به گزارش بنکر، کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، روز چهارشنبه در شورای تجارت بینالمللی مجمع جهانی اقتصاد در ژنو حرفهای مهمی زد.
هشدار او روشن بود: مدل رشد اقتصادی اروپا که بعد از جنگ جهانی دوم شکل گرفت، دیگر مثل گذشته کار نمیکند.
چرا؟
به گفته لاگارد، این مدل روی سه ستون بنا شده بود؛ گسترش تجارت جهانی، تولید با اتکا به انرژی ارزان و یک نظم جهانی باثبات و قانونمحور که آمریکا پشتوانه امنیتی آن بود.
اما امروز هر سه ستون زیر فشار قرار گرفتهاند.
لاگارد گفت فقط در سال گذشته بیش از ۲۵۰۰ محدودیت تجاری در سراسر جهان اعمال شده است. جنگ تعرفهای هم شرایط را پیچیدهتر کرده است.
دونالد ترامپ پس از بازگشت به کاخ سفید، تعرفههای جدیدی برای واردات وضع کرد. کالاهای اروپایی هم از این تصمیمها در امان نماندند.
تعرفه پایه ۲۰ درصدی آمریکا بر کالاهای وارداتی از اتحادیه اروپا بعدا در چارچوب توافق تجاری دو طرف به ۱۵ درصد کاهش یافت. اما ماجرا هنوز تمام نشده است.
ابهام درباره دوام این توافق و نحوه اعمال تعرفه بر کالاهایی مانند فولاد اروپا همچنان وجود دارد.
عقبنشینی آمریکا و نگرانی امنیتی اروپا
اما مسئله فقط تجارت نیست.
لاگارد معتقد است کاهش نقش آمریکا در تأمین امنیت غرب، فشار بیشتری به اقتصاد اروپا وارد کرده است.
ترامپ سالهاست از کشورهای اروپایی میخواهد سهم بیشتری از هزینههای دفاعی را بپردازند. همزمان، تنشهای امنیتی در اروپا افزایش یافته و نگرانیها درباره روسیه و نقض حریم هوایی کشورهای اروپایی بیشتر شده است.
از نگاه رئیس بانک مرکزی اروپا، ناامنتر شدن محیط جهانی مستقیما روی اقتصاد اثر میگذارد.
سرمایهگذار وقتی احساس امنیت نکند، دست به جیب نمیشود. شرکتها سرمایهگذاری را عقب میاندازند و در ادامه تولید و مصرف هم تحت فشار قرار میگیرد.
لاگارد هشدار داد وابستگیهای اقتصادی ممکن است به ابزار فشار تبدیل شوند. در چنین شرایطی، برداشت بازارها از امنیت و بازدارندگی وارد محاسبات اقتصادی میشود.
نتیجه چیست؟
مدل رشد پس از جنگ اروپا در حال فرسایش است و به گفته لاگارد، بعید است این مدل دقیقا به شکل گذشته برگردد.
هوش مصنوعی
با این حال، لاگارد همه چیز را تیره نمیبیند.
اروپا هنوز برگهای مهمی در دست دارد؛ از شبکه گسترده توافقهای تجاری گرفته تا توان تولید صنعتی و بازار واحدی با ابعاد بزرگ.
اما یک نگرانی جدی وجود دارد: هوش مصنوعی.
لاگارد معتقد است اروپا نباید اشتباه دوران نخست انقلاب دیجیتال را دوباره تکرار کند.
او گفت اروپا در نخستین انقلاب دیجیتال تا حد زیادی عقب ماند و بخش بزرگی از منافع تجاری حاصل از گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات نصیب مناطق دیگر شد.
حالا نوبت هوش مصنوعی است؛ دومین انقلاب دیجیتال.
و فاصله اروپا با آمریکا کم نیست.
۳۴ شرکت فناوری بزرگ فهرستشده در اروپا مجموعا حدود ۱.۳۷ تریلیون یورو ارزش بازار دارند. در مقابل، ارزش بازار هفت شرکت بزرگ فناوری آمریکا از ۲۳ تریلیون دلار فراتر رفته است.
لاگارد البته نشانههایی از افزایش سرمایهگذاری شرکتهای اروپایی در هوش مصنوعی میبیند. مسئله اصلی جای دیگری است: آیا اروپا میتواند شرایط لازم برای رشد و مقیاسپذیری این سرمایهگذاریها را فراهم کند؟
یکی از پیشنهادهای مطرح، طرح «EU Inc.» است. ایده این است که شرکتها بتوانند یک بار در اتحادیه اروپا ثبت شوند و بعد تحت مجموعهای واحد از قوانین در سراسر این بازار فعالیت کنند.
اصلاحات بازار سرمایه هم در حال بررسی است تا شرکتهای اروپایی راحتتر در سراسر قاره توسعه پیدا کنند.
لاگارد معتقد است اروپا بسیاری از مواد اولیه لازم برای رشد بلندمدت را در اختیار دارد. چالش اصلی این است که اندازه بازار اروپا به مقیاس واقعی برای شرکتهای نوآور تبدیل شود.
اگر این اتفاق بیفتد، شرکتها میتوانند در داخل اروپا بزرگ شوند، فناوریهای تازه سریعتر گسترش پیدا کنند و بهرهوری افزایش یابد.
دیدگاهها