اگرچه ضریب فزاینده نقدینگی کاهش یافته، اما حجم نقدینگی، پول، شبهپول و اسکناس در دست اشخاص همچنان با سرعت بالایی در حال افزایش هستند.
کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که تداوم رشد بالای نقدینگی، بهویژه رشد سریع حجم پول، میتواند در صورت نبود سیاستهای مؤثر برای هدایت منابع به سمت تولید، زمینهساز افزایش تورم و رشد قیمت داراییها در ماههای آینده شود.
از این رو، نحوه مدیریت نقدینگی و کنترل رشد متغیرهای پولی همچنان یکی از مهمترین چالشهای سیاستگذاران اقتصادی و پولی کشور به شمار میرود.
منبع: ایسنا
دیدگاهها