کدام شب یلدا؟ وقتی پول نیست، جشن هم نیست!

به گزارش بنکر (Banker)، با نزدیک شدن زمستان و فرا رسیدن یلدا، بلندترین شب سال و نماد گردهمایی خانواده‌ها در فرهنگ ایرانی، شماری از کارگران دیگر توان برگزاری حتی ساده‌ترین مراسم‌های خانوادگی را ندارند. افزایش بی‌وقفه قیمت کالاهای اساسی و رشد هزینه‌های معیشتی، جشن‌های کوچک خانوادگی را به یک هزینه لوکس تبدیل کرده است.

سبد معیشت کارگران و شکاف درآمدی

بر اساس آخرین برآوردها، سبد معیشت خانوار کارگری به بیش از ۳۳ میلیون تومان رسیده است؛ رقمی که به‌مراتب بالاتر از حداقل دستمزد مصوب است. همین شکاف بزرگ میان درآمد و هزینه باعث شده است که بسیاری از خانواده‌های کارگری از خرید ملزومات سنتی یلدا مانند میوه، آجیل یا لباس نو صرف‌نظر کنند.

کاهش تقاضای مصرف‌کننده و اثرات تورمی

علیرضا حیدری، کارشناس اقتصادی، در این باره توضیح می‌دهد که با کاهش قدرت خرید واقعی نیروی کار و عدم تناسب افزایش حداقل دستمزد با تورم، تابع تقاضای مصرف‌کننده روند نزولی پیدا کرده است. سرانه مصرف گوشت، مرغ، برنج و میوه کاهش یافته و حمایت‌های محدود دولتی، مانند مابه‌التفاوت قیمت برخی کالاها یا کالابرگ الکترونیک، توان جبران کامل رفاه از دست رفته را ندارند.

ناکارآمدی سیاست‌های حمایتی

نایب رئیس اتحادیه پیشکسوتان جامعه کارگری نیز معتقد است پرداخت ریالی یا اعتباری در قالب کالابرگ الکترونیک اثربخشی لازم را ندارد و بهتر است کالا به صورت مستقیم در اختیار مصرف‌کننده قرار گیرد. تجربه کوپن‌های سابق نشان می‌دهد که اگر میزان حمایت با واقعیت‌های مصرف هماهنگ نباشد، افراد مجبور به استفاده غیرهدفمند از آن می‌شوند.

روایت کارگران از فشار اقتصادی

رضایی، کارگر کارخانه‌ای در کرج، می‌گوید: «سال‌های قبل هندوانه و انار می‌خریدیم و بچه‌ها را دور هم جمع می‌کردیم. امسال فکر هندوانه هم نمی‌تونیم بکنیم؛ یکی‌دونه انار هم شده ۸۰ هزار تومان!»

آمارهای رسمی نیز این وضعیت را تأیید می‌کند؛ نرخ تورم مواد خوراکی بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و فشار تورمی در دهک‌های پایین درآمدی رکورد زده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که گرانی مداوم نه تنها قدرت خرید، بلکه پیوندهای اجتماعی و آیینی جامعه کارگری را تضعیف کرده است.

پیامدهای فرهنگی و اجتماعی فشار معیشتی

اقتصاددانان معتقدند مناسبت‌هایی مثل یلدا و نوروز علاوه بر بعد فرهنگی، نقش مهمی در احیای حس امید و همبستگی اجتماعی دارند. وقتی جشن‌های خانوادگی به «خرج اضافی» تعبیر شود، پیامدهای روانی و اجتماعی آن در بلندمدت قابل توجه خواهد بود.

با نزدیک شدن یلدا، دغدغه اصلی کارگران تنها جشن و آجیل نیست، بلکه تأمین هزینه‌های اجاره، خوراک و پوشاک ماه آینده است. تا زمانی که شکاف میان هزینه معیشت و درآمد واقعی نیروی کار پر نشود، مداخله‌های حمایتی تنها از سقوط بیشتر جلوگیری می‌کند و توان بازگرداندن رفاه از دست رفته یا شادی‌های سنتی را ندارد.

منبع: تسنیم